Trong ngày Thần tài (mùng 10 tháng Giêng) vừa qua, nhiều khách hàng tỏ ra bức xúc khi bị Bảo Tín Minh Châu, Phú Quý, Doji từ chối thanh toán bằng quẹt thẻ.

Ngại quẹt thẻ vì phí cao

Chị Lê Thu Trang (Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ, ngày vía Thần tài thường rất đông khách đến cửa hàng vàng, nên chị không mang theo tiền mặt mà dự định sẽ quẹt thẻ cho an toàn. Tuy nhiên, sau khi lựa chọn được 5 chỉ vàng dạng nhẫn tròn trơn, chị đưa thẻ ra để quẹt thì nhân viên cửa hàng vàng Doji trên phố Trần Nhân Tông từ chối thanh toán và cho biết đây là quy định đã có từ lâu của cửa hàng.

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, bà Lê Thị Hiền, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Doji, cho biết tỷ suất lợi nhuận bán trang sức vàng ta, vàng miếng không cao, các cửa hàng vàng nói chung thường không chấp nhận thanh toán bằng thẻ do phí cà thẻ khá cao. Riêng mặt hàng trang sức vàng tây có chấp nhận thanh toán bằng thẻ.

Tìm hiểu cho thấy, trung bình mức phí thu cho thẻ ATM nội địa đang được các ngân hàng áp dụng là 1,5 – 2%, tương ứng với 55.625 – 75.000 đồng/chỉ (tính theo giá vàng ngày Thần tài là 3,75 triệu đồng/ chỉ). Trong khi đó, các doanh nghiệp vàng cho biết lợi nhuận gộp của sản phẩm vàng miếng là 0,15%/chỉ, tương đương 5.562 đồng (tính theo giá vàng kể trên).

Trong khi đó, ông Phạm Hải Âu, Phó chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phú Quý, lại cho rằng việc từ chối thanh toán quẹt thẻ ở doanh nghiệp (DN) này là nhằm bảo vệ khách hàng.

"Phú Quý đi đầu về việc liên quan đến công nghệ thanh toán, việc ứng dụng thanh toán bằng thẻ tín dụng đã được chúng tôi triển khai từ những ngày đầu tiên. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng thanh toán bằng thẻ tín dụng có thể phát sinh nhiều vấn đề khác. Đặc biệt có nhiều trường hợp sử dụng thẻ giả, hoặc sử dụng thẻ ăn cắp của người khác, nên ở Phú Quý có những yêu cầu khá khắt khe với khách hàng. Đó là nếu mua vàng miếng, để đảm bảo nguyên tắc của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), chúng tôi từ chối không sử dụng quẹt thẻ với số lượng lớn. Còn toàn bộ các sản phẩm trang sức đều quẹt thẻ như bình thường", ông Âu nói.

Tuy nhiên, sau đó, ông Âu cho rằng dù NHNN không quy định nhưng để tránh thiệt hại cho khách hàng, DN buộc phải kiểm soát 100% là thẻ thật, khi khách hàng thanh toán phải xuất trình chứng minh thư.

"Riêng thẻ tín dụng phải đảm bảo chính chủ và một số nơi phải kiểm tra chữ ký đằng sau. Có nhiều trường hợp đã bị lợi dụng, nên chúng tôi cũng muốn góp phần bảo vệ khách hàng", ông Âu nói.

Đi ngược chủ trương

Liên quan đến việc các DN kinh doanh vàng không chấp nhận quẹt thẻ khi khách hàng mua vàng ta, vàng miếng do phí cao, có ý kiến cho rằng tỷ suất lợi nhuận của kinh doanh vàng miếng không chỉ ở mức 0,15%, mà lợi nhuận còn đến từ nhiều yếu tố khác như việc mua vào – bán ra với giá chênh hàng trăm nghìn đồng/ lượng của các DN; mức chênh lệch giữa giá vàng nguyên liệu mua vào trên thế giới và giá vàng thành phẩm bán ra trong nước cũng khá cao…

Lãnh đạo nhiều ngân hàng thừa nhận, đơn vị phát hành thẻ không thể bỏ việc thu phí đối với điểm chấp nhận thẻ (POS) vì đó là nguồn thu duy nhất để duy trì hoạt động thẻ.

Một số chuyên gia ngành ngân hàng cho rằng mức phí thu từ máy POS ở các cửa hàng, cơ quan tổ chức, đơn vị kinh doanh sẽ phải trả cho ngân hàng hiện nay không phải quá cao so với những lợi ích mà các đơn vị đó được hưởng.

Bên cạnh việc đặt máy POS giúp tăng thêm tiện ích để thu hút khách hàng, các cửa hàng còn giảm được các rủi ro và chi phí như tiền giả, công kiểm đếm, chi phí quản lý tiền mặt… Do đó, tỷ lệ lắp đặt các máy POS thời gian qua vẫn tăng dần đều, theo đó là số lượng giao dịch cũng tăng khả quan.

Vấn đề là bản thân các cửa hàng, đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ chưa thực sự hiểu những thuận lợi từ việc thanh toán không dùng tiền mặt. Người dân nên từ chối không mua hàng tại những đơn vị thu phí dịch vụ, như vậy sẽ khiến các cửa hàng, đại lý tự hiểu họ đang tự hại chính mình.

Theo một chuyên gia kinh tế, trong khi các DN dịch vụ như điện, nước, điện thoại, gas… đang cố gắng đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt theo chủ trương của Chính phủ, thì ở một dịch vụ có giá trị giao dịch hàng hóa lớn như mua bán vàng, nhiều DN lại từ chối quẹt thẻ thanh toán cho khách hàng là một nghịch lý khó hiểu.

Thậm chí, điều này có thể tác động đến đề án thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ, nhất là trong giai đoạn Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, thị trường có tính cạnh tranh rất cao.

Huyền Anh