Hiện, các bộ, ngành đã tổ chức họp bàn để tiến hành "giải cứu" hàng nghìn xe hàng nông sản đang mắc kẹt ở các cửa khẩu của Lạng Sơn. Song chắc chắn một điều rằng, không thể một sớm một chiều có thể giải phóng ngay hàng hóa và hư hỏng nông sản là điều khó tránh khỏi.

Theo Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, 2 ngày gần đây, số lượng xe tồn nông sản đã giảm so với trước do thời gian chờ đợi lâu, các mặt hàng nông sản đã bắt đầu hư hỏng nên các doanh nghiệp cho xe hàng lựa chọn giải pháp quay đầu, chuyển tiêu thụ nội địa nhằm gỡ lại phần nào chi phí.

Nguyên nhân khiến nông sản ùn tắc những ngày qua đã được cơ quan chức năng thông báo là để ngăn chặn dịch bệnh COVID-19, do đó phía Trung Quốc tiến hành các biện pháp để rà soát lại công tác phòng, chống dịch, triển khai các biện pháp chống dịch lây lan. Do vậy, khả năng thông quan hàng hóa giảm rất mạnh. 

Hiện, chỉ có duy nhất cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị đang thông quan hàng hóa, còn cửa khẩu Tân Thanh đã tạm dừng thông quan hàng hóa từ ngày 18/12/2021, cửa khẩu song phương Chi Ma đã dừng thông quan hàng hóa từ ngày 8/12/2021.

Trước tình trạng trên, ông Hồ Tiến Thiệu, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, cho biết địa phương này đang thực hiện điều tiết xe vào cửa khẩu theo nguyên tắc phương tiện nào đến trước được xuất khẩu trước, trong đó có ưu tiên hàng không bảo quản đông lạnh như mít, xoài...

"Với lượng hàng hóa nhiều như hiện nay, kéo theo đó phát sinh rất nhiều người cư trú trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, khiến địa phương phải chịu một áp lực rất lớn là với gần 4.600 xe chở hàng hóa. Tính ra, Lạng Sơn phát sinh ít nhất 9.000 người/ngày, áp lực rất lớn về an ninh, trật tự, công tác bố trí chỗ ăn ở, sinh hoạt cho gần 10.000 người", ông Thiệu cho biết.

Bên cạnh các giải pháp về đẩy mạnh thông quan, tỉnh Lạng Sơn tha thiết mong muốn Chính phủ có cơ chế, chính sách hỗ trợ các tỉnh biên giới, đặc biệt là Lạng Sơn - địa bàn trọng điểm xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam có điều kiện để đầu tư hạ tầng cơ sở, bến bãi, dịch vụ logistics để đảm bảo hàng hóa khi bị ùn ứ chưa thông quan được ngay có điều kiện bảo quản, đảm bảo chất lượng, giữ được hàng hóa không bị hư hỏng gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Không chỉ ở Lạng Sơn, kể từ 0 giờ ngày 21/12/2021, Chính quyền Thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) thông báo tạm dừng thông quan tại cửa khẩu Móng Cái - Đông Hưng để phòng, chống dịch. Đây tiếp tục là tin không vui với hoạt động xuất khẩu nông sản qua biên giới.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan chia sẻ chúng ta vẫn đang ở trong tình thế bị động khi xử lý khó khăn trong giao thương hàng hóa qua Trung Quốc ở các cửa khẩu của Lạng Sơn hay Quảng Ninh.

Bộ trưởng Hoan cho biết, vừa qua trong chuyến kiểm tra cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh), ông nhận được phản ánh của một số doanh nghiệp cho biết họ sẵn sàng đầu tư một trung tâm nông sản ở Móng Cái - xây dựng kho bảo quản, điểm trung chuyển hàng hóa chỉ cần cơ quan chức năng thông qua chủ trương.

Bộ trưởng Hoan nhìn nhận, đây là việc làm rất cần thiết, bởi khi nông sản sang biên giới gặp một số vấn đề bất trắc dẫn tới ách tắc thì sẽ có nơi để bảo quản, tránh hư hỏng.

"Thực tế, khi thấy hình ảnh dòng xe xếp hàng rồng rắn như vậy thì không tránh khỏi tình cảnh có xuất được hàng, nông sản Việt Nam vẫn bị ép giá. Nếu chúng ta có trung tâm bảo quản thì doanh nghiệp sẽ tự tin hơn khi giao dịch qua biên giới", ông nói.

Thy Lê