HTX Thành Lợi được thành lập từ năm 2006, ngành nghề chủ yếu là chăn nuôi lợn, với 22 xã viên, vốn góp ban đầu là 75 triệu đồng/xã viên. Sau 10 năm gắn bó với việc nuôi lợn gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh, các thành viên của HTX đã quyết định chuyển sang nuôi vịt trời. Hiện, HTX có 10 thành viên tham gia. Việc chăn nuôi vịt trời đã giúp kinh tế hộ phát triển, nhiều thành viên giàu lên từ nuôi vịt chuyên nghiệp.

Nhanh nhạy với thị trường

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng “sành ăn”, đồng thời đề cao cảnh giác với thực phẩm bẩn thì sản phẩm vịt trời ngon, sạch rất hút khách. Nắm bắt được thị hiếu này, từ năm 2015, ở Quảng Ninh bắt đầu xuất hiện một số trang trại, gia trại nuôi vịt trời với số lượng nhỏ.

HTX Thành Lợi trở thành điểm sáng trong mô hình HTX kiểu mới tại tỉnh Quảng Ninh với thương hiệu Vịt trời sạch Sông Khoai - Quảng Yên. Vịt của HTX nuôi đến đâu được thu mua hết đến đấy. HTX thường giao vịt cho các khách sạn, nhà hàng, siêu thị quanh vùng, ngoài ra các hộ gia đình, cơ quan, doanh nghiệp mua lẻ cũng nhiều. Cách đây ít năm, giá vịt trời hoang lên tới cả triệu đồng mỗi con, nay nhờ những trang trại nuôi vịt trời như HTX Thành Lợi đã giúp nhiều người có thể ăn đặc sản với giá bình dân.

Ông Nguyễn Văn Nặc - Giám đốc HTX Thành Lợi kể lại: “Giai đoạn 2014, đàn lợn nuôi của các thành viên HTX liên tục gặp dịch bệnh và khó khăn trong xuất bán. HTX đang loay hoay chưa biết chuyển đổi hoạt động sang hình thức nào thì may mắn tôi được gặp Giáo sư Nguyễn Lân Hùng. Ông Hùng tư vấn HTX nên chuyển đổi sang nuôi vịt trời hoặc trồng cây dược liệu và cho lợn ăn dược liệu đó để tăng giá trị đàn lợn và bán dược liệu”.

HTX được chính quyền địa phương cho thuê 1,5ha đất (được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất), thành viên HTX đã họp bàn và quyết định chuyển sang nuôi vịt trời thương phẩm. Tìm được hướng đi mới, HTX tiến hành tổ chức đại hội và hoạt động theo Luật HTX 2012.

Ban đầu, HTX cử người lên Bắc Giang mua gần 2.000 con vịt trời giống bố mẹ và đầu tư xây dựng hệ thống chuồng trại, khu vực ấp vịt con, mua thức ăn cho vịt… Tổng kinh phí đầu tư ban đầu hết gần 7 tỷ đồng. Với 1,5ha được thuê ban đầu, HTX mạnh dạn thuê thêm 1,5ha (tổng diện tích trại vịt trời hiện nay là 3,2ha) để đào ao thả vịt, tăng cường nhân giống vịt.

Nhiều nông dân muốn tham gia chăn nuôi vịt nhưng kinh tế khó khăn, không có tiền góp vốn, ban lãnh đạo HTX tạo điều kiện để họ nhận con giống, thức ăn và HTX hỗ trợ kỹ thuật trong suốt quá trình nuôi vịt. Đến khi vịt lớn có thể xuất chuồng, HTX sẽ nhận lại vịt và trả tiền công cho người chăm sóc. Nhiều người dân thoải mái với cách làm này, vì có thể tăng thêm thu nhập mà không phải đi lao động xa khỏi địa phương.

Bí quyết để vịt ngon

Theo ông Nặc, vịt trời mới nở những ngày đầu nên cho ăn cám viên loại nhỏ, sau đó chuyển sang loại cám khác. Sau 2 tháng chuyển sang cho ăn thóc trộn cám và bèo để thịt chắc, thơm… Để vịt trời không bay đi mất, người nuôi phải cho chúng ăn đầy đủ, đồng thời tiến hành cắt tỉa lông phần cánh.

Chủ động nguồn thức ăn cho vịt trời và đảm bảo thức ăn không có chất bảo quản, chất cấm trong chăn nuôi, HTX đã xin phép và được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận cho xây dựng nhà xưởng, lắp đặt máy chế biến thức ăn cho vịt công suất mỗi giờ nghiền được khoảng 3 tấn thức ăn gồm (bèo, ngô, thóc, ốc...).

Nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường, thành viên trong HTX nuôi vịt trời theo kiểu gối vụ, vì thế lúc nào trong trang trại cũng có vịt để xuất bán. Vịt trời phải nuôi ít nhất 3 tháng thì thịt mới thơm ngon, ngọt, không còn mùi hôi đặc trưng của vịt, không ngấy mỡ. Đến lúc trưởng thành, con to nhất đạt 1,7kg, còn bình thường chỉ 1,2 - 1,5kg.

Để biết vịt trời đã đạt chất lượng thịt tốt nhất chưa thì chỉ cần rút lông ở đầu cánh, nếu thấy chân lông khô thì vịt đã ăn ngon, nếu chân lông còn ướt, màu hơi hồng thì thịt chưa ngon và khó làm lông. Lúc vịt trưởng thành mà không bán thì càng nuôi càng tóp đi, vịt sẽ già quá ăn không ngon nữa. Vịt trời tuy sức đề kháng cao hơn vịt nhà do tập tính hoang dã nhưng người nuôi phải chú ý tiêm phòng đầy đủ cho chúng, đặc biệt vào đầu năm thời tiết thất thường.

Thanh Vân