Bộ Công Thương vừa gửi Thủ tướng Chính phủ tờ trình dự thảo sửa đổi Quyết định 24 năm 2017 về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân.

Theo đó, dự thảo đề xuất rút ngắn thời gian điều chỉnh giá từ 6 tháng xuống 3 tháng. Quy định này nhằm giúp việc điều hành giá điện linh hoạt, hiệu quả hơn với tình hình kinh tế vĩ mô ở từng giai đoạn.

Khi giá bán điện bình quân giảm từ 1% trở lên so với giá bán điện bình quân hiện hành, giá điện được phép điều chỉnh giảm tương ứng. Còn khi giá điện bình quân tăng từ 3% trở lên so với giá hiện hành thì được phép điều chỉnh tăng.

Về thẩm quyền điều chỉnh giá điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được tự quyết định việc giảm hoặc tăng ở mức dưới 5%; Bộ Công Thương có văn bản chấp thuận để EVN quyết định điều chỉnh, tăng từ 5% đến dưới 10%; Thủ tướng Chính phủ sẽ có ý kiến để EVN quyết định điều chỉnh khi tăng từ 10% trở lên hoặc ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô.

Đây là điểm mới so với trước, khi Quyết định 24 chỉ cho EVN thẩm quyền tăng giá ở mức từ 3% đến 5%. Các mức tăng giá khác do các cấp trên quyết định và điều chỉnh tăng. Tuy nhiên, ở cơ chế lần này, sau khi các cấp (gồm Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ) quyết định tăng giá, thẩm quyền điều chỉnh sẽ giao về cho EVN thực hiện.

Bộ Công Thương sẽ có vai trò chính trong điều hành giá điện, song Bộ Tài chính và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước cũng có vai trò trong quá trình kiểm tra, rà soát phương án giá điện do EVN xây dựng và trong quá trình kiểm tra, điều chỉnh giá điện.

Công thức xác định giá bán lẻ điện bình quân được giữ nguyên, nhưng có điều chỉnh về phương pháp, giải thích từ ngữ để làm rõ, phù hợp hơn. Cụ thể, quy định về tổng các chi phí khác chưa được tính vào giá điện, sẽ bao gồm cả chênh lệch tỷ giá đánh giá lại chưa được phân bổ vào giá thành sản xuất kinh doanh điện do Bộ Công Thương và Bộ Tài chính quyết định hằng năm. Đây là khoản chi phí được phép tính nhưng chưa được tính vào giá bán lẻ điện.

Đáng chú ý, trong công thức tính giá, các khái niệm liên quan tới “lợi nhuận định mức” trong cơ cấu giá thành sẽ được điều chỉnh cho phù hợp.

Cụ thể, công thức tính giá không đưa khái niệm “lợi nhuận định mức” ở một số khâu trong phương pháp lập giá điện. Ví dụ như tổng chi phí mua điện và lợi nhuận định mức từ các nhà máy điện cung cấp dịch vụ phụ trợ, bao gồm cả chi phí chạy thử nghiệm của các nhà máy điện, chi phí mua dịch vụ truyền tải điện và lợi nhuận định mức; dịch vụ phân phối, bán lẻ điện và lợi nhuận định mức.

Theo Bộ Công Thương, tổng chi phí mua điện và lợi nhuận định mức được đưa vào quy định này không phù hợp, chính xác vì lặp lại lợi nhuận, trong khi trên thực tế tính toán thì không bị trùng lặp. Vì vậy, việc chỉnh sửa quy định nhằm đảm bảo sự thống nhất của quyết định.

Thy Lê