Một số ý kiến cho rằng đây cũng là cách đánh lạc hướng sự chú ý của dư luận khỏi các cáo buộc liên quan tới mối liên hệ giữa chiến dịch tranh cử của ông Trump với nước Nga, trước khi cựu Giám đốc FBI James Comey ra điều trần trước Thượng viện.

Cải cách vì... cải tổ thất bại

Đề xuất chia tách hoạt động kiểm soát không lưu ra khỏi chức năng nhiệm vụ của Cục Quản lý Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) là nội dung trọng tâm trong chương trình họp kéo dài một tuần của Nhà Trắng, về vấn đề cơ sở hạ tầng trên toàn quốc.

Ông Trump cho rằng làm như vậy sẽ giảm được thời gian “chết” trong ngành hàng không, hạn chế “delay”, nâng cao hiệu quả khai thác bay, từ đó rút ngắn được thời gian di chuyển, an toàn hơn mà chi phí hợp lý hơn.

Tổng thống Mỹ cũng phê phán việc cải tổ hoạt động không lưu thời gian qua là không thành công và gây lãng phí rất lớn. FAA đã tiêu tốn gần 10 tỷ USD mỗi năm cho công cuộc này, chủ yếu trích từ nguồn thu phí hành khách; chưa kể hơn 7,5 tỷ USD nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu.

Đại diện những hãng hàng không lớn như United Airlines, Hawaiian Airlines, American Airlines hay Southwest Airlines đều ủng hộ kế hoạch trên. Đồng thời, khuyến nghị FAA nên giao cho một doanh nghiệp tư nhân nào đó thay mặt mình lựa chọn đối tác, chứ nếu phải làm tuần tự theo quy trình đấu thầu của FAA thì rất mất thời gian, chưa kể nguồn ngân sách không được bảo đảm ổn định.

Quyết định của ông Trump được cho là sẽ mang lại những hợp đồng béo bở cho một số doanh nghiệp Mỹ. Liên danh của công ty công nghệ Harris Corp. và hãng khai thác vệ tinh Iridium Communications Inc, hiện là ứng cử viên hàng đầu có thể đáp ứng yêu cầu của FAA về dữ liệu theo dõi máy bay theo thời gian thực. Harris có nhiều kinh nghiệm nhờ các hợp đồng tương tự và ưu thế mạng lưới 640 trạm anten mặt đất. Còn Iridium cũng đã và đang hợp tác với các cơ quan kiểm soát không lưu của Canada, Italia, Ireland và Đan Mạch trong lĩnh vực này.

Quy mô hệ thống kiểm soát không lưu của Mỹ là rất lớn

Đi ngược lại số đông

Đề xuất của Tổng thống Mỹ tuy được một số hãng hàng không ủng hộ, nhưng vấp phải sự phản đối của hầu hết các hãng còn lại, cộng với quan điểm ngược chiều từ một bộ phận cả đảng Dân chủ lẫn đảng Cộng hòa.

Bà Nancy Pelosi - lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện, thắc mắc tại sao chính quyền lại đi “tái chế” một kế hoạch “vớ vẩn” mà cả hai đảng đều từng phủ quyết, và lo ngại ý tưởng trên sẽ trao quyền kiểm soát một trong những tài sản công quan trọng nhất của quốc gia vào tay các nhóm lợi ích và số ít hãng hàng không lớn.

Hiệp hội các Phi công và Chủ sở hữu máy bay (AOPA) tuyên bố sẽ không ủng hộ một kế hoạch mà họ xem là sẽ gây bất lợi cho các chủ sở hữu máy bay nhỏ. Đại diện hiệp hội khẳng định, nước Mỹ đang có một hệ thống không lưu rất an toàn rồi và chẳng thấy ai khiếu nại về vấn đề này cả, vì thế chẳng việc gì phải thay đổi.

Phe phản đối còn cho rằng quy mô hệ thống kiểm soát không lưu của Mỹ là rất lớn, nên việc tư nhân hóa chưa chắc đã tiết kiệm được bao nhiêu, mà có khi còn làm tăng giá vé trong tương lai, cũng như gây ra rủi ro an ninh quốc gia.

Đó là chưa kể lộ trình nâng cấp công nghệ sẽ bị gián đoạn và thay đổi, khi nhà đầu tư tư nhân nhảy vào điều hành. Ngoài ra, các hãng hàng không lớn có thể sẽ nắm giữ vị trí chủ chốt trong ban lãnh đạo của doanh nghiệp mới, đi kèm với rủi ro đối xử bất lợi cho các hãng nhỏ.

Việc Nhà Trắng dành hẳn 1 tuần để bàn về lĩnh vực cơ sở hạ tầng nói chung, trong đó có chuyện tư hữu hóa hoạt động kiểm soát không lưu nói riêng, diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Trump có những động thái thể hiện quyết tâm triển khai các cam kết thúc đẩy công ăn việc làm và khôi phục kinh tế, mà ông Trump từng hứa hẹn trong chiến dịch tranh cử.

Tuần này, ông Trump sẽ đến Cincinnati để giải quyết nhu cầu nâng cấp 19.300 km đường thủy nội địa, đê điều, cảng biển phục vụ công tác vận chuyển các sản phẩm nông nghiệp.

Hải Châu