Là mô hình HTX kiểu mới và nhận được sự hỗ trợ của địa phương, HTX Vân Hồ đã tích cực chuyển đổi sang giống chè năng suất, chất lượng cao đi đôi với áp dụng quy trình sản xuất theo hướng VietGAP, phân vùng nguyên liệu gắn với cơ sở chế biến chè, đảm bảo cung cấp đủ nguyên liệu cũng như chất lượng phục vụ chế biến chè.

Liên kết tạo vùng nguyên liệu lớn

Người dân ở vùng cao này đã có kinh nghiệm trồng chè từ lâu. Trước đây, chè cũng đã được bán ra thị trường nhưng giá thấp, dù chất lượng đảm bảo và "được nước, được hương". Những người đứng đầu HTX đã tìm hiểu nguyên nhân và nhận thấy sở dĩ chè của vùng quê mình bán không được giá vì không có thương hiệu, cách làm riêng lẻ, kỹ thuật chế biến không đồng đều, thị trường không ổn định. Từ đó, HTX đã chú trọng lựa chọn sản xuất chè theo hướng an toàn VietGAP và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.

Để đảm bảo chất lượng chè thu hái cũng như tạo chuỗi liên kết bền vững với nông dân, HTX đã cử cán bộ phụ trách nông nghiệp phối hợp với bản, xã quản lý điều hành lịch chăm bón, cắt, đốn của từng hộ dân. Việc hướng dẫn cách thu hái chè đảm bảo phẩm cấp hay quy cách cũng được chú trọng.

Điều không kém phần quan trọng là HTX tuyên truyền bà con không bán chè đã ký hợp đồng ra ngoài. Từ đó, phẩm cấp, chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm đối với chè búp tươi thu mua được đảm bảo. Người dân khi đến nhà máy cân chè đã nâng cao ý thức giữ gìn an ninh trật tự, không tự ý đi vào khu vực sản xuất.

Với sản lượng chè búp tươi thu mua trong xã được khoảng 1.000 tấn chè tươi, 2 năm nay, HTX có thể hoàn thành hợp đồng xuất khẩu 400 tấn chè thành phẩm, từ đó tạo việc làm ổn định cho khoảng 30 - 40 công nhân, 300 hộ trồng chè là người dân địa phương. Đồng thời, HTX duy trì việc hỗ trợ 200 đồng/kg chè tươi cho các hộ ký hợp đồng với HTX hàng năm.

Chị Giàng Thị Lan, thành viên HTX, chia sẻ: Trước đây, chị trồng chè nhưng bán ra mỗi vụ chỉ được mấy triệu đồng, không đủ tiền sinh hoạt. Thấy khó khăn quá, chị định bỏ không trồng chè nữa nhưng được cán bộ xã vận động cùng tham gia HTX, kinh tế gia đình chị giờ đã ổn định hơn. Hiện tại, mỗi năm chị thu về được cả trăm triệu đồng nhờ bán nguyên liệu đạt chuẩn cho HTX.

Với mục tiêu tiếp tục mở rộng thị trường, HTX đang cùng địa phương vận động bà con trở thành thành viên HTX bằng việc ký hợp đồng cam kết bao tiêu sản phẩm và mở rộng vùng nguyên liệu, giúp bà con ổn định đầu ra, yên tâm đầu tư chăm sóc phát triển thêm vùng chè.

Phát huy vai trò của HTX

Trước đây, Vân Hồ từng là huyện nghèo khó của Sơn La nhưng từ khi đẩy mạnh phát triển cây chè làm cây giảm nghèo cho người dân thông qua mô hình HTX, người dân đã chăm chỉ lao động sản xuất, biết phát huy tiềm năng thế mạnh từ cây chè để phát triển kinh tế.

Những ai mới bắt đầu tham gia sẽ được HTX “đỡ đầu” hỗ trợ về giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc. Cây chè từ chỗ trồng nhỏ lẻ, nay đã được mở rộng diện tích lên 246,4 ha phục vụ sản xuất hàng hóa.

Dưới sự hỗ trợ của HTX Vân Hồ, người dân đã biết áp dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất, thu hái, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, như: sử dụng phân bón, kỹ thuật cắt tỉa, đầu tư máy hái chè…

Nhờ trồng chè và tham gia, liên kết với HTX, nhiều hộ gia đình đã có thu nhập 150 – 200 triệu đồng/năm, đời sống kinh tế ngày một nâng lên, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương.

Nhận thấy giá trị của cây chè trong công tác giảm nghèo, hiện nay, huyện Vân Hồ đang tiếp tục đẩy mạnh đầu tư thâm canh diện tích chè tại các xã, thị trấn, áp dụng đúng theo quy trình bón phân cân đối, chăm sóc theo độ tuổi của cây chè. Cùng với đó, huyện tiếp tục quy hoạch vùng chè VietGAP, quy hoạch phát triển vùng hữu cơ đi đôi với tạo điều kiện cho HTX sản xuất chè phát triển.

Huyện cũng quan tâm nâng cao năng lực quản trị nhân sự, đào tạo nâng cao lực lượng lao động hiện có của HTX Vân Hồ song song với hỗ trợ mở rộng thị trường kinh doanh, phát triển thương hiệu chè của HTX. Từ đây, HTX chính là đầu mối thúc đẩy xuất khẩu chè của địa phương với sản lượng khoảng 500 tấn chè khô, tương đương với 2.500 tấn chè tươi trong năm 2020.

Huyền Trang