Ts. Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Nghiên cứu, chương trình giảng dạy Kinh tế Fulbrigh đã khẳng định điều này tại Diễn đàn Hội nhập Kinh tế quốc tế Việt Nam sáng ngày 20/11.

Hội nhập trở thành điểm trung gian cho FDI đến XK nhờ là chưa tốt

 
Ông Anh đánh giá chúng ta có thể lạc quan với FTA nhưng vẫn phải cẩn trọng, diễn biến kinh tế FTA phụ thuộc vào tình hình chính trị thế giới.
 
Trong khi đa số các nền kinh tế lớn, ngay cả Trung Quốc, HongKong, Nhật Bản, quy mô đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm xuống, Việt Nam vẫn ở mức 6.8% năm 2016. Đây là thành tích đáng ghi nhận.
 
Tuy nhiên, ông Anh cho rằng đầu tư nước ngoài là quan trọng nhưng FDI đóng góp cho nền kinh tế Việt Nam thế nào còn quan trọng hơn.
 
Ví dụ từ trường hợp của Samsung và Intel, ông Anh cho biết, trong chuỗi giá trị nhà máy của Intel, Samsung, DN Việt Nam về cơ bản không trở thành nhà cung ứng. Nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 đều là nước ngoài nắm giữ.

Thậm chí ngay cả những dịch vụ đơn giản như xử lý chất thải, thức ăn công nghiệp của Samsung cũng là công ty FDI nắm giữ. Dẫn tới, giá trị gia tăng cho nền kinh tế Việt Nam chỉ vài phần trăm. 

Tương tự ngành dệt may, Việt Nam XK nhiều nhưng NK nguyên phụ liệu cũng rất nhiều.

Ông Anh cho rằng: "Chúng ta hội nhập là quan trọng, nhưng hội nhập như thế nào để có được giá trị gia tăng, nâng cao công nghệ còn quan trọng". 
 
Do vậy, ông Vũ Thành Tự Anh khuyến nghị đối sách của Việt Nam, cụ thể Việt Nam là quốc gia thành công và hưởng lợi từ hội nhập nhưng phương thức hội nhập quan trọng hơn, hội nhập trở thành điểm trung gian cho FDI đến XK nhờ là chưa tốt. Hội nhập phải đi đôi năng lực cạnh tranh, sản xuất và nâng cao mức sống của người dân.
 
Vấn đề đặt ra là Việt Nam tận dụng hiệu quả hội nhập quốc tế thế nào, thu hút FDI có tầm nhìn dài hạn, chứ không thể để FDI biến thành điểm tựa để XK thì đó không tốt. Chúng ta phải tìm cách gia nhập hệ thống cung ứng của tập đoàn đa quốc gia, nếu làm được điều đó hội nhập có ý nghĩa.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần tận dụng FTA mới để mở rộng thị trường XK, mượn FTA cải cách thể chế, nâng cao mặt bằng trong nước, nâng cao nền quản trị quốc gia.
 
 "Cải cách thể chế trong nước phải song hành với quốc tế, mượn ngoại lực chỉ đi được một quãng đường nhưng cuối cùng phải dựa vào nội lực, sức sống, sức mạnh, sự sáng tạo của ngươi dân Việt Nam mới bền vững, nhất là trong bối cảnh bảo hộ mậu dịch hiện nay", ông Anh nói.

Lê Thuý