Có sản phẩm đạt chuẩn OCOP chưa đồng nghĩa với việc HTX có thể đưa hàng vào siêu thị. Bên cạnh chất lượng, nhà phân phối còn xem xét hồ sơ pháp lý, quy cách đóng gói, thông tin sản phẩm, khả năng cung ứng và các điều kiện thương mại. Đây là những yêu cầu mà các HTX tại Quảng Trị cần chuẩn bị trước khi tiếp cận hệ thống bán lẻ.

Vào siêu thị phải chuẩn bị hồ sơ chào hàng

Minh chứng cho khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà bán lẻ phải kể đến HTX Sản xuất nấm sạch và kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh, xã Đông Trạch. Đây là một trong những HTX tiêu biểu tại Quảng Trị đã đưa sản phẩm vào nhiều kênh phân phối hiện đại. HTX hiện có 20 sản phẩm, trong đó 14 sản phẩm OCOP đạt hạng từ 3 đến 5 sao. Năm 2025, doanh thu vượt 18,5 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho hơn 500 lao động.

Sản phẩm của HTX này đã có mặt tại nhiều hệ thống bán lẻ như Co.opmart, Big C, Co.opfood, Emart, Kingfood và Bách hóa Xanh. Bà Ngô Thị Kim Liên, Giám đốc HTX, cho biết để vào siêu thị, sản phẩm phải đảm bảo chất lượng, có bao bì phù hợp, thông tin rõ ràng và hồ sơ đáp ứng yêu cầu của từng hệ thống. Nhân sự phụ trách bán hàng cũng cần có kỹ năng tiếp thị, giới thiệu sản phẩm và thương lượng với đối tác.

Những điều kiện như vậy cho thấy hồ sơ chào hàng không chỉ phục vụ thủ tục mà còn giúp nhà phân phối đánh giá năng lực của nhà cung cấp. HTX cần hoàn thiện giấy tờ pháp lý, hồ sơ chất lượng và chứng nhận phù hợp với từng sản phẩm. Đồng thời, HTX phải cung cấp rõ bảng giá, quy cách đóng gói, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản, sản lượng và thời gian giao hàng.

Bên cạnh đó, các điều kiện về chiết khấu, thanh toán, vận chuyển và đổi trả cần được tính toán để bảo đảm hiệu quả kinh doanh. Theo bà Liên, HTX cũng phải chứng minh khả năng duy trì chất lượng, sản lượng và tiến độ giao hàng ổn định, nhất là với nguồn cung theo mùa vụ.

Nhờ từng bước đáp ứng yêu cầu của đối tác, một số sản phẩm của HTX Tuấn Linh đã tiếp cận người tiêu dùng tại Thái Lan, Singapore, Nhật Bản và Nga. Kết quả này đến từ hoạt động phân phối, xúc tiến thương mại hoặc khách hàng mua mang ra nước ngoài. Để duy trì và mở rộng thị trường, HTX vẫn cần bảo đảm chất lượng ổn định, chuẩn hóa thông tin sản phẩm và đáp ứng yêu cầu của từng kênh phân phối.

Lên sàn cần chuẩn hóa thông tin sản phẩm

Bên cạnh siêu thị và các kênh phân phối truyền thống, thương mại điện tử mở thêm cơ hội tiếp cận khách hàng cho các HTX ở Quảng Trị. Tuy nhiên, để bán hàng hiệu quả, các đơn vị cần chuẩn hóa thông tin sản phẩm, tổ chức xử lý đơn hàng và tính toán đầy đủ chi phí.

Đơn cử như HTX Nông sản Khe Sanh, ở xã Khe Sanh, đang kết hợp bán cà phê qua đại lý, cửa hàng với các nền tảng như Shopee và Lazada. HTX sử dụng mã QR để hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, đồng thời theo dõi phản hồi trực tuyến để điều chỉnh bao bì và chất lượng sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc HTX, cho biết kinh doanh trên nền tảng số giúp đơn vị mở rộng đầu ra. Đây cũng là kênh để giới thiệu rõ hơn về nguồn gốc, quy trình chế biến và chất lượng sản phẩm đến người tiêu dùng.

“Phản hồi của khách hàng giúp HTX kịp thời điều chỉnh mẫu mã sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để cải thiện chất lượng hàng hóa, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.”, bà Hằng nói.

Đặc biệt, theo vị giám đốc HTX Nông sản Khe Sanh, các sản phẩm được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc. Qua đó giúp người tiêu dùng thuận tiện kiểm tra thông tin, từ đó tăng sự tin tưởng khi lựa chọn. Việc đa dạng hóa các kênh quảng bá, tiêu thụ đã góp phần đưa thương hiệu cà phê Khe Sanh đến với ngày càng nhiều người tiêu dùng.

