Như nhiều vùng ven biển nước ta, huyện Kim Sơn có 15km bờ biển, người dân bao đời mưu sinh gắn bó với biển, nhưng manh mún khó phát triển.

Gần đây, Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình phối hợp với các cấp ngành tư vấn thành lập mới HTX Khai thác hải sản Kim Chính, mô hình HTX đánh bắt xa bờ đầu tiên ở tỉnh, làm ăn đúng Luật HTX 2012 và mở ra cơ hội vươn xa bám biển, nâng cao thu nhập cho ngư dân, góp phần bảo đảm an ninh biển đảo Tổ quốc.

Liên kết ngư dân cùng vươn khơi

Thời bao cấp ở Kim Sơn cũng có HTX Hải Tiến (xã Kim Chính) chuyên khai thác và chế biến hải sản. Khi đó, HTX này từng có nhiều tàu đánh bắt cá xa bờ, nhưng do không thích ứng kịp với cơ chế thị trường, nên HTX thua lỗ và giải thể, đưa nghề đánh bắt hải sản trở về quy mô kinh tế hộ nhỏ lẻ.

Huyện Kim Sơn đến nay có hàng ngàn người dân sống với nghề đi biển, nhưng chủ yếu là đánh bắt gần bờ. Thực trạng ở xã Kim Chính hiện có khoảng 200 lao động chuyên khai thác hải sản. Chỉ một vài hộ dân còn duy trì được tàu mã lực từ 90 - 450CV, còn lại phần lớn đều phải rời quê hương đi làm thuê cho các chủ tàu ngoài tỉnh.

Trong khi Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách vay vốn ưu đãi, tăng cường phát triển nghề khai thác hải sản xa bờ, tạo cơ chế thông thoáng phát triển mới mô hình HTX, tổ hợp tác đánh bắt xa bờ. Thế nên, các lao động nghề biển ở Kim Sơn và cụ thể ở xã Kim Chính đang phải đi làm thuê nêu trên càng ước muốn có tổ chức HTX đứng ra liên kết ngư dân cùng góp vốn và vay ưu đãi của Nhà nước, cùng mua sắm, nâng cấp và đóng mới tàu, cùng nhau hợp tác phát triển nghề đánh bắt cá xa bờ.

Và gần đây tại xã Kim Chính, các cấp ngành sở tại đã tổ chức công bố Quyết định thành lập HTX Khai thác hải sản Kim Chính, tập hợp 29 thành viên, là các hộ nghề đánh bắt hải sản của xã Kim Chính và xã Cồn Thoi, thuộc huyện Kim Sơn, với tổng vốn điều lệ ban đầu 100 tỷ đồng, hộ thành viên góp vốn tối thiểu mức 300 triệu đồng, tối đa là 20 tỷ đồng.

Phương án lúc khởi đầu, HTX tập trung đánh bắt hải sản gần bờ và xa bờ, sau sẽ phát triển dịch vụ chế biến hải sản. HTX đã có kế hoạch tổ chức quản lý, sử dụng vốn góp của các thành viên và vốn huy động một cách chặt chẽ, bảo đảm sản xuất và kinh doanh hiệu quả và đúng Luật HTX 2012.

Ngay sau khi thành lập, HTX đưa 4 tàu công suất lớn từ 150 - 450CV vươn khơi đánh bắt xa bờ, còn 1 tàu 90CV đánh bắt gần bờ. Dự kiến tới đây, HTX vận động thành viên, vay vốn đầu tư mua sắm, đóng mới 4 tàu công suất trên 1.000CV trị giá khoảng 60 tỷ đồng và 3 tàu công suất nhỏ trị giá 15 tỷ đồng.

Các cấp ngành Ninh Bình thăm tàu cá của HTX Kim Chính

Thể hiện rõ chức năng “kép”

Tham dự buổi ra mắt HTX Khai thác hải sản Kim Chính, ông Đoàn Kim Ly - Phó Chủ tịch UBND huyện Kim Sơn, cho rằng việc thành lập và đi vào hoạt động của HTX là cần thiết, quyết định sự phát triển bền vững kinh tế biển, hình thành các mối liên kết sản xuất giữa các tàu thuyền trên biển và dịch vụ hậu cận trên bờ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế biển và tăng nguồn thu nhập cho lao động nghề cá. Đồng thời, ngư dân cũng có điều kiện để tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong lúc gặp thiên tai, sự cố trên biển, tham gia trực tiếp bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Khi đi vào hoạt động, HTX còn là địa chỉ để các cấp ngành triển khai các chính sách hỗ trợ ngư dân, thông qua HTX mở rộng khả năng, giúp các hộ ngư dân có điều kiện tiếp cận chính sách vốn ưu đãi của Nhà nước đầu tư đóng tàu công suất lớn, chính sách bảo hiểm, chính sách ưu đãi thuế và rất nhiều chính sách khác của Nhà nước hỗ trợ ngư dân từ 70 - 100%...

Theo Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình, việc ra đời HTX Khai thác hải sản Kim Chính được Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các cấp ngành địa phương đánh giá mang nhiều ý nghĩa “kép” kinh tế và chính trị, không những là bước ngoặt phát triển kinh tế xã hội của huyện Kim Sơn và xã Kim Chính, mà còn góp phần khẳng định chủ quyền trên biển. Vì vậy, phát triển mới HTX đánh bắt hải sản xa bờ cần được các địa phương ven biển quan tâm.

Lưu Đoàn