Đầu tháng 9, giá hạt tiêu - loại hạt được ví như “vàng đen” của Việt Nam tiếp đà tăng, lên 144.000-146.000 đồng/kg ở tuỳ địa phương. Mức giá này còn cách khá xa so với thời điểm đạt đỉnh lịch sử 180.000 đồng/kg vào tháng 6 vừa qua, song vẫn cao hơn khoảng 80% so với đầu năm nay và gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.

Trên thị trường thế giới, theo dữ liệu từ Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC), kết thúc phiên giao dịch gần nhất, giá hạt tiêu đen Việt Nam ở mức 6.100 USD/tấn với loại 500 g/l; loại 550 g/l có giá 6.500 USD/tấn; giá hạt tiêu trắng ở mức 8.800 USD/tấn.

Báo cáo mới nhất của Bộ NN-PTNT cũng cho thấy, giá xuất khẩu trung bình hạt tiêu trong 8 tháng năm nay ước đạt 4.810 USD/tấn, tăng mạnh 47% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, đà tăng giá của mặt hàng “vàng đen” được duy trì suốt từ năm 2023 đến nay. Đặc biệt, trong năm nay chứng kiến đà tăng dựng đứng của giá hạt tiêu xuất khẩu, từ 4.000 USD/tấn hồi tháng 1 đã tăng vọt lên mức 5.954 USD/tấn vào tháng 8 (tính giá trung bình).

Theo đó, các doanh nghiệp Việt đã "ôm" về khoảng 891 triệu USD nhờ bán 185.000 tấn “vàng đen”. So với cùng kỳ năm ngoái, xuất khẩu mặt hàng này giảm nhẹ 1,4% về sản lượng nhưng giá trị lại tăng mạnh 44,9%.

Riêng trong tháng 8 vừa qua, xuất khẩu hạt tiêu tăng 9,7% về lượng và tăng mạnh 75,1% về giá trị so với tháng cùng kỳ năm 2023, bởi giá trung bình xuất khẩu tăng 69,6%.

Về thị trường xuất khẩu, Mỹ vẫn là khách hàng lớn nhất khi chi 205,3 triệu USD để mua gần 43.170 tấn hạt tiêu của nước ta. So với cùng kỳ năm ngoái, hạt tiêu xuất khẩu sang thị trường này tăng 47,5% về lượng và tăng tới 74,9% về giá trị.

Trong top 3 thị trường xuất khẩu hạt tiêu lớn nhất, Đức và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang chi đậm tiền để gom mua mặt hàng “vàng đen” này của Việt Nam.

Cụ thể, lượng hạt tiêu xuất khẩu sang Đức tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, giá trị xuất khẩu thu về đạt trên 57 triệu USD tăng 152,5%. Xuất khẩu hạt tiêu sang Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng tăng 40,2% về lượng và tăng mạnh 113,9% về giá trị.

Hiện lượng hạt tiêu xuất khẩu trong 8 tháng qua đã vượt qua sản lượng 170.000 tấn của vụ thu hoạch năm 2024. Trong khi, lượng tồn kho từ năm ngoái chuyển sang năm nay ước còn khoảng 30%, tương đương 50.000-55.000 tấn.

Được biết, trong 5 quốc gia xuất khẩu hạt tiêu lớn nhất thế giới, Indonesia và Ấn Độ có sản lượng xuất khẩu tăng lần lượt 48,3% và 34,1%. Tuy nhiên, Việt Nam và Brazil là 2 quốc gia sản xuất hạt tiêu lớn nhất thế giới và chiếm phần lớn thị phần xuất khẩu trên toàn cầu lại giảm lần lượt 6,8% và 6% so với cùng kỳ năm ngoái. Do đó, sự gia tăng mạnh từ nguồn cung của Indonesia và Ấn Độ vẫn không bù đắp được sự sụt giảm ở Việt Nam và Brazil.

Bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam cho rằng, sản lượng thu hoạch giảm ở Việt Nam và Brazil là nguyên nhân chủ yếu đẩy giá hạt tiêu tăng trên thị trường thế giới.

Hiện nay, lượng hạt tiêu tồn của nước ta không còn nhiều nên những tháng cuối năm nay xuất khẩu mặt hàng này sẽ thấp hơn so với mọi năm và kéo dài cho đến khoảng tháng 3/2025 khi vào vụ thu hoạch mới. Do đó, giá mặt hàng này trên toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng và neo ở mức cao.

Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất, trong 8 tháng qua các doanh nghiệp Việt đã phải chi khoảng 85 triệu USD để nhập khẩu hạt tiêu, tăng mạnh 34,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng tiêu nhập khẩu cũng được dự báo tăng vì nguồn cung nội địa đang cạn.

Dự báo về thị trường của loại “vàng đen” này trong thời gian tới, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, giá hạt tiêu thế giới sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian tới. Brazil hiện là quốc gia sản xuất và xuất khẩu tiêu đen lớn thứ hai thế giới sau Việt Nam, chiếm 17-18% tổng nguồn cung toàn cầu.

Do đó, tình trạng mất mùa liên tục tại Brazil sẽ gây ra tác động trên thị trường, dự kiến sẽ đẩy giá tiêu toàn cầu tăng lên những tháng cuối năm khi nguồn cung tiêu từ các nước sản xuất lớn khác như Việt Nam, Malaysia, Indonesia... cũng đều giảm.

Hồng Hương