Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Lan – Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc Sở HNX, một trong các nhiệm vụ trọng tâm năm nay là đẩy mạnh phát triển thị trường giao dịch Upcom theo hướng hiện đại và thống nhất. Từ Upcom, các doanh nghiệp có sân chơi để “tập dượt” chuyển dần lên niêm yết trên HNX và HSX.

Trao đổi với báo chí ngày 3/3, các lãnh đạo của Sở HNX đã chia sẻ về kết quả bước đầu của kế hoạch phát triển thị trường Upcom và định hướng, lộ trình cho 5 năm tới.

Sẽ có hàng nghìn cổ phiếu niêm yết

Được biết, năm 2015, HNX đã có nhiều giải pháp hỗ trợ giao dịch trên Upcom, như: kiến nghị UBCK và Bộ Tài chính nới biên độ dao động giá lên /-20%, tiến hành phân nhóm cổ phiếu, minh bạch thông tin của DN đăng ký trên Upcom qua hệ thống công bố thông tin CMS của sở HNX, đơn giản thủ tục, thời gian chấp thuận đăng ký giao dịch…

Trên thị trường Upcom, HNX sẽ tính tới hệ thống Pre Upcom giúp cổ phiếu có thể giao dịch ngay sau khi thanh toán. “Chúng tôi sẽ có sự phân bảng cổ phiếu theo quy mô DN dựa trên mức vốn điều lệ, phân khúc thị trường, quản trị công ty… nhằm tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, cổ đông giao dịch thuận tiện hơn và thúc đẩy DN đưa cổ phiếu lên Upcom nhiều hơn”- bà Lan nói.

Đến thời điểm này, HNX dự kiến phân bảng quy mô DN là Upcom Premium – là một phần của thị trường Upcom. Trong đó, sẽ phân nhóm DN quy mô lớn và hình hình quản trị công ty tốt; nhóm DN quy mô nhỏ, nhưng có tình hình kinh doanh ổn định.

Theo đánh giá của HNX, sẽ có khoảng 60 – 100 công ty lọt vào danh sách Upcom Premium.

Ông Nguyễn Vũ Quang Trung- Phó Tổng giám đốc HNX – chia sẻ thêm: “Lúc đầu, đề xuất mở ra thị trường Upcom, gần như các chuyên gia quốc tế đều cho rằng Việt Nam rất khó thành công nhìn từ kinh nghiệm thực tế một số thị trường nước ngoài. Chúng tôi rất lo lắng, nhưng ngay năm đầu tiên làm Upcom, có một số công ty rất lớn sử dụng Upcom để huy động vốn. Khi ấy, chuyên gia nước ngoài cũng ngạc nhiên và ngỏ ý muốn học hỏi kinh nghiệm của Việt Nam”.

Khi Upcom ra đời, cùng thời điểm thị trường chứng khoán suy thoái thì Upcom lại là công cụ để chặn lại các thị trường “chợ đen” đầy rủi ro, gây thiệt hại cho nhà đầu tư.

“Lúc đầu chỉ có 30 DN tham gia thị trường Upcom thì nay đã có tới 268 DN. Thanh khoản trên Upcom cũng được cải thiện đáng kể. Với định hướng phân bảng quy mô DN, HNX kỳ vọng thanh khoản ở Upcom sẽ tăng cao hơn. Bên cạnh đó, sẽ mở rộng hệ thống CMS để các DN trên Upcom thực hiện công bố thông tin đều đặn hơn, minh bạch cao hơn”- ông Trung nhấn mạnh.

Trong vai trò kênh dẫn dắt, thị trường Upcom sẽ “co hẹp” dần khi DN chuyển dần lên niêm yết, nguồn cung cổ phiếu Upcom sẽ giảm nhưng đây là xu hướng tích cực.

Các lãnh đạo HNX kỳ vọng, với những giải pháp hỗ trợ tích cực, hàng nghìn DN đăng ký giao dịch trên Upcom sẽ chuyển sang niêm yết trong vòng 5 năm tới.

Nghị định 60 đã được sửa đổi để hỗ trợ các DN tham gia Upcom thuận lợi hơn, sớm chuyển lên niêm yết.

Mấu chốt là cơ chế “thoáng”

Ông Nguyễn Anh Phong, Phó Tổng giám đốc HNX, thừa nhận sự èo uột cổ phiếu Upcom ở thuở ban đầu, các DN tham gia có quy mô vốn nhỏ, ít tiềm lực tài chính… Song mục tiêu đặt ra khi xây dựng Upcom là thu hẹp thị trường tự do, hạn chế “chợ đen” nhiều rủi ro, méo mó. Đồng thời, Upcom được xem như sân “tập dượt” cho các DN chuẩn bị lên niêm yết cổ phiếu ở HNX hay HSX. Và thực tế, thị trường Upcom đã thể hiện được vai trò này.

Về quá trình phát triển thị trường Upcom, ông Nguyễn Thành Long – tân Chủ tịch Sở HNX – cho rằng “Nhìn nhận khách quan, thị trường Upcom bắt đầu phát triển nhờ vào cơ chế chính sách mở. Năm 2014 đặt ra câu chuyện đưa thị trường sơ cấp gần hơn thị trường thứ cấp, đưa sản phẩm đấu giá lên giao dịch ngay…”

Ông Long cũng chỉ ra rằng nhu cầu giao dịch trên thị trường vẫn còn bỏ trống, không chỉ hướng vào đưa cổ phiếu của DN cổ phần hoá, thoái vốn, mà nguồn hàng các cổ phần của DN tư nhân cũng cần lên niêm yết, giao dịch để có kênh huy động vốn tốt hơn. Điều này cần tư duy định hướng phát triển đồng bộ, tổng thể toàn thị trường và đòi hỏi sự minh bạch, công bố thông tin tốt hơn.

Thực tế, có những DN đã cổ phần hóa gần 10 năm nay nhưng vẫn không niêm yết cổ phiếu, cũng không tham gia Upcom. Đơn cử: công ty CP Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Vinacomin (ITASCO). Đến ĐHCĐ năm 2015, công ty này mới thông qua chủ trương đăng ký giao dịch trên sàn Upcom trong năm 2015 và xúc tiến việc lên sàn sớm nhất…

Theo ông Long, một số quy định của Nghị định 60 đã được sửa đổi để hỗ trợ các DN tham gia Upcom thuận lợi hơn, sớm chuyển lên niêm yết. Cùng với đó, HNX đã phối hợp với Trung tâm lưu ký chứng khoán để đơn giản hoá thủ tục, hồ sơ, rút ngắn thời gian đăng ký giao dịch Upcom.

Với nhiều giải pháp “thúc” DN lên Upcom, tiến tới chuyển lên niêm yết, cơ quan quản lý kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn cung cổ phiếu dồi dào hơn, tăng thanh khoản và hướng DN chú trọng nâng cao quản trị công ty hiện đại.

Thu Hằng