Trong Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thủ tướng Chính phủ đã xác lập rõ định hướng chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang phát triển “kinh tế nông nghiệp”. Các văn bản như Quyết định 150/QĐ-TTg (2022), Quyết định 56/QĐ-BTTTT và Nghị quyết 19-NQ/TW (2022) đều nhấn mạnh yêu cầu tổ chức sản xuất - kinh doanh nông nghiệp theo chuỗi giá trị; hiện đại hóa kênh thương mại; đưa nông sản và hộ nông sản lên các sàn giao dịch số; đồng thời nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc chuẩn hoá chứng từ giao dịch; tăng tính kết nối giữa các chủ thể tham gia thị trường.

Trên thực tế, đối với các đơn vị tiêu thụ như nhà hàng, quán ăn, quán cà phê…, hoạt động nhập nguyên liệu nông sản gắn liền với các yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ về hóa đơn, chứng từ và quản trị dữ liệu giao dịch. Đơn cử, theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/06/2025, hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc diện áp dụng phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế… Từ đây, bài toán tổ chức giao dịch đầu vào - đầu ra theo hướng minh bạch, có dữ liệu và dễ truy xuất khi cần - trở thành một yêu cầu thực tế nhằm giảm rủi ro và vận hành ổn định hơn cho các đơn vị F&B.

Trong bối cảnh đó, Tổng Công ty Dịch vụ số Viettel nghiên cứu & phát triển Freso - sàn thương mại điện tử nông sản B2B; kết nối cung cấp nguyên liệu thực phẩm trực tiếp từ nông trại, hợp tác xã đến các nhà hàng, quán ăn, quán cà phê (F&B). Freso quy tụ hơn 100 nhà cung cấp, đảm bảo hơn 10.000 mặt hàng chất lượng và đủ 100% hóa đơn VAT.

Hiện nay, Freso được triển khai chủ yếu tại Hà Nội và TP.HCM - các địa bàn tập trung 2/3 trong tổng số hơn 323.000 cơ sở F&B đang hoạt động trên cả nước (tính đến cuối 2024, theo số liệu của iPOS.vn và Nestlé Professional). Việc triển khai tại các trung tâm tiêu thụ này cho phép Freso tiếp cận trực tiếp khu vực có quy mô giao dịch lớn, đồng thời từng bước hỗ trợ các đơn vị làm quen với hình thức giao dịch nông sản minh bạch, có dữ liệu và thuận tiện cho công tác quản trị.

Thông qua Freso, việc kết nối nguồn cung - cầu từ nông trại, hợp tác xã tới nhà hàng được thực hiện tập trung hơn, giúp giảm tình trạng giao dịch phân mảnh, phải qua nhiều trung gian. Nhờ đó, thông tin về nhà cung cấp, sản phẩm và chứng từ được quản lý thống nhất; góp phần tăng tính minh bạch và giảm rủi ro trong quá trình giao dịch. Cách vận hành này không chỉ hỗ trợ tiêu thụ nông sản theo hướng bài bản, mà còn góp phần xây dựng các chuẩn mực giao dịch phù hợp với định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp quốc gia.

Cùng với tiến trình phát triển kinh tế nông nghiệp và chuyển đổi số quốc gia, Freso hướng tới góp phần xây dựng nền tảng dữ liệu và quy trình giao dịch chuẩn hóa, tạo tiền đề để nông sản Việt nâng cao giá trị và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường.

N.B