Tại huyện Khoái Châu, HTX Mây tre đan xuất khẩu Liên Khê là một trong những điển hình về nỗ lực tham gia xóa đói giảm nghèo. Trung bình mỗi tháng, HTX mua gom, xuất khẩu được 10.000 sản phẩm mây, tre đan các loại, tạo việc làm ổn định cho gần 300 lao động thuộc diện hộ nghèo và người khuyết tật.

“Điểm tựa” của hộ nghèo

Được thành lập vào tháng 4/2005, trải qua nhiều giai đoạn phát triển thăng trầm, đến nay HTX Mây tre đan xuất khẩu Liên Khê vẫn duy trì được sản xuất ổn định.

Thu nhập quân bình của người làm nghề tuy không cao (khoảng 60.000 - 70.000 đồng/người/ngày), nhưng công việc nhẹ nhàng, kỹ thuật sản xuất đơn giản, không phải đầu tư vốn, các lao động được mang việc về sản xuất tại nhà theo hình thức khoán sản phẩm, rất phù hợp với các hộ có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, người hết tuổi lao động và người khuyết tật.

Theo đó, toàn bộ nguyên liệu cho sản xuất đầu vào (song, mây, tre), được HTX hợp đồng mua từ Đà Nẵng, đã chẻ vót sẵn, giao cho người lao động chỉ việc đan thành phẩm cơ bản, rồi giao lại cho HTX hoàn thiện khâu sản xuất cuối cùng (vệ sinh, làm cứng, sơn màu) trước khi xuất xưởng.

Nhờ cách khoán sản phẩm cho người thợ như vậy, HTX đã khai thác tối đa được năng lực sản xuất từ cộng đồng, mọi tầng lớp nhân dân đều có thể nhận nguyên liệu về sản xuất tại nhà vào những khi rảnh rỗi, nhất là vào thời gian sớm, tối trong ngày hoặc những ngày nắng nóng gay gắt hoặc mưa bão kéo dài, nhưng vẫn đảm bảo được công việc đồng áng hoặc các việc làm khác của gia đình.

HTX cũng có được thuận lợi là không phải mở rộng nhà xưởng sản xuất và quản lý lao động, giúp giảm chi phí đầu tư, hạ giá đơn hàng, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, thúc đẩy xuất khẩu, ổn định việc làm và gia tăng thu nhập cho người thợ. Qua đó, góp phần cùng chính quyền địa phương đảm bảo an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo bền vững cho nhiều nông hộ, đặc biệt là những người khuyết tật.

Anh Đỗ Đình Quyền ở thôn Trung Châu, xã Đông Kết, từng là công nhân lái máy xúc, bị tai nạn lao động phải sống nhờ vợ con. Từ khi được nhận làm hàng mây, tre đan xuất khẩu cho HTX Liên Khê, anh Quyền đã có nguồn thu nhập ổn định gần 3 triệu đồng/tháng, không những đảm bảo đủ cuộc sống cá nhân, mà có lúc còn hỗ trợ lại gia đình.

Trong khi đó, vợ chồng chị Đinh Thị Ngà ở xã Bình Kiều cùng bị khuyết tật do bẩm sinh và di chứng chất độc da cam, nhờ cố gắng vươn lên học hỏi làm nghề, mỗi tháng đã sản xuất được hơn 100 sản phẩm giỏ, lọ, khay, đĩa mây các loại, đạt thu nhập trên 3 triệu đồng, đủ trang trải cuộc sống gia đình hàng ngày.

Tăng hiệu quả để nâng thu nhấp

Hiện nay, sản phẩm làm ra từ HTX bao gồm các đồ dùng gia dụng bằng mây tre, như: giỏ, lọ, đĩa, cơi trầu, mâm bồng, làn, khay đựng hoa quả các loại. Thị trường xuất khẩu chính của HTX là các nước châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ. Bình quân mỗi tháng, HTX có thể sản xuất và cung ứng cho các thị trường này khoảng 10.000 sản phẩm mây, tre đan các loại. 

Nét mới trong sản xuất các mặt hàng xuất khẩu của HTX Liên Khê hiện nay là tất cả các khâu giao dịch (chào hàng, giới thiệu quảng bá sản phẩm, ký kết hợp đồng và thanh lý hợp đồng) đều thông qua các phương tiện thông tin hiện đại, không mất thời gian và phương tiện đi lại, gây phát sinh chi phí, nên rất thuận lợi. Do vậy, lãnh đạo HTX tự tin nghề sản xuất mây, tre đan xuất khẩu sẽ còn phát triển hơn nữa. Bởi đây là những sản phẩm thân thiện môi trường, nguyên liệu sản xuất là các loại thảo mộc, hoàn thổ nhanh, không gây ô nhiễm, không ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng.

“HTX sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa chủng loại hàng, mở rộng thị trường xuất khẩu, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho các lao động làm nghề...”, Giám đốc HTX Phan Đình Đua chia sẻ.

Hiện nay, sản phẩm mây tre đan Liên Khê đang từng ngày phát triển mạnh mẽ trở thành thương hiệu quen thuộc được sử dụng trong việc trang trí các không gian nội thất mang đậm nét văn hóa Việt Nam. Những sản phẩm của mây tre đan Liên Khê được xuất khẩu sang nhiều nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ… Qua những đơn hàng xuất khẩu, sản phẩm mây tre đan Liên Khê chiếm được cảm tình của nhiều khách hàng quốc tế, các đơn đặt hàng ngày một nhiều, tăng về số lượng và đa dạng về mẫu mã.

Trong điều kiện khó khăn về thị trường tiêu thụ khiến nhiều làng nghề sản xuất sản phẩm mây tre đan phải bỏ nghề, chuyển hướng đi khác thì tại Liên Khê, nghề này vẫn được duy trì và phát triển bởi người dân nhanh nhạy trong việc nắm bắt nhu cầu thị trường, thay đổi mẫu mã và làm tốt công tác quảng bá thương hiệu cho sản phẩm. Chính vì vậy, chính quyền địa phương và các ban ngành chức năng cần có chủ trương khuyến khích, hỗ trợ HTX có hướng phát triển hiện đại, hiệu quả hơn, góp phần tăng thu nhập cho người lao động, đẩy nhanh giảm tỷ lệ nghèo theo hướng bền vững.

Đức Nguyễn