Bộ KH&ĐT vừa có báo cáo tổng kết tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020.

Về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, các bộ, ngành và địa phương nghiêm túc thực hiện Nghị quyết số 19 và Nghị quyết số 02 của Chính phủ. Năm 2019, năng lực cạnh tranh quốc gia Việt Nam đã tăng 10 bậc, từ vị trí thứ 77 năm 2018 lên vị trí thứ 67.

Chỉ số đổi mới sáng tạo năm 2019 của Việt Nam tăng 3 bậc so với năm 2018, đứng thứ nhất trong nhóm 26 quốc gia thu nhập trung bình thấp, đứng thứ 3 trong ASEAN và là năm thứ 3 liên tiếp tăng hạng…

Mặc dù hầu hết các nhiệm vụ, giải pháp được giao tại Nghị quyết số 35/NQ-CP đã được các bộ, ngành và địa phương hoàn thành, đạt tỷ lệ gần 100%, nhưng Bộ KH&ĐT cho biết 50% mục tiêu của Nghị quyết không đạt được.

Trong đó, các cải cách về xếp hạng môi trường kinh doanh, năng lực cạnh tranh vẫn còn ở mức độ thấp so với các nước khác trong khu vực và quốc tế. Theo Chỉ số xếp hạng môi trường kinh doanh năm 2020 do Ngân hàng Thế giới công bố, Việt Nam chỉ đứng thứ 70/190 nền kinh tế, đứng thứ 5 trong ASEAN về thuận lợi trong kinh doanh.

Vị trí xếp hạng này khá xa Malaysia, Thái Lan, gần ngang bằng với vị trí của Ấn Độ và Indonesia là hai quốc gia mà các nhà đầu tư quốc tế đều coi là quốc gia chưa thuận lợi về môi trường kinh doanh. Năng lực đổi mới công nghệ, hấp thụ công nghệ và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp trong nước còn nhiều hạn chế.

Các doanh nghiệp tiếp tục có các phản ánh, kiến nghị liên quan tới thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, sự mâu thuẫn, không rõ ràng giữa các quy định pháp lý, chưa tiếp cận với các chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước… Một số lĩnh vực cắt giảm điều kiện kinh doanh chưa thực chất và chưa công bố công khai minh bạch, chưa so sánh cụ thể các thủ tục doanh nghiệp cần thực hiện trước và sau khi cắt giảm, vẫn còn gần 20% số doanh nghiệp được khảo sát cho biết bị thanh, kiểm tra 2 lần/năm.

Đặc biệt, trong bối cảnh dịch COVID-19, doanh nghiệp phải áp dụng nhiều biện pháp để tồn tại và cầm cự sản xuất như giảm giờ làm, cắt giảm lao động… chưa xoay xở được nguồn tiền để nộp các khoản phí, khoản tiền như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Tuy nhiên, các doanh nghiệp phản ánh không được chia sẻ khó khăn mà vẫn tiếp tục phải nhận các yêu cầu thanh tra nợ đọng những khoản phải nộp.

Một số giải pháp về chính sách đã được cấp có thẩm quyền ban hành nhưng chưa thực sự đi vào cuộc sống: Ưu đãi thuế thu nhập cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, ưu đãi về tín dụng, hỗ trợ lãi suất, hỗ trợ mặt bằng sản xuất, hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp ở những bước đầu… do chưa có sự thống nhất giữa các Luật, hoặc do thiếu nguồn lực để triển khai, công tác thực thi còn chưa hiệu quả.

Theo báo cáo của các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội doanh nghiệp, một số nguyên nhân chủ yếu là do hệ thống quy phạm pháp luật chưa hoàn thiện, chưa hợp lý, công tác phối hợp giữa các bộ, ngành còn yếu kém…

Lê Thúy