Chiều nay 28/4, tại Hà Nội, đã diễn ra Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 4/2025. Hội nghị cập nhật tình hình, phân tích tác động của chính sách thuế đối ứng từ Hoa Kỳ và các quốc gia khác, đồng thời đánh giá thực trạng và khó khăn của doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh mới; kiến nghị, đề xuất của các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp.

Tại hội nghị, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán Thương mại Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, cho biết, hiện nay thị trường Hoa Kỳ chiếm 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, đồng thời cũng là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên quỹ đạo này cũng có thể sẽ phải đối mặt với những thách thức đáng kể từ các thông báo chính sách thuế mới đây của Hoa Kỳ.

Về quan hệ thương mại song phương, quý I/2025, xuất khẩu Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt 31,4 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ; nhập khẩu đạt 4,1 tỷ USD, tăng 21%. Điều này thể hiện cơ cấu ngoại thương của hai nước mang tính chất bổ trợ trực tiếp, giúp cho người tiêu dùng Hoa Kỳ được tiếp cận hàng hoá của Việt Nam với chất lượng ngày càng được cải thiện và giá cả cạnh tranh.

Theo các báo cáo đánh giá, một số ngành nghề trọng điểm có khả năng chịu ảnh hưởng tiêu cực nếu mức thuế cao trên được áp dụng với Việt Nam như điện tử, dệt may, giày dép, nội thất, thuỷ sản…

“Ngành điện tử của Việt Nam bao gồm các nhà sản xuất lớn như Samsung, Intel và LG - các tập đoàn đóng góp quan trọng vào mục tiêu xuất khẩu vào Hoa Kỳ. Dựng thuế cao thể ảnh hưởng đáng kể đến các công ty này bằng việc làm tăng chi phí sản xuất, làm giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường Hoa Kỳ. Các doanh nghiệp sẽ buộc phải đánh giá lại chiến lược sản xuất, thậm chí chuyển đổi sản xuất sang các quốc gia không phải chịu mức thuế cao như Việt Nam. Mặc dù một số linh kiện như các chất bán dẫn được miễn trừ thuế đối ứng nhưng mà sự gián đoạn tổng thể với chuỗi cung ứng vẫn là một mối ngại lớn với các tập đoàn trên”, ông Hưng cho biết.

Tham tán Thương mại Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho rằng nếu khối lượng xuất khẩu các ngành chủ lực suy giảm, sẽ tác động tiêu cực tới tổng thể tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Ngoài ra, những thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu còn làm gia tăng áp lực cạnh tranh từ các quốc gia khác, khi các nước bị áp thuế sẽ đẩy mạnh tiêu thụ nội địa và áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại.

Thời gian qua, Việt Nam đã chủ động triển khai các hoạt động đối thoại ngoại giao cấp cao nhằm bảo vệ quyền lợi thương mại. Các cuộc điện đàm quan trọng, như giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, các chuyến công tác của đặc phái viên Việt Nam, cũng như gần đây nhất là cuộc điện đàm ngày 23/4 giữa Bộ trưởng Công Thương Việt Nam và Trưởng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson L. Greer đã thể hiện tầm nhìn chiến lược và xuyên suốt của lãnh đạo Đảng và Chính phủ trong việc tăng cường mối quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Đáng chú ý, ngay sau cuộc điện đàm ngày 23/4, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã đăng tải thông cáo báo chí ghi nhận kết quả trao đổi với Việt Nam. Ông Hưng cho biết, qua trao đổi với một số đơn vị tư vấn về đối ngoại của Hoa Kỳ, động thái này đã thể hiện sự xem xét, nghiên cứu của Hoa Kỳ về những nội dung Việt Nam đưa ra trong cuộc trao đổi với Hoa Kỳ, cũng như về kết quả đàm phán.

Tham tán Thương mại Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cũng cho biết, ngay trong tuần này, dự kiến đoàn đàm phán cấp kỹ thuật của Việt Nam sẽ lên đường sang Hoa Kỳ để tiếp tục trao đổi chi tiết. Điều này thể hiện Hoa Kỳ rất coi trọng Việt Nam, coi Việt Nam là đối tác quan trọng, nghiêm túc và có sự thiện chí, cũng như ghi nhận một cách thực chất.

Tại hội nghị, ông Hưng cũng kiến nghị các giải pháp để chủ động ứng phó với thách thức.

Thứ nhất, tiếp tục thúc đẩy ngoại giao kinh tế, đối thoại song phương và đa phương nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ các chính sách thuế quan.

Thứ hai, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu bằng cách tận dụng tối đa các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP, giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Hoa Kỳ.

Thứ ba, tăng cường kích cầu thị trường nội địa, phát triển tiêu dùng trong nước để bù đắp cho sự suy giảm xuất khẩu tiềm tàng.

Thứ tư, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam thông qua đổi mới công nghệ, sáng tạo sản phẩm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đầu tư nâng cấp hạ tầng logistics.

Thứ năm, tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng bằng cách đa dạng hóa nguồn nguyên liệu, đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm có hàm lượng công nghệ, hàm lượng giá trị gia tăng cao.

Ngoài ra, ông Hưng lưu ý, việc doanh nghiệp chủ động cung cấp đầy đủ thông tin trong các vụ việc phòng vệ thương mại cũng đóng vai trò then chốt để tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi trong tranh chấp quốc tế.

Trong thời gian tới, dự kiến ngay đầu tháng 5, Bộ trưởng Tài chính Việt Nam sẽ dẫn đầu đoàn doanh nghiệp lớn tham dự diễn đàn “Select USA Investment Summit” tại Hoa Kỳ – một trong những sự kiện xúc tiến đầu tư quan trọng nhất trong năm. Đoàn Việt Nam là một trong những đoàn có quy mô lớn nhất trong số các nước tham dự, thể hiện cam kết thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương bền vững và hiệu quả.

Đỗ Kiều