Thực tế này cho thấy, bán hàng trực tuyến không chỉ là đưa sản phẩm lên sàn mà còn đòi hỏi HTX duy trì thông tin chính xác, hình ảnh phù hợp và dữ liệu truy xuất đầy đủ. Có như vậy thì HTX mới tạo niềm tin với người mua. Hơn nữa, các đơn vị cần tính cả phí nền tảng, vận chuyển, đóng gói, quảng bá và khuyến mại vào giá bán, tránh tình trạng doanh thu tăng nhưng hiệu quả thấp.

Với nguồn lực hạn chế, các HTX ở Quảng Trị nên tập trung vào một số sản phẩm chủ lực, đồng thời phân công nhân sự xử lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng. Việc theo dõi doanh số, chi phí sẽ giúp các đơn vị điều chỉnh cách bán phù hợp. Nền tảng số chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng chất lượng sản phẩm, khả năng cung ứng ổn định và dịch vụ sau bán hàng.

Kết nối cung cầu nên đi cùng hướng dẫn thực hành

Để hỗ trợ các HTX khắc phục hạn chế về năng lực bán hàng và mở rộng đầu ra, vai trò kết nối, hướng dẫn từ cơ quan chức năng ngày càng quan trọng. Quảng Trị hiện có 295 sản phẩm OCOP, gồm 3 sản phẩm đạt 5 sao, 29 sản phẩm đạt 4 sao và 263 sản phẩm đạt 3 sao, với 181 chủ thể tham gia. Tuy nhiên, lợi thế về số lượng sản phẩm chỉ có thể chuyển thành doanh thu ổn định khi các HTX tiếp cận được kênh tiêu thụ phù hợp.

Nhằm kết nối sản phẩm với thị trường, tỉnh đã tổ chức các hoạt động kết nối cung cầu giữa HTX với hệ thống bán lẻ và nhà phân phối. Những chương trình này tạo cơ hội giới thiệu sản phẩm, tìm hiểu nhu cầu thị trường và trao đổi trực tiếp với đối tác. Hiệu quả sẽ cao hơn nếu HTX được hướng dẫn cụ thể cách chuẩn bị hồ sơ, xây dựng báo giá và đáp ứng quy trình tiếp nhận hàng của từng hệ thống.

Song song với hoạt động kết nối, chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030 đặt ra những mục tiêu cụ thể về mở rộng thị trường và chuẩn hóa sản phẩm. Ông Trần Đình Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, cho biết tỉnh đặt mục tiêu hơn 95% chủ thể OCOP tham gia các kênh phân phối hiện đại. Đồng thời, 100% sản phẩm OCOP sẽ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, sử dụng tem điện tử hoặc mã QR truy xuất nguồn gốc.

Muốn đạt các mục tiêu này, hoạt động xúc tiến thương mại nên đi kèm hướng dẫn thực hành để HTX hoàn thiện hồ sơ chào hàng và nâng cao kỹ năng đàm phán với nhà phân phối. Cơ quan hỗ trợ cần làm rõ các yêu cầu bắt buộc đối với sản phẩm. Đồng thời, phải phân biệt tiêu chí riêng của từng hệ thống bán lẻ để HTX hạn chế thiếu sót, tránh phát sinh chi phí không cần thiết.

Về phía các HTX, cần nâng cao năng lực bán hàng thông qua phối hợp trong cung ứng, vận chuyển và quảng bá sản phẩm. Đồng thời, chủ động tham gia đào tạo hoặc hợp tác với các đơn vị phân phối để mở rộng thị trường. Trước khi tìm đầu ra mới, mỗi HTX nên xác định sản phẩm chủ lực, sản lượng, giá bán và kênh tiêu thụ phù hợp, làm cơ sở chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn đối tác hiệu quả.

Sản phẩm đạt chuẩn OCOP tạo lợi thế ban đầu, nhưng khả năng tiêu thụ còn phụ thuộc vào việc đáp ứng yêu cầu thực tế của người mua. Các HTX ở Quảng Trị cần hoàn thiện hồ sơ chào hàng, bảo đảm dữ liệu sản phẩm chính xác và chứng minh năng lực cung ứng. Đây là cơ sở để mở rộng cơ hội tiếp cận nhà phân phối và duy trì đầu ra ổn định lâu dài.

                                                                                 Thanh Bá