Năm 2020, giá trị tài sản của các HTX trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh là 1.500 tỷ đồng; doanh thu bình quân đạt 600 triệu đồng/HTX/năm, lãi bình quân 290 triệu đồng/HTX, thu nhập bình quân 69 triệu đồng/thành viên, lao động/năm. Đặc biệt, nhiều HTX đã chăm lo chính sách cho người lao động, thành viên HTX rất tốt.

Điểm sáng về chính sách BHXH

Đơn cử, HTX Dịch vụ nông nghiệp Chất lượng cao Hoa Phong (Thị xã Đông Triều - Quảng Ninh) không chỉ chú trọng sản xuất, kinh doanh, HTX luôn thực hiện chính sách BHXH cho người lao động. HTX hiện có 19 lao động tham gia BHXH bắt buộc.

Chị Nguyễn Thị Xuân, kế toán HTX trên chia sẻ: "Đối với người lao động, ngoài hưởng lương thì chế độ BHXH rất quan trọng, nhất là khi ốm đau, thai sản, gặp rủi ro. Chế độ BHXH của người lao động nhiều năm qua được HTX thực hiện rất tốt".

Theo quy định của Luật BHXH hiện hành, lao động làm việc tại các HTX có thời hạn hoặc không thời hạn từ 1 tháng trở lên và cán bộ quản lý HTX có hưởng lương phải tham gia BHXH bắt buộc.

Tuy nhiên, điều bà Lê Thị Thà, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Chất lượng cao Hoa Phong trăn trở là sản xuất nông nghiệp mang tính đặc thù, phần lớn là hết tuổi lao động, thu nhập phụ thuộc mùa vụ, không ổn định. Làm sao để những người này có thể tham gia BHXH để hưởng chính sách an sinh xã hội khi về già.

Trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có trên 600 HTX đang hoạt động với trên 55.000 thành viên, 71.000 lao động. Tuy nhiên, số người tham gia BHXH còn hạn chế, về lâu dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của thành viên, người lao động.

Theo số liệu của BHXH tỉnh Quảng Ninh, hiện mới có 80 HTX tham gia BHXH bắt buộc với tổng số 271 người. Điều này cho thấy, nhiều thành viên, lao động trong HTX chưa tiếp cận và thụ hưởng chính sách BHXH, BHYT.

Theo ông Nguyễn Duy Phương, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh, đội ngũ cán bộ quản lý và lao động HTX tuổi cao (trên 60 tuổi chiếm 45%) nên không muốn tham gia BHXH bắt buộc. HTX sử dụng lao động thời vụ, lao động làm việc trả lương theo ngày, hợp đồng bằng miệng, ít có hợp đồng bằng văn bản; nắm bắt thông tin, chính sách BHXH, BHYT cho HTX còn hạn chế... là nguyên nhân khiến tỷ lệ bao phủ của chính sách BHXH trong khu vực HTX còn hạn chế. 

Tạo điều kiện tối đa

Theo đó, để phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT cho lao động, thành viên HTX, BHXH tỉnh đã tăng cường công tác phối hợp với các sở, ban, ngành tỉnh, chính quyền địa phương rà soát, đối chiếu thông tin hoạt động của HTX. Qua đó, có giải pháp tiếp cận đối tượng này để mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT, thực hiện mục tiêu an sinh xã hội.

Ông Lê Đình Tuấn, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ninh cho biết, số lao động có hưởng lương và tham gia BHXH tại các HTX còn ở mức độ khiêm tốn. Chúng tôi tiếp tục tuyên truyền vận động các HTX, người quản lý điều hành, các thành viên về chính sách BHXH, BHYT, BHXH tự nguyện. Đồng thời, BHXH tỉnh đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ tối đa cho HTX tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện đảm bảo quyền lợi lâu dài.

"Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH trong khu vực kinh tế HTX bảo đảm quyền lợi cho người lao động, tạo nền tảng cho sự phát triển của các thành phần kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân trên địa bàn tỉnh", ông Tuấn nhấn mạnh.

Trước đó, BHXH Việt Nam phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam tổ chức hội nghị tuyên truyền phổ biến, đối thoại, tư vấn chính sách pháp luật về BHXH, BHYT cho hơn 400 đại biểu là cán bộ, thành viên và người lao động trong các HTX, Liên hiệp HTX trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Các HTX đã được truyền đạt một số nội dung về chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; trọng tâm chính sách BHXH, BHYT áp dụng đối với người lao động làm việc trong khu vực kinh tế tập thể, HTX, liên hiệp HTX; quy định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; lợi ích khi tham gia BHXH tự nguyện và tham gia BHYT hộ gia đình...

Bên cạnh đó, các HTX được giải đáp các thắc mắc trong việc áp dụng, thực hiện chính sách BHXH, BHYT trong thực tế như: Thời gian hưởng lương hưu đối với người tham gia BHXH bắt buộc; quyền hạn khi tham gia khám, chữa bệnh đối với người có thẻ BHYT; thủ tục chuyển tuyến khi tham gia khám, chữa bệnh BHYT...

Thy Lê