Theo đánh giá ban đầu, Thông tư thể hiện tính đột phá, siết chặt tình trạng hỗn loạn, bất cập của hoạt động môi giới thời gian qua. Quy chiếu thực tế, có ý kiến rằng Thông tư đang chỉ có tác dụng định hướng và chờ… chế tài hợp lý.

“Khó” cho cá nhân, sàn giao dịch?

Ở thời điểm hiện tại, chưa có bất cứ thống kê chính thức nào về số lượng cá nhân hành nghề môi giới BĐS trên địa bàn Hà Nội. Ước chừng, theo ông Phúc, một lãnh đạo DN từng theo dõi sát sao thị phần dịch vụ địa ốc ở Thủ đô gần 10 năm qua, “quân số” trên bề nổi của môi giới chính thống (làm việc trong sàn giao dịch hoặc văn phòng nhà đất có trụ sở ổn định) ở Hà Nội vào khoảng ngót một vạn cá nhân.

Đối chiếu với những đợt “tuyển quân”, mở rộng chi nhánh của nhiều sàn giao dịch, đơn vị DN BĐS trong năm 2015 vừa qua, con số nêu trên có phần… khiêm tốn.

Đơn cử, Khải Hoàn Land (chỉ tiêu nhân sự cuối 2015 là khoảng 3.500 nhân viên), tại Hà Nội, CENGROUP với 1.500 nhân sự cho kế hoạch mở rộng Hệ thống Siêu thị dự án BĐS từ Bắc vào Nam; công ty CP tập đoàn FLC với nhu cầu tuyển dụng 2.000 nhân sự trong năm 2015. Sàn giao dịch BĐS MaxLand cho biết tuyển dụng 120 nhân viên môi giới (đến giữa năm 2015)…

Chia sẻ với người viết, Quang Hải, một môi giới từng kinh qua vị trí trưởng nhóm ở một số đơn vị phân phối có thị phần chủ lực ở Hà Nội, cho rằng số lượng nhân viên chính thống (hợp đồng chính thức tại DN kinh doanh dịch vụ BĐS) chỉ ngang ngửa với số lượng làm việc theo dạng cộng tác viên tự do cho sàn giao dịch BĐS.

Xét quy mô cơ sở (sàn), thời gian hoạt động lẫn thương hiệu ảnh hưởng, STDA, liên minh sàn G5, Đất Xanh Miền Bắc, Hải Phát là những tên tuổi khá “quen mặt”. Trong đó, theo nguồn tin riêng, hệ thống Siêu thị dự án đang rậm rịch tuyển dụng khoảng 400 nhân viên môi giới trong tháng 3, để phục vụ thị trường Hà Nội và Tp.Đà Nẵng.

Với quy định trong Thông tư 11 về môi giới hoạt động phải có chứng chỉ hành nghề, liệu những đơn vị quy mô hàng nghìn người sẽ “ứng xử” ra sao?

Về vấn đề này, ông Phạm Thanh Hưng, Phó Chủ tịch HĐQT CENGROUP, cho rằng: “Quy định này đã có từ từ 2006 và áp dụng từ 2008. Đã nhiều lần, Thanh tra Sở Xây dựng và Bộ Xây dựng kiểm tra rất kỹ điều này ở các sàn. Bản thân hệ thống của chúng tôi đã là một đơn vị đủ điều kiện đào tạo và cấp chứng chỉ ngay từ năm 2007. Tất cả môi giới của chúng tôi đều được Sở cấp chứng chỉ hành nghề”.

Phân tích sâu hơn về tác dụng thực tế với thị trường lẫn hiệu quả quản lý của Thông tư, xuất hiện khá nhiều ý kiến trái chiều bên cạnh tâm thế chung là ủng hộ quyết tâm hướng tới sự chuyên nghiệp, minh bạch của thị trường.

Nhân viên môi giới BĐS phải dự thi sát hạch để được cấp chứng chỉ hành nghề

Điều kiện“cần và đủ”

Dẫn quan điểm của ông Nguyễn Đình Tùng, Gíam đốc công ty TNHH BĐS và Dịch vụ địa chính Hà Nội: Thông tư này của Bộ Xây dựng thể hiện mong muốn hoạt động của sàn giao dịch trở nên công khai minh bạch hơn. Hoạt động của cá nhân môi giới hiệu quả hơn. Bởi giai đoạn 2015 có nhúc nhích nhất định với nhiều kết quả thị trường rất khả quan. Tuy nhiên, thực tế tác động tới thị trường ra sao, thì cũng chưa có thể trả lời chính xác.

Lý do là Thông tư ban hành vẫn cần kèm theo quy chế, quản lý thanh tra hậu kiểm. Những sàn mới thành lập (hoặc có tuổi đời non trẻ) phải tuân thủ Thông tư mới đưa vào đăng ký kinh doanh. Khi chuẩn bị đủ, danh sách những cá nhân đó có thể là nhân viên của sàn, nhưng cũng có thể là DN “mượn” nhân viên của đơn vị khác. Ai sẽ là người kiểm tra điều đó?

Mặt khác, trong quá trình hoạt động tư vấn với khách hàng, không có chuyện yêu cầu môi giới phải xuất trình chứng chỉ hành nghề (thì mới làm việc). Chỉ cần môi giới có thông tin của sản phẩm đích, chủ đầu tư, khách hàng đồng ý giao dịch là có thể khớp nối thương vụ… Chính vì vậy, từ văn bản Thông tư tới hiệu quả thực tế, mong muốn đạt được của cơ quan quản lý, vẫn cần không ít thời gian.

Ngoài ra, ông Tùng cũng khẳng định: Ở góc độ quản lý nhà nước, Thông tư này là cần thiết. Nhưng chế tài kiểm tra, giám sát thực hiện là không thể thực hiện được.

Song Hà