Ngày 9/11/2018, công ty Thủy điện Hòa Bình đã tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và phát triển, ghi dấu một chặng đường nhiều gian lao, thử thách để đưa Thủy điện Hòa Bình trở thành một trong những công trình thủy điện lớn nhất khu vực Đông Nam Á.

Thủy điện Hòa Bình do Liên Xô (cũ) giúp đỡ xây dựng năm 1979, hòa lưới tổ máy số 1 vào cuối năm 1988, với tổng công suất lắp đặt là 1.920 MW. Trải qua 30 năm vận hành.

Công trình thủy điện đa mục tiêu

Thủy điện Hòa Bình đã thực sự phát huy vai trò là công trình thủy điện chiến lược đa mục tiêu, hồ chứa công trình đã tham gia điều tiết cắt lũ, giảm lũ hiệu quả cho hạ du. Việc vận hành, điều tiết hồ chứa thủy điện Hòa Bình với dung tích 9 tỷ m3 đã giúp cho vùng đồng bằng Bắc bộ cơ bản không còn xảy ra tình trạng ngập lụt.

Thủy điện Hòa Bình là công trình thủy điện lớn thứ 2 ở Việt Nam và cũng là một trong các công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á, là nguồn điện chủ lực của hệ thống điện Việt Nam, góp phần đưa quy mô nguồn điện Việt Nam đứng thứ 25 trên thế giới và đứng thứ 2 ASEAN, đóng góp thiết thực vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội và sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Trước năm 2010, khi chưa có các thủy điện bậc thang trên (Sơn La, Lai Châu, Huội Quảng, Bản Chát), Thủy điện Hòa Bình là nguồn điện có công suất lắp đặt lớn nhất ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Sản lượng điện trung bình hàng năm đạt xấp xỉ mức thiết kế (8,16 tỷ kWh).

Từ năm 2010 trở đi, sau khi các bậc thang thủy điện lớn phía trên lần lượt đưa vào vận hành, sản lượng điện của thủy điện Hòa Bình tăng vọt lên xấp xỉ 10,1 tỷ kWh/năm (tăng 24,2% so với sản lượng thiết kế ban đầu); riêng năm 2017, lập kỷ lục 11,25 tỷ kWh và năm 2018 dự kiến cũng đạt trên 11 tỷ kWh. Đến nay, sản lượng điện sản xuất của nhà máy lũy kế đã đạt 228 tỷ kWh.

Niềm tự hào của ngành điện

Với quy mô là nhà máy thủy điện lớn trong hệ thống điện quốc gia, Thủy điện Hòa Bình được đảm nhận vai trò chính trong việc điều chỉnh tần số và điện áp của hệ thống điện Quốc gia.

Bên cạnh nhiệm vụ chính là cắt lũ, giảm lũ và phát điện, Thủy điện Hòa Bình còn đóng vai trò quan trọng trong việc cấp nước chống hạn phục vụ sản xuất nông nghiệp cho các tỉnh đồng bằng Bắc bộ, cải thiện giao thông thủy trên sông Đà, sông Hồng và tăng cường nguồn nước phục vụ nhu cầu dân sinh và các hoạt động sản xuất khác.

Không chỉ thực hiện tốt các nhiệm vụ chống lũ và phát điện, hàng năm, công ty Thủy điện Hòa Bình còn đóng góp nguồn kinh phí đáng kể vào ngân sách của nhà nước và địa phương.

Những năm gần đây, công ty đã nộp ngân sách cho tỉnh Hòa Bình 1.000 - 1.400 tỷ đồng/năm, nộp thuế tài nguyên cho tỉnh Sơn La 300 - 450 tỷ đồng/ năm, đóng góp tiền dịch vụ môi trường rừng cho 6 tỉnh thuộc lưu vực phía thượng nguồn sông Đà trên 200 tỷ đồng/năm.

Với lợi thế nhà máy ngầm trong núi, đập và hồ chứa lớn, có nhiều quần thể kiến trúc, cảnh quan đẹp, công ty Thủy điện Hòa Bình đã phối hợp cùng ngành du lịch tỉnh Hòa Bình khai thác nhiều loại hình dịch vụ du lịch phù hợp, tạo việc làm cho người dân địa phương.

Với những đóng góp hết sức to lớn cho phát triển kinh tế xã hội của đất nước, ngày 20/1/2017, Thủ Tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 99/ QĐ-TTg về việc đưa Nhà máy Thủy điện Hòa Bình vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến An ninh quốc gia.

Đến tháng 7/2018, Nhà máy Thủy điện Hòa Bình được vinh danh trong chương trình “Vinh quang Việt Nam - Dấu ấn những công trình”, trở thành niềm tự hào to lớn về ý chí và nghị lực phi thường của người công nhân điện Việt Nam.

Hồng Quân