Lo ngại lớn nhất của thị trường hiện nay không chỉ nằm ở chiến sự, mà còn ở nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% tổng lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thương mại năng lượng toàn cầu. Bất kỳ sự đình trệ nào tại khu vực này đều có thể kéo theo biến động mạnh về giá dầu và chi phí năng lượng trên toàn thế giới.

Nguy cơ gián đoạn vận chuyển năng lượng

Những tín hiệu gián đoạn nguồn cung đã bắt đầu xuất hiện. Hai nhà sản xuất dầu lớn trong khu vực là Iraq và Kuwait đã tiến hành cắt giảm sản lượng khi hoạt động xuất khẩu bị đình trệ.

Trước đó, Qatar cũng đã giảm xuất khẩu LNG, cho thấy chuỗi cung ứng năng lượng tại Trung Đông đang chịu áp lực ngày càng lớn.

Các nhà phân tích nhận định tình hình có thể trở nên nghiêm trọng hơn trong thời gian tới. Khi các kho chứa dầu tại khu vực dần đầy, một số nhà sản xuất lớn như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia có thể buộc phải cắt giảm sản lượng.

Nếu kịch bản này xảy ra, nguồn cung dầu toàn cầu sẽ tiếp tục bị siết chặt, tạo thêm áp lực tăng giá trong bối cảnh nhu cầu năng lượng vẫn ở mức cao.

Không chỉ nguồn cung bị ảnh hưởng, chiến sự còn khiến hoạt động vận tải biển và logistics năng lượng trở nên rủi ro hơn. Điều này đồng nghĩa ngay cả khi xung đột sớm hạ nhiệt, thị trường vẫn có thể phải đối mặt với nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng giá nhiên liệu cao.

Hợp đồng dầu Brent trong phiên đầu tuần có thời điểm tăng 18,35 USD, tương đương 19,8%, lên 111,04 USD mỗi thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7/2022.

Sáng nay, giá dầu Brent vẫn duy trì đà tăng mạnh, cao hơn 15,24 USD so với phiên trước, tương đương mức tăng 16,4%, lên 107,93 USD/thùng.

Diễn biến tương tự cũng xuất hiện trên thị trường dầu thô Mỹ. Dầu WTI tăng 16,50 USD, tương đương 18,2%, lên 107,40 USD/thùng.

Trong phiên giao dịch, giá WTI thậm chí đã có lúc vọt lên 111,24 USD/thùng, sau khi tăng tới 20,34 USD, tương đương 22,4%.

Đà tăng này nối tiếp xu hướng leo thang mạnh mẽ của thị trường năng lượng trong tuần trước. Ở thời điểm đó, giá dầu Brent đã tăng tới 27%, trong khi dầu WTI tăng tới 35,6%.

Theo Reuters, chiến lược gia hàng hóa cấp cao tại ANZ Daniel Hynes nhận định, yếu tố quan trọng tiếp theo cần theo dõi là khả năng các nhà sản xuất buộc phải đóng giếng dầu. Nếu điều đó xảy ra, sản lượng dầu có thể giảm sâu hơn nữa, đồng thời khiến quá trình khôi phục nguồn cung sau khi xung đột kết thúc trở nên chậm chạp hơn. Theo ông Hynes, kịch bản này có thể khiến giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến.

Giá xăng dầu thế giới tăng mạnh, nguồn cung trong nước ra sao?

Ảnh hưởng trực tiếp từ chiến sự

Thực tế cho thấy một số quốc gia đã bắt đầu chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chiến sự. Tại Iraq, sản lượng từ các mỏ dầu chủ lực ở miền Nam đã giảm tới 70%. Sản lượng hiện chỉ còn khoảng 1,3 triệu thùng mỗi ngày.

Nhân sự cấp cao của công ty dầu khí quốc doanh Basra Oil Company cho biết các kho chứa dầu tại nước này đã đạt mức tối đa.

Tập đoàn Kuwait Petroleum Corporation đã bắt đầu cắt giảm sản lượng từ ngày thứ Bảy, đồng thời tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với các lô hàng xuất khẩu, dù chưa công bố mức giảm sản lượng cụ thể.

Trong khi đó, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực vẫn tiếp diễn. Các sự kiện liên tiếp cho thấy hệ thống sản xuất và vận chuyển dầu mỏ trong khu vực đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn lớn.

Nếu tình hình tiếp tục leo thang sau khi chính quyền Iran thay đổi lãnh đạo, chuyên gia phân tích hàng hóa tại Rakuten Securities nhận định giá dầu WTI có thể nhanh chóng tăng lên 120 USD/thùng, thậm chí 130 USD/thùng trong thời gian ngắn.

Diễn biến giá dầu hiện nay cũng đang gây áp lực lớn lên các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng. Tại châu Á, nhiều quốc gia phụ thuộc vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông cũng đang theo dõi sát sao tình hình.

Việt Nam không nằm ngoài xu hướng này khi phần lớn nhu cầu xăng dầu trong nước vẫn gắn chặt với biến động của thị trường thế giới. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chi phí nhiên liệu, vận tải và sản xuất trong nước có thể gây áp lực đáng kể lên các doanh nghiệp.

Trong khi đó, giới phân tích cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu có thể còn biến động mạnh trong thời gian tới. Bất kỳ diễn biến mới nào tại Trung Đông, từ hoạt động quân sự đến các quyết định cắt giảm sản lượng đều có thể khiến giá dầu tiếp tục biến động mạnh.

Vũ Hương (theo Reuters)