Vốn đã gây tranh cãi suốt thời gian qua, quá trình Broadcom - một công ty đặt trụ sở tại Singapore, chào mua Qualcomm lại được phức tạp hóa thêm, khiến thương vụ có khả năng cao sẽ đổ bể. Những cuộc điều tra tương tự như vậy thường là dấu chấm hết cho một ý định mua bán, sáp nhập doanh nghiệp.

Chính quyền Mỹ ngày càng “rắn”

Theo thông tin từ một quan chức Bộ Ngân khố Mỹ, Ủy ban Đầu tư Nước ngoài vào Mỹ, hay còn gọi là Cfius, vừa qua đã đưa ra ý kiến bày tỏ quan ngại về nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến mối quan hệ của Broadcom với các tổ chức nước ngoài. 

Cfius cũng cho rằng thỏa thuận này có thể làm suy yếu “vị thế dẫn đầu công nghệ của Qualcomm”, gián tiếp mang lại lợi thế cạnh tranh cho các công ty Trung Quốc như Huawei.

Một lần nữa, Cfius - với thành phần là đại diện từ nhiều cơ quan liên bang, cho thấy sự quyết liệt của mình thời gian gần đây. Đa phần các trường hợp trong quá khứ, Ủy ban này chỉ âm thầm theo dõi và đợi đến khi có thỏa thuận chính thức được công bố hoàn tất thì mới tham gia ra soát. 

Đối với thương vụ Broadcom - Qualcomm, Cfius đang thể hiện vai trò chủ động và thậm chí là tiến hành điều tra trước cả khi thỏa thuận được ký kết.

Động thái này cũng phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của chính phủ Mỹ về các giao dịch với nước ngoài và về ảnh hưởng của Trung Quốc trong các ngành công nghiệp trọng điểm như công nghệ. 

Gần đây, Cfius đã “cấm cửa” một số giao dịch mà bên mua là doanh nghiệp Trung Quốc, bao gồm cả thương vụ Ant Financial đề nghị mua lại công ty dịch vụ chuyển tiền MoneyGram. 

Cfius bắt đầu kiểm soát chặt chẽ hơn các khoản đầu tư nước ngoài có liên quan đến công nghệ kể từ thời Tổng thống Obama. Đó cũng là giai đoạn đánh dấu các doanh nghiệp và nhà đầu tư Trung Quốc bắt đầu đổ tiền dồn dập vào các công ty Mỹ. Một số nhà lập pháp Mỹ cũng vận động tăng thêm quyền hạn cho Cfius.

Qualcomm bị chính đối thủ Broadcom đặt vấn đề mua lại

Mỹ sơ hở là Trung Quốc tận dụng

Theo nhận định của chuyên gia, chính quyền Tổng thống Trump hiện nay nhận thức được rằng giới đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, đang ngày càng tinh vi hơn trong cách tiếp cận công nghệ của Mỹ.

Để xoa dịu những lo ngại như vậy, Broadcom đã cố gắng tìm đến giải pháp mang tính hài hòa, như quyết định chuyển trụ sở chính sang Mỹ. Vì thế mà công ty này lập luận rằng họ không đáng bị nằm trong tầm ngắm của Cfius.

Nhưng éo le ở chỗ, “con mồi” của họ - Qualcomm, lại hối thúc chính phủ nhảy vào cuộc. Đến hôm 4/3 vừa rồi, Cfius đã yêu cầu Qualcomm hoãn họp đại hội cổ đông thường niên (dự định tổ chức ngày 6/3) với chương trình ban đầu là bỏ phiếu cho ý kiến về đề xuất mua lại của Broadcom. Tiếp theo đó, ủy ban này còn yêu cầu mở một cuộc điều tra toàn diện.

Trong thông tin từ quan chức Bộ Ngân khố Mỹ, chính phủ thừa nhận tầm quan trọng phải có một công ty uy tín và đáng tin cậy “giữ vai trò chi phối như Qualcomm đang có, đối với lĩnh vực cơ sở hạ tầng viễn thông của Mỹ. Bất cứ sự tổn thất nào về năng lực cạnh tranh cũng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến an ninh quốc gia”.

Cũng theo nguồn tin trên, chỉ cần Mỹ sơ hở là Trung Quốc sẽ tận dụng cơ hội. Chính phủ Mỹ đã nêu đích danh Huawei - “gã khổng lồ” về thiết bị viễn thông của Trung Quốc, như một đối thủ cạnh tranh tiềm năng. 

Công ty này đã đầu tư rất mạnh cho công nghệ viễn thông thế hệ tiếp theo (5G) và đang sở hữu 10% các bằng sáng chế cơ bản. Nếu để Trung Quốc thống trị công nghệ 5G, thì an ninh quốc gia đối với Mỹ sẽ hứng chịu những hậu quả tiêu cực nghiêm trọng.

Hải Châu