Tại hội thảo triển vọng xuất khẩu 2018 và khả năng tham gia chuỗi giá trị gia tăng toàn cầu của dệt may Việt Nam ngày 3/11, PGs.Ts. Phạm Tất Thắng, Nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công Thương, đánh giá, với điều kiện các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) đang mở ra thì vượt mốc 30 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may là hoàn toàn có thể đạt được và nếu biết tái cơ cấu một cách hợp lý thì mức 40-50 tỷ USD không phải là ngoài tầm tay. 

Nhiều khách hàng, đơn hàng truyền thống của Việt Nam đã bị chuyển qua Myanmar, Lào, Campuchia để được hưởng thuế xuất 0% khi XK vào thị trường Mỹ và EU

Tuy nhiên, ông Thắng nhấn mạnh, công bằng mà nói, ngành dệt may đang đối mặt với hàng loạt thách thức chủ quan và khách quan, trước mắt và lâu dài... đang cản trở mục tiêu mở rộng sản xuất, đẩy mạnh hơn nữa XK và quan trọng hơn dể hàng dệt may Việt Nam tham gia dâu hơn vào chuỗi giá trị gia tăng toàn cầu.

Trong đó, đáng chú ý, ông Thắng đề cập tới câu chuyện Việt Nam được nâng hạng từ nước kém phát triển lên mức nước có nền kinh tế đang phát triển là một điều đáng mừng cho nền kinh tế nói chung nhưng mang về cho ngành dệt may nhiều khó khăn, thiệt thòi to lớn.

Cụ thể, việc vốn không còn được hưởng tỷ lệ ưu đãu cũng như thuế xuất hàng hoá bằng 0% trong chương GSP dành cho các nước kém phát triển, đổi lại thuế xuất khẩu hàng dệt may phải chịu ở mức trung bình 9,6% khi đưa vào thị trường Mỹ và châu Âu, trong khi đó, đối thủ cạnh tranh của Việt Nam lại được hưởng thuế xuất ưu đãi 0%. 

Chính vì thế, gần đây nhiều khách hàng, đơn hàng truyền thống của Việt Nam đã bị chuyển qua Myanmar, Lào, Campuchia để được hưởng thuế xuất 0% khi XK vào thị trường Mỹ và EU.

Cùng với đó, nếu xét về chi phí, hàng dệt may Việt Nam còn chịu áp lực do chi phí vốn trong nước cao hơn nhiều so với đối thủ cạnh tranh. Thuế thu nhập DN ở Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh... đánh vào dệt may thấp hơn nhiều so với Việt Nam. Chi phí vận chuyển, chi phí làm thủ tục hành chính... của Việt Nam cũng cao hơn nhiều nước. 

Chưa kể, sản xuất hàng dệt may Việt Nam còn bị phụ thuộc quá nhiều vào thị trường nước ngoài như 80% nguyên liệu đầu vào phải nhập ngoại. Trong năm 2015, toàn ngành XK được 27,7 tỷ USD thì phải nhập tới hơn 24 tỷ USD nguyên liệu và các yêu tố đầu vào. Như vậy, chỉ còn chưa đầy 3,5 tỷ USD chia cho 6.000 DN với 450 ngàn lao động. 

Nhật Linh