Tuy Lộc là xã thuần nông, có nhiều lợi thế giao lưu hàng hóa bởi vị trí ở vùng ven Tp.Yên Bái. Nhưng theo quan sát ở đây, việc tổ chức sản xuất của đại bộ phận người dân vẫn manh mún và rất cần mô hình HTX hoạt động hiệu quả, nhằm bảo đảm tính bền vững xã nông thôn mới. 

Từ đề án rau an toàn 

Ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch UBND xã Tuy Lộc, cho biết xã cũng tham gia nhiều đề án, dự án phát triển KT-XH. Thường cứ đến giai đoạn kết thúc là đề án “tan”, nhưng riêng đề án rau an toàn (RAT) khép lại đầu năm nay lại có “hậu”, từ đó mở hướng cho xã phát triển THT rau Minh Long lên HTX trồng rau Tuy Lộc. 
Ngay khi được chọn tham gia đề án năm ngoái, xã đã chủ động tuyên truyền và nhanh chóng thành lập THT sản xuất RAT thôn Minh Long, với 56 hộ thành viên và tham gia trồng vụ rau đông 2016. 

Tổng số diện tích vùng rau 3,589ha đủ các chủng loại rau củ quả, cho sản lượng 47 tấn. Trong đó, 6,5 tấn rau áp dụng quy trình mới đóng gói và dán tem mác. Tổng giá trị sản phẩm bình quân vụ Đông 2016 đạt 43 triệu đồng/ha. Sang vụ rau Xuân - Hè 2017, đề án mở rộng 4,2 ha với 55 hộ thành viên tham gia, cuối vụ sản lượng RAT đạt 43 tấn. 

Theo khẳng định của Chủ tịch xã Nguyễn Anh Tuấn, đề án RAT cơ bản đạt được mục tiêu. Điều đáng nói là đã thay đổi tư duy trồng rau từ manh mún sang tập trung và từ lối thâm canh truyền thống chuyển sang làm ăn theo đúng quy trình kỹ thuật. Việc áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất đã tăng giá trị thu nhập trên diện tích canh tác, đặc biệt ý nghĩa nhất đã hình thành tư duy sản xuất an toàn, bảo đảm sức khỏe cho người sản xuất và người tiêu dùng. 

Tìm hiểu thêm được biết, khi triển khai Đề án, các cấp ngành Tp.Yên Bái đã chủ động phối hợp hỗ trợ xã và THT rau Minh Long hoàn thành tốt các điều kiện phục vụ cho sản xuất RAT. 

Mỗi hộ thành viên tham gia đề án được hỗ trợ gần 2,9 triệu đồng/ năm. Thành phố đã chỉ đạo quản lý nghiêm ngặt quy trình sản xuất, đóng gói sản phẩm RAT. THT rau Minh Long đã được cấp Giấp chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. 

Tp. Yên Bái đã xác định sản xuất RAT là xu thế của thị trường, tới đây phấn đấu tất cả nông sản phẩm phải bảo đảm ATTP. Theo đó, thành phố xây dựng đề án phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao giai đoạn 2016 - 2020 và định hướng đến 2030, quy hoạch và mở rộng sản xuất RAT từ những vùng rau hiện có như ở xã Tuy Lộc. 

Cán bộ Liên minh HTX tỉnh Yên Bái kiểm tra sản xuất vùng rau xã Tuy 
 

Đến phát triển mới HTX từ THT 

Ông Đỗ Nhân Đạo - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Yên Bái, cho biết ở tỉnh hiện có HTX Thanh niên Q&C là mô hình điển hình HTX sản xuất RAT công nghệ cao đầu tiên. Trên cơ sở tư vấn phát triển HTX phù hợp với lợi thế và định hướng phát triển địa phương, Liên minh HTX tỉnh chủ trương nhân rộng Q&C ra 2 điểm ở 2 xã vùng ven thành phố, trong đó có tư vấn hỗ trợ THT rau Minh Long phát triển lên HTX rau Tuy Lộc. 

Bước đầu đề án sản xuất RAT của Tp.Yên Bái đã tạo ra một lượng sản phẩm RAT được thị trường chấp nhận, hình thành các mô hình canh tác theo chuỗi sản xuất an toàn để nhân dân trên địa bàn học tập và áp dụng. 

THT rau Minh Long ở xã Tuy Lộc không chỉ được cấp chứng chỉ quy trình sản xuất RAT, mà còn phát triển thêm 2.000 m2 nhà lưới đơn giản… Gần đây, Liên minh HTX tỉnh khai trương Cửa hàng Nông sản an toàn, thương hiệu “Rau củ quả Tuy Lộc” có thêm bệ đỡ khai thông đầu ra  sản phẩm. 

Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, cấp ủy chính quyền xã Tuy Lộc và THT rau Minh Long cũng nghiên cứu nhưng chỉ hiểu phần nào Luật HTX 2012. Bởi vậy, bà con trồng rau ở xã chủ yếu nhờ Liên minh HTX tỉnh tư vấn hỗ trợ thành lập HTX 

“Vấn đề khó nhất ở Tuy Lộc là kiểm soát tiêu chí “Khu vực RAT” phải thành vùng sản xuất tập trung, không “xôi đỗ” rau lẫn lúa ngô. Về quy trình chăm sóc rau có cán bộ khuyến nông theo dõi hàng ngày, tuyệt đối không phun thuốc trừ cỏ trong vùng rau, tiến tới “nói không” với thuốc trừ sâu hóa học ở tất cả các vùng ruộng nương lúa ngô và hai bên các tuyến đường nội đồng”, ông Nguyễn Anh Tuấn nói.

Lưu Đoàn