Khi nói về sự kỳ vọng của giới DN với báo chí trong giai đoạn hội nhập sâu rộng như hiện nay, Ts Phạm Bình An, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ hội nhập WTO Tp.HCM (thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển Tp.HCM), cho rằng điều mong muốn của họ chính là báo chí cần chuẩn mực.

Theo ông An, không chỉ với các DN hay các cán bộ công chức phải yêu cầu các chuẩn mực mà cả các lực lượng hỗ trợ truyền thông như báo chí cũng phải có những chuẩn mực nhất định.

Hướng đến chuẩn mực

Ts Phạm Bình An dẫn chứng, trong các cuộc họp để bàn về Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), có DN đến hỏi ông là bây giờ các bộ, ngành, các đơn vị nói DN không cạnh tranh được thì bị đào thải. Trong TPP cũng nói rất rõ. Và DN hỏi còn cán bộ công chức không làm được vì thì sao? Có đào thải dễ hay không?

Vấn đề ở đây là trong cơ chế của chúng ta, yêu cầu của thị trường cần phải có ngay trong bộ máy hành chính. Nếu không có cơ chế thị trường trong bộ máy thì không thể phát triển.

Và ông An hy vọng sự chuẩn mực về truyền tải của giới báo chí trong cơ chế giám sát, phản biện chính sách, phải thể hiện được áp lực từ hội nhập để hình thành cơ chế này.

Thực tế hiện nay cho thấy là quá trình hội nhập quốc tế đang đặt ra nhiều thách thức về tính chuyên nghiệp, lập trường và bản lĩnh của nhà báo Việt Nam. Vấn đề chuyên nghiệp vẫn còn là một câu hỏi lớn khi một chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông từng đánh giá tính chuyên nghiệp thực sự của nhà báo Việt Nam chưa cao, chỉ có khoảng 35% – 40% nhà báo là thực sự chuyên nghiệp và 60% – 65% làm nhà báo nhưng chưa chuyên nghiệp.

Điển hình có sự thiếu chuyên nghiệp là có những sự việc mà báo chí nhiều khi võ đoán, gây tổn hại cho thương hiệu của DN.

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Phạm Ngọc Hưng, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Tp.HCM, dẫn chứng trường hợp mới nhất như xúc xích Vietfood là “nạn nhân” của những nhà báo thiếu chuyên nghiệp, thiếu trách nhiệm và không công bằng. Nếu các nhà báo thiếu cẩn trọng trong thông tin thì việc hại DN sẽ rất ghê gớm.

Điều đáng nói, việc thanh, kiểm tra với các DN lâu nay là chuyện bình thường. Tuy nhiên, khi chưa có kết luận chính thức từ phía cơ quan chức năng hoặc đã có kết luận rồi nhưng còn nhiều ý kiến tranh cãi, thì không ít tờ báo vì động cơ thiếu trong sáng, đã quy chụp như tội phạm khiến không ít DN lao đao, mất thương hiệu.

Tính chuyên nghiệp thực sự của các nhà báo Việt Nam vẫn là một câu hỏi lớn.

Phải nhìn rõ sứ mệnh

Ông Hưng chia sẻ, trước một loạt các FTA như hiện nay, sự cạnh tranh của các DN nội là khá khó khăn, chịu sức ép trước các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vốn có nguồn lực mạnh. Vì vậy, điều các DN mong mỏi là sự hỗ trợ lớn từ giới báo chí, DN xem đây là một “quyền lực” rất lớn đối với họ.

Thế nhưng, vấn đề ở đây mà các DN mong muốn là giới báo chí cần phải đưa thông tin hội nhập một cách chính xác nhất. Bởi đôi lúc, vẫn có những luồng thông tin “xấu” về việc DN Việt Nam bán phá giá ở thị trường nào đó, sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu có chút vấn đề nhỏ.

Theo quan điểm của ông Hưng, với yêu cầu về mặt tuyên truyền chừng mực thì đó là chuyện đáng hoan nghênh, nhưng nếu báo chí cứ mãi khoét sâu hết tất cả những điểm yếu của DN để cho thấy sức mạnh của các DN FDI thì liệu có còn ý nghĩa?

“Trong khi đó, các DN FDI hiện nay họ làm truyền thông rất tốt, trong khi tâm lý chuộng hàng ngoại của người tiêu dùng ngày càng nhiều. Vì vậy, hơn bao giờ hết, trong lúc này, các DN nội rất cần sự hỗ trợ từ báo chí”, vị lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp Tp.HCM bộc bạch.

Đã có một doanh nhân từng than thở: Việc báo chí đưa tin sai lệch, một nhận xét không đúng, một phê phán thiếu khách quan vì định kiến có thể làm cho chúng tôi nhụt chí.

Chưa nói đến chuyện động cơ, chỉ riêng cách làm việc cẩu thả, không tìm hiểu đến nơi đến chốn như thế cũng đã gây thiệt hại không nhỏ cho DN. Điều này, ngay chính ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCC), cũng day dứt: Mối quan hệ giữa báo chí và DN là quan hệ máu thịt. Những hành xử không đúng của một số nhà báo cũng chính là nỗi đau của DN.

Vì vậy, điều mong mỏi của giới DN hiện nay là người làm báo phải có con mắt nhìn nhận sự việc một cách khách quan, công bằng, vì sự phát triển của DN, khả năng đóng góp cho xã hội, chứ không nên thổi phồng sự việc để gây sự chú ý của dư luận.

Nói như Ts Phạm Bình An, các nhà báo phải nhìn rõ sứ mệnh của mình. Nhưng để góp phần hỗ trợ DN và tạo động lực cải cách thể chế trước hội nhập thì các nhà báo cũng phải tự trang bị cho mình một nền tảng nhất định về hội nhập.

Thế Vinh