Đây là thông tin được bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chia sẻ tại tọa đàm “Tháo gỡ điểm nghẽn nhà ở xã hội”.

Đại diện NHNN cho biết: Dòng vốn vào thị trường bất động sản đến từ nhiều nguồn (chủ đầu tư, người mua nhà…), vốn ngân hàng chỉ là một phần thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội (NOXH). Mặc dù vậy, NHNN cũng xác định ưu tiên nguồn vốn vay cho lĩnh vực này nên đã có nhiều văn bản chỉ đạo các tổ chức tín dụng hướng dòng vốn vào NOXH, dành cho người thu nhập thấp.

Điểm lại một số chương trình tín dụng đã triển khai thời gian qua đối với NOXH, bà Giang nêu rõ, Ngân hàng Chính sách xã hội đã triển khai tích cực cho vay mua NOXH theo Nghị định 100 và Nghị định 49, có chính sách về vốn cho cả người mua nhà và chủ đầu tư. Nhưng trên thực tế, ngân sách nhà nước mới bố trí được nguồn lực để triển khai cho người mua nhà. Đến quý I/2023, chương trình này đạt gần 11.000 tỉ đồng, trong đó hơn 4.000 tỉ đồng được bổ sung theo chương trình phục hồi kinh tế của Nghị quyết 43 và Nghị quyết 11.

“Hiện nay, ngành ngân hàng đã và đang triển khai thêm gói tín dụng 120.000 tỉ đồng cho vay đối với chủ đầu tư, người mua nhà, đầu tư cải tạo nhà mới với mức lãi suất thấp hơn từ 1,5 - 2%, thấp hơn lãi suất ngân hàng thương mại. 4 ngân hàng nhà nước đã sẵn sàng nguồn lực triển khai chương trình, mong muốn là sớm giải ngân được cho các đối tượng, tuy nhiên đến nay chưa phát sinh dư nợ”, bà Giang cho hay.

Nguyên nhân là do các dự án NOXH chậm triển khai, vướng mắc hiện nay nằm trong quy định, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, quỹ đất, ưu đãi thu hút nhà đầu tư…

Ở góc độ ngân hàng, bà Giang cho rằng cần có giải pháp tổng thể để tháo gỡ khó khăn vướng mắc, để tăng thanh khoản cho thị trường, khi có nguồn cung thì dòng vốn cho NOXH sẽ được khơi thông.

Bà Giang cũng cho biết, tại Nghị quyết 33 của Chính phủ và văn bản hướng dẫn của Bộ Xây dựng đã giao quyền cho các tỉnh, thành phố lên danh mục, phê duyệt danh mục dự án NOXH. Theo đó, NHNN mong muốn các địa phương khẩn trương rà soát phê duyệt danh mục các dự án để đăng công khai, từ đó các ngân hàng thương mại có cơ sở xem xét cho vay.

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Bùi Tiến Thành, Trưởng phòng phát triển đô thị (Sở Xây dựng Hà Nội) đưa ra 3 góp ý để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án NOXH. Thứ nhất, trình tự thủ tục hành chính đầu tư NOXH phải rút ngắn lại. Thứ hai, rà soát, bãi bỏ những quy định thủ tục hành chính không cần thiết, vì đối với NOXH, doanh nghiệp hưởng lợi nhuận chỉ 10% là tối đa, nên doanh nghiệp không mặn mà nếu thủ tục quá rườm rà. Thứ ba là giải quyết khó khăn về diện tích đất công nằm xen kẹt dạng "xôi đỗ" trong phạm vi ranh giới dự án nhà ở, NOXH.

Về phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Hữu Đường, Chủ tịch Tập đoàn Hòa Bình cho rằng với các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM…, phát triển NOXH cần phải khảo sát nhu cầu chính xác đến từng khu vực quận, phường để nắm được số lượng cụ thể, từ đó có căn cứ để bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp. Làm được như vậy, người dân thậm chí sẽ chỉ phải đi bộ đi làm, còn giúp giảm áp lực lên hạ tầng giao thông.

"Tôi có 2 khu đất ở Hà Nội, nếu làm nhà ở thương mại diện tích xây dựng khoảng 150.000m2, nếu làm nhà ở thương mại lời khoảng 2.500 tỷ đồng, còn làm NOXH chỉ lời được khoảng 10%, tính ra lãi 200 tỷ đồng", ông Đường nói.

Tuy nhiên, theo ông, làm NOXH sẽ giải quyết được vấn đề là bán cho tất cả mọi đối tượng trong hệ thống chính trị xã hội: công chức, viên chức, người lao động, cán bộ, chiến sĩ trong các lực lượng vũ trang, sinh viên… Và trong vòng 20-30 năm tới, thị trường NOXH luôn có nhu cầu.

Thanh Hoa