Ở góc độ của một chuyên gia nghiên cứu và phát triển (R&D) doanh nghiệp bền vững, bà Huỳnh Thị Mỹ Nương, Tổng giám đốc Công ty Đào tạo Lãnh đạo và Dịch vụ Phát triển Bền vững (SDLT), đã bày tỏ sự ủng hộ trước kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 vừa được Chính phủ đệ trình Quốc hội.

Cú hích để thay đổi

Theo bà Nương, với việc có khoảng 70% tổng vốn đầu tư công trung hạn trong giai đoạn 2021 - 2025 được ưu tiên đầu tư vào ngành, lĩnh vực cấp thiết (như hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông), sẽ là một bước đột phá giữa bối cảnh dịch Covid-19 đợt 4 vẫn đang diễn biến phức tạp.

“Đây sẽ là cú hích để thay đổi, khắc phục những cái chưa được của giai đoạn trước và kiến tạo những cái mới giá trị cao hơn cho giai đoạn tiếp theo”, bà Nương nói.

Trao đổi với VnBusiness, vị tổng giám đốc của SDLT cho rằng trong giai đoạn toàn cầu phải đối mặt với dịch bệnh thế kỷ thì Việt Nam cũng không ngoại lệ, phải thực hiện nhiệm vụ kép là vừa kiểm soát tốt dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế hiệu quả. Và để thực hiện được nhiệm vụ kép đó thì việc nhà nước "cầm cân", dẫn dắt bằng đầu tư công là hợp lý trong giai đoạn này.

Hơn thế nữa, theo kế hoạch vốn đầu tư công sẽ được đầu tư vào các ngành, lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, quan trọng cấp quốc gia có ý nghĩa liên vùng để tạo ra không gian phát triển mới, thúc đẩy các cực tăng trưởng như Hà Nội, Tp.HCM, các vùng kinh tế trọng điểm phát triển nhanh hơn. 

Như nhận định của bà Nương, đây là điều hợp lý, vì xét tổng thể chung thì năng lực cơ sở hạ tầng hiện tại của Việt Nam (đặc biệt là các tỉnh ở phía Nam) chưa thật sự đáp ứng được tốc độ phát triển. 

Vấn đề đầu tư công cũng đang được các nhà phân tích đề cập như một giải pháp tốt để tạo ra hiệu ứng lan tỏa nền kinh tế của Việt Nam trong thời gian tới từ những tác động dữ dội của dịch Covid-19.

Theo chuyên gia kinh tế quốc tế John Walsh, đầu tư công có thể tập trung vào cơ sở hạ tầng vật chất, vì xây dựng là quy trình thường cần rất nhiều lao động và hiện có nhiều dự án như vậy ở Việt Nam nên sẽ rất hữu ích để bắt đầu.

Ông cũng lưu ý việc bơm tiền vào nền kinh tế giúp khôi phục niềm tin vào hệ thống nói chung và người thu nhập thấp có xu hướng chi tiêu ngay lập tức, do đó làm tăng vận tốc lưu chuyển dòng tiền

“Mạnh dạn sàng lọc, đầu tư phù hợp”

Cũng theo chuyên gia John Walsh,  cách tiếp cận này thành công trong các giai đoạn suy thoái kinh tế trước đây, và hơn nữa, chúng ta đã thấy rằng cách tiếp cận ngược lại, thắt lưng buộc bụng hoặc giảm chi tiêu công, chưa bao giờ có hiệu quả

Trong báo cáo thẩm tra về kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 và dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, về tổng mức đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước, ông Nguyễn Phú Cường, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, cho biết về tổng thể, vốn đầu tư công dự kiến tăng so với kế hoạch giai đoạn 2016-2020 là tích cực.

Cần nhắc thêm, vào tháng 5/2021, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, các bộ, ngành, địa phương đã rà soát, giảm 1.050 dự án trong dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 để ưu tiên đầu tư các dự án cấp thiết hơn, hiệu quả hơn.

Cụ thể, từ 6.447 dự án dự kiến trước đó (đã giảm mạnh so với 11.000 dự án của giai đoạn 2016-2020), các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cắt giảm còn khoảng 5.397 dự án. 

Còn trong Tờ trình Quốc hội về tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 và Kế hoạch đầu tư công trung hạn dự kiến giai đoạn 2021-2025, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng có cho biết, tổng số dự án thực hiện trong giai đoạn 2021-2025 dưới 5.000 dự án, giảm hơn một nửa so với giai đoạn 2016-2020.

Trước chủ trương cắt giảm số dự án đầu tư công trong thời gian tới, bà Huỳnh Thị Mỹ Nương nhận định, điều đó là hợp lý vì nguồn lực tài chính và nhân lực chất lượng cao của Việt Nam còn hạn chế, nếu dàn trải quá nhiều thì sẽ tiếp tục như nhiều năm qua là dự án nào cũng muốn có nhưng kết quả thì chưa đạt, để lại nhiều hệ lụy không đáng có. Cho nên cần “mạnh dạn sàng lọc, đầu tư phù hợp” theo từng giai đoạn.

Cũng theo bà Nương, trong thời gian vừa qua, Việt Nam đã ký kết rất nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với nhiều giá trị cao như đã và sẽ đem lại nhiều cơ hội và thách thức lớn ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến mỗi người dân. 

“Cho nên, nếu việc đầu tư công giúp phát triển tốt cơ sở hạ tầng thì sau khi đẩy lùi dịch Covid-19 Việt Nam sẽ đón đầu được nhiều cơ hội đầu tư phát triển từ nước ngoài và giúp cho doanh nghiệp thuận lợi hơn nhiều trong hoạt động thương mại”, bà Nương nhấn mạnh.

                        Thế Vinh