Tại Hà Nội, các loại hoa quả ngoại xuất hiện ở mọi nơi, mẫu mã bắt mắt và bao bì đẹp nên đang ngày càng lấn át các loại hoa quả nội.

Chủ một cửa hàng trái cây nhập ngoại (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết dù chưa tới Tết, song những ngày này, doanh thu của cửa hàng đã tăng từ 10 - 15% so với ngày thường. Thời điểm này, đa phần trái cây nhập ngoại đều được khách hàng đặt mua trước, gói sẵn trong các hộp quà được trang trí bắt mắt dùng làm quà biếu, quà tặng Tết.

Ngoại ép nội

Không chỉ ở siêu thị, cửa hàng lớn, trái cây ngoại còn xuất hiện ồ ạt ở các cửa hàng bán lẻ vỉa hè, đường phố. Điều này cho thấy, trái cây ngoại đang thực sự “làm mưa, làm gió” tại Việt Nam, lấn át và thách thức các loại trái cây trong nước.

Đặc biệt, theo xu hướng, trái cây ngoại năm nay còn xuất hiện trên mâm ngũ quả của nhiều gia đình. Trước đây, thông thường, mâm ngũ quả ngày Tết truyền thống của người Việt không thể thiếu các loại trái cây như chuối, quất, cam, đu đủ, bưởi, dưa. Tuy nhiên, đời sống hiện đại khiến nhiều người có xu hướng đi siêu thị sắm tết và các loại hoa quả họ chọn mua để bày biện mâm ngũ quả không chỉ còn các loại trái cây nội.

Bà Trần Yến Minh (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: “Mâm ngũ quả truyền thống như chuối, quất, bưởi vẫn có, bởi đó là những hoa quả đặc trưng cho ngày Tết. Tuy nhiên, đời sống hiện đại, người ta biếu tặng nhiều loại hoa quả ngoại cho nhau để trưng bàn thờ gia tiên cũng rất đẹp. Hai năm nay, gia đình tôi luôn mua một số trái cây nước ngoài để bày cho đẹp mắt”.

Thêm vào đó, những ngày gần đây, trên thị trường xuất hiện loại mâm quả bày ban thờ mới với tên gọi mỹ miều - cây Ngũ đại đồng đường. Theo tìm hiểm, cây này thuộc họ cà, có nguồn gốc Nam Mỹ. Qua thời gian, chúng du nhập sang Trung Mỹ, Caribê và châu Á.

Hiện nay, cây Ngũ đại đồng đường đã có ở các chợ hoa tại Hà Nội như chợ Hàng Lược, chợ Bưởi, chợ Hoàng Hoa Thám... Giá một cây cũng không quá đắt, khoảng từ 180.000 đến 1.400.000 đồng, tùy vào độ lớn của tháp quả.

Do có thị trường và được người tiêu dùng đón nhận, nên lượng và giá trị nhập khẩu các loại trái cây ngoại vào Việt Nam trong thời gian qua tăng cao. Số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, cho biết ước tính tháng 1/2016 Việt Nam sẽ chi khoảng 60 triệu USD để nhập khẩu rau, củ quả. Con số này cao hơn 1,37% so với cùng kỳ năm trước.

Giỏ quà Tết bằng trái cây ngoại được nhiều người lựa chọn

Rẻ có rẻ, đắt có đắt

Sở dĩ hoa quả ngoại ngày càng được lòng người Việt vì khách hàng cho biết nếu trước đây, chỉ nhà giàu mới dám thưởng thức trái cây ngoại, thì giờ đây, với giá cả phục vụ đủ mọi tầng lớp, người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp cũng dễ dàng mua trái cây ngoại. Thậm chí hoa quả ngoại còn rẻ hơn cả trái cây Việt.

Theo khảo sát, hầu hết hoa quả ngoại thời điểm này bày bán theo kg hoặc theo giỏ quà tặng để trưng Tết, như: táo xanh, tím của Mỹ, Australia; lê vàng Hàn Quốc; dưa vàng Thái Lan, Hàn Quốc; cam lòng vàng của New Zealand; xoài đường Thái Lan… chỉ với mức giá từ 35.000 - 90.000 đồng/kg.

Anh Minh (Nam Từ Liêm, Hà Nội) cho biết: “So với trái cây nội, quả ngoại năm nay bán không đắt hơn là mấy, thậm chí có loại còn rẻ hơn cả trái cây Việt. Vậy nên gia đình tôi năm nay quyết mua toàn bộ trái cây nhập ngoại về dùng Tết”.

Bên cạnh những mặt hàng bình dân phục vụ đại đa số người tiêu dùng, nhiều loại trái cây nhập ngoại bằng con đường xách tay được rao bán ở thị trường Tết có giá lên đến vài triệu đồng/kg (phục vụ cho những người có thu nhập cao hoặc có nhu cầu biếu tặng) cũng đang được ưa chuộng.

Theo các tiểu thương, các loại hoa quả nhập ngoại đang được ưa chuộng thị trường Tết năm nay như táo dại Hàn Quốc, nho chuỗi ngọc… với giá cả triệu đồng/kg, song vẫn được nhiều người tìm mua.

Vì vậy, khẳng định trái cây ngoại ngày càng lấy lòng được người Việt, theo ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội, các mặt hàng ngoại nhập ngày càng tham gia sâu vào các chuỗi siêu thị, cửa hàng bán lẻ. Đây là tín hiệu vui đối với người tiêu dùng, khi họ có đa dạng sự lựa chọn và hàng hóa của các quốc gia không còn biên giới về thuế quan.

Tuy nhiên, đây cũng là chỉ báo đầy lo ngại đối với trái cây Việt Nam, khi tại thị trường quốc tế, trái cây Việt không cạnh tranh được với nhiều loại trái cây ngoại khác thì tại sân nhà, trái cây nội đang dần dần mất thị trường và cả thói quen tiêu dùng của người dân.

Đồng thời, theo nhiều chuyên gia, khi Việt Nam tham gia vào sâu hơn vào Cộng đồng Kinh tế ASEAN hay các hiệp định thương mại tự do (FTA) khác với Hàn Quốc, Australia, EU hay TPP với Nhật Bản, Mỹ thì mức thuế nhập khẩu trái cây cũng như nhiều mặt hàng vào nước ta sẽ được bãi bỏ.

Các loại trái cây giá rẻ sẽ đổ bộ vào Việt Nam ngày càng nhiều, thì “đất” sống của trái cây nội sẽ bị thách thức nghiêm trọng. Minh chứng rõ nhất là thị trường trái cây phục vụ Tết hiện đang nghiêng về trái cây nhập ngoại, trong khi thị trường nông thôn, miền núi, trái cây có nguồn gốc từ Trung Quốc cũng đang chiếm ưu thế.

Thy Lê