Từ việc cầm mic đến điều hành doanh nghiệp, một làn sóng nghệ sĩ trẻ Vpop đang từng bước khẳng định vị thế không chỉ trong lĩnh vực giải trí mà còn trong vai trò nhà sản xuất, nhà đầu tư. Thành lập công ty riêng không còn là trào lưu nhất thời, mà là chiến lược dài hạn nhằm kiểm soát con đường nghệ thuật, tối ưu lợi nhuận và xây dựng thương hiệu cá nhân bền vững.

Khi nghệ sĩ không chỉ muốn hát

Nếu như trước đây, nghệ sĩ thường gắn bó với các công ty quản lý, thì giờ đây, ngày càng nhiều cái tên nổi bật trong Vpop lựa chọn tự mình làm chủ “cuộc chơi”. Những cái tên như Sơn Tùng M-TP, Hà Anh Tuấn, Hòa Minzy, J97, Phương Mỹ Chi, HIEU THU HAI… không chỉ xuất hiện trong các MV triệu view, mà còn có mặt trong danh sách người sáng lập doanh nghiệp giải trí có vốn điều lệ lên tới hàng chục tỷ đồng.

Tiêu biểu cho xu hướng này là Sơn Tùng M-TP, người được xem là “ông trùm” sở hữu hệ thống công ty riêng mang dấu ấn cá nhân đậm nét nhất. Tính đến hiện tại, anh đang đứng sau ba công ty: M-TP Entertainment, M-TP Talent và M-TP & Friends.

Trong đó, M-TP Entertainment được thành lập cuối năm 2016, đây là bước ngoặt đánh dấu hành trình tách khỏi công ty cũ của ông bầu Quang Huy để xây dựng đế chế riêng. Tiếp theo, M-TP Talent ra đời năm 2017, do chính nam ca sĩ làm giám đốc. Công ty này hiện có vốn góp lên đến 30 tỷ đồng, phần lớn đến từ M-TP Entertainment (90%).

Năm 2018, M-TP & Friends tiếp tục được thành lập với sự tham gia của Sơn Tùng và cộng sự, dù lần này anh không giữ vai trò điều hành trực tiếp. Hệ sinh thái này giúp nam ca sĩ vừa kiểm soát sản xuất, vừa mở rộng lĩnh vực đào tạo nghệ sĩ và tổ chức sự kiện.

Không chỉ Sơn Tùng, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng cũng đang đứng sau hoặc góp vốn lớn vào công ty mang chính tên tuổi của mình, điển hình một số tên tuổi như: Hà Anh Tuấn là cổ đông lớn tại hai công ty Viet Vision và VV Creative, đứng sau chuỗi chương trình âm nhạc đình đám như See Sing Share, Sketch A Rose… Phương Mỹ Chi (SN 2003) góp 50% vốn tại PMC Entertainment, Quang Hùng MasterD nắm 85% cổ phần tại MasterD Entertainment, Hòa Minzy sở hữu tới 90% cổ phần tại HMZ Entertainment, J97 (Jack) góp 20% vốn (khoảng 1 tỷ đồng) vào J97 Entertainment, công ty thành lập sau khi rời ICM Entertainment.

Đáng chú ý, một thế hệ nghệ sĩ trẻ không ngần ngại đảm nhiệm vai trò điều hành từ rất sớm. Wean Lê, Pháp Kiều (SN 2001), Caption Boy (SN 2003), Mỹ Tâm, Ông Cao Thắng, HIEUTHUHAI đều trực tiếp giữ vai trò giám đốc hoặc chủ tịch tại công ty do chính họ sáng lập.

Chủ động đường đi, tránh “vết xe” tranh chấp

Không phải đến bây giờ việc nghệ sĩ tự mở công ty mới trở thành xu hướng. Từ trước năm 2010, những tên tuổi lớn như Đàm Vĩnh Hưng, Lam Trường, Hồ Quỳnh Hương, Thu Minh… đã sớm gia nhập “sân chơi doanh nhân”.

Tuy nhiên, làn sóng hiện tại cho thấy sự bài bản và quyết liệt hơn, đặc biệt trong cách các nghệ sĩ trẻ kết hợp thương hiệu cá nhân với mô hình doanh nghiệp.

Việc sở hữu công ty riêng giúp nghệ sĩ kiểm soát toàn bộ quy trình từ chọn bài hát, sản xuất MV, tổ chức concert cho đến phân phối và truyền thông. Đây là cách để họ tự quyết định con đường nghệ thuật, không phụ thuộc vào định hướng của công ty chủ quản.

Sơn Tùng M-TP từng phát biểu trong họp báo chiến lược công ty năm 2020: “Tôi không muốn mãi an toàn dưới cái bóng của ca sĩ Sơn Tùng M-TP, những bước đi này là để tôi trở thành khác biệt, vươn tầm quốc tế”.

Sở hữu công ty riêng còn là cách để nghệ sĩ tối đa hóa lợi nhuận từ hoạt động âm nhạc, quảng cáo, hợp đồng hình ảnh… Đồng thời, họ có thể tránh được những tranh chấp bản quyền hoặc chia sẻ doanh thu không minh bạch - bài học đã được trả giá đắt từ nhiều vụ lùm xùm trong quá khứ.

Việc nghệ sĩ kiêm luôn vai trò giám đốc, chủ tịch mang đến quyền lực lớn, nhưng cũng kéo theo những áp lực không nhỏ. Vận hành một doanh nghiệp đòi hỏi kỹ năng quản lý tài chính, nhân sự, định hướng phát triển, đây là điều không phải nghệ sĩ nào cũng được đào tạo bài bản.

Cạnh tranh trong ngành giải trí ngày càng khốc liệt, đồng thời, những rủi ro truyền thông, áp lực từ công chúng và thị trường luôn rình rập nếu doanh nghiệp gặp trục trặc.

Xu hướng nghệ sĩ Việt tự thành lập công ty không còn chỉ là lựa chọn cá nhân, mà đang trở thành một phần tất yếu trong quá trình chuyên nghiệp hóa ngành công nghiệp giải trí. Từ việc quản lý sản phẩm âm nhạc đến tổ chức sự kiện và phát triển thương hiệu, họ đang chứng minh rằng: giọng ca hay là chưa đủ - nghệ sĩ hiện đại cần biết làm kinh doanh.

Tuy nhiên, để doanh nghiệp thực sự bền vững, đòi hỏi nghệ sĩ phải có tư duy chiến lược, đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp và sự tỉnh táo trong từng bước đi. Sự chuyển mình từ một “ngôi sao sân khấu” sang “chủ tịch doanh nghiệp” là hành trình dài và nhiều thử thách.

Tiến Anh