Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ ngày 7/8, Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết trong tuần tới, Việt Nam sẽ tiếp tục đàm phán kỹ thuật với phía Mỹ để củng cố hiệp định chính thức.

Bộ Công Thương cũng đưa ra kịch bản, các nhóm nhiệm vụ đề xuất Chính phủ giao các bộ ngành thực hiện để thích ứng với chính sách thuế Mỹ. Theo đó, Bộ này đề xuất Bộ Tài chính cùng các cơ quan đánh giá tác động của mức thuế suất với Việt Nam, để có giải pháp, kịch bản ứng phó.

Các địa phương, bộ ngành liên quan sớm hoàn thành việc gỡ vướng cho các dự án, để giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.

Bộ Công Thương sẽ xây dựng và triển khai kế hoạch thực hiện Thỏa thuận thương mại với Mỹ, gồm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thương mại, thị trường xuất khẩu, nâng năng lực và khả năng tiêu dùng nội địa.

Cơ quan này cũng đề cập tới giải pháp về xây dựng đề án và chính sách phát triển các công nghệ hỗ trợ, khai thác tối đa. Kế hoạch nhiệm vụ, phương án ứng phó này được Bộ dự kiến trình Thủ tướng trong ngày 8/8.

Trước đó, sáng ngày 1/8/2025 (giờ Việt Nam), Nhà Trắng đã đăng tải Sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump về việc điều chỉnh mức thuế đối ứng, theo đó Hoa Kỳ quyết định điều chỉnh mức thuế đối ứng cho 69 nước và vùng lãnh thổ được liệt kê trong Phụ lục I. Theo Phụ lục này, mức thuế đối ứng dành cho Việt Nam giảm từ 46% xuống còn 20%.

Giới phân tích đánh giá mức thuế này đặt Việt Nam vào một vị thế "trung dung", là mức thuế trung bình không cao không thấp khi so sánh với các đối tác thương mại khác của Mỹ tại châu Á.

Một mặt, so với các nước có mức thuế thấp hơn, lợi thế cạnh tranh của hàng hoá Việt có thể bị ảnh hưởng. Mặt khác, so với các nước chịu mức thuế cao hơn, Việt Nam có cơ hội mở rộng thị phần.

Tại hội thảo diễn ra sáng 5/8, ông Phạm Hải Phong, Chánh Văn phòng Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam (VASI), nhận định, mức thuế sẽ tạo áp lực với các doanh nghiệp đầu tư tại Việt Nam cũng như các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong việc cung ứng sản phẩm sang Hoa Kỳ hoặc cung ứng sang các nước khác để xuất khẩu sang nước thứ ba, trong đó có Hoa Kỳ.

"Ngành công nghiệp hỗ trợ chịu tác động thứ cấp, mức thuế có thể tác động tới các doanh nghiệp khi nó tác động tới các khách hàng của chúng tôi", ông Phong cho biết.

Với ngành thuỷ sản, theo phân tích của bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), so với các đối thủ như Ecuador (thuế 15%), Philippines và Indonesia (19%), hay Thái Lan (19%), thủy sản Việt Nam đang chịu mức thuế cao nhất. Đặc biệt, cơ chế thuế chống thuế khi phải tính thêm các loại thuế khác như chống bán phá giá (CBPG), chống trợ cấp và thêm rào cản kỹ thuật như quy định tương đương theo Luật bảo vệ động vật biển (MMPA), càng khiến cho sản phẩm thủy sản Việt rơi vào vùng cạnh tranh yếu thế hơn.

Nguy cơ mất thị phần tại thị trường Mỹ, đặc biệt với tôm và cá ngừ, là hoàn toàn có thật nếu ngành tôm Việt bị áp thuế chống bán phá giá mức cao 33,29% như phán quyết sơ bộ.

Đối với cá ngừ, vốn đã khó về nguyên liệu, lại thêm mức thuế cao hơn so với Ecuador, Philippines và Indonesia lại càng thêm yếu thế.

"Các doanh nghiệp Việt Nam hiện đang phải nỗ lực đa dạng sản phẩm, chuyển hướng thị trường, và tối ưu chi phí sản xuất để tránh bị 'văng khỏi đường đua", chuyên gia nhận định.

Đỗ Kiều