Quy định mới về hạn mức chi trả tối đa cho tất cả tiền gửi của một cá nhân tại một tổ chức tín dụng có hiệu lực từ ngày 13/7. Theo đó, số tiền được bảo hiểm tăng từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng. Đây được xem là sự điều chỉnh cần thiết khi nhìn lại chặng đường 25 năm qua, hạn mức bảo hiểm tiền gửi mới chỉ thay đổi ba lần với mức tăng từ 30 triệu đồng lên 125 triệu đồng.

Sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế và hạn mức bảo hiểm cũ đã tạo ra khoảng cách lớn. Trong khi GDP bình quân đầu người tăng tới 22 lần thì hạn mức chi trả mới chỉ tăng hơn 4 lần. Ngân hàng Nhà nước nhận định việc nâng hạn mức lên 350 triệu đồng là không quá đột biến, giúp chỉ số bảo vệ tiệm cận với các khuyến nghị quốc tế và bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của hệ thống các tổ chức tín dụng.

Với hạn mức mới, tỷ lệ người gửi tiền được bảo vệ toàn bộ sẽ đạt khoảng 93,7%. Con số này dù vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu là 98% nhưng đã nằm trong khung tối thiểu 90-95% theo khuyến nghị của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) và phù hợp với Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam.

Bảo hiểm tiền gửi là cơ chế hoàn trả cho cá nhân khi ngân hàng mất khả năng thanh toán. Ngoại trừ ngân hàng chính sách, tất cả các tổ chức tín dụng nhận tiền gửi cá nhân đều phải tham gia loại hình này. Tuy nhiên, nghĩa vụ chi trả không phát sinh ngay lập tức khi nhà băng gặp khó khăn mà chỉ được thực hiện trong ba kịch bản cụ thể.

Thứ nhất là khi Ngân hàng Nhà nước phê duyệt phương án phá sản của tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả. Thứ hai là trường hợp Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng đang bị kiểm soát đặc biệt và có số lỗ lũy kế vượt quá 100% vốn điều lệ. Tình huống cuối cùng là khi cơ quan quản lý yêu cầu trả tiền để bảo đảm an toàn hệ thống và trật tự xã hội.

Luật Bảo hiểm tiền gửi sửa đổi: ‘Tấm khiên’ mới cho người gửi tiền

Đề xuất loạt chính sách mới liên quan đến bảo hiểm tiền gửi

Chính sách này được ban hành trong thời điểm lượng tiền gửi dân cư đạt ngưỡng chưa từng có. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy đến cuối tháng 3, tiền gửi của khu vực dân cư đạt trên 10,5 triệu tỷ đồng. Chỉ trong vòng một năm, người dân đã gửi thêm hơn 3 triệu tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng. Ngược lại, tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại có xu hướng giảm mạnh khi giảm hơn 1,6 triệu tỷ đồng trong một năm qua, xuống còn hơn 6 triệu tỷ đồng. Sự dịch chuyển này cho thấy ngân hàng vẫn là kênh trú ẩn an toàn nhất khi các thị trường đầu tư khác như bất động sản hay chứng khoán còn nhiều rủi ro.

Đánh giá về tác động của hạn mức mới, các chuyên gia cho rằng hạn mức 350 triệu đồng không chỉ phù hợp với tầng lớp trung lưu đang phát triển mà còn là cam kết mạnh mẽ của cơ quan quản lý trong việc duy trì sự phát triển lành mạnh của hoạt động ngân hàng tại Việt Nam.

Chuyên gia tài chính- ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng sự thay đổi này đem lại lợi ích đa chiều. Theo ông, chính sách mới giúp tăng số lượng người gửi tiền được bảo vệ và thu hút thêm nguồn vốn vào ngân hàng. Ông Hiếu nhấn mạnh việc tăng hạn mức lên 350 triệu đồng mang ý nghĩa lớn đối với quyền lợi người dân, giúp củng cố uy tín của hệ thống và tạo điều kiện về vốn cho phát triển kinh tế.

Đồng quan điểm, TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, phân tích hạn mức bảo hiểm tiền gửi cần phải song hành giữa việc nâng cao quản trị rủi ro của ngân hàng và đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người gửi tiền. Ông khẳng định chính sách này hướng tới bảo vệ nhóm người gửi tiền có quy mô nhỏ nhưng chiếm đa số trong xã hội. Việc tăng hạn mức đáp ứng tốt các yêu cầu thực tiễn, thể hiện bước phát triển mới giúp Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trở thành một bộ phận quan trọng trong mạng an toàn tài chính quốc gia.

Sự gia tăng quy mô bảo hiểm tiền gửi từ 66.400 tỷ đồng năm 2000 lên mức 10,2 triệu tỷ đồng vào cuối năm ngoái cho thấy sự lớn mạnh của hệ thống. Riêng giai đoạn 2021-2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm tăng gấp rưỡi.

Thanh Hoa