Air Berlin với 8.600 nhân sự, từng dự kiến sẽ duy trì hoạt động cho đến giữa tháng 11 nhờ sự hỗ trợ từ Chính phủ.

Tuy nhiên, với thông báo vỡ nợ ngày 15/8 vừa qua, Air Berlin đang đặt nước Đức trước nguy cơ mất đi hàng nghìn việc làm, một thách thức không nhỏ ngay thềm chiến dịch tái tranh cử cho Thủ tướng Angela Merkel.

Tượng đài sụp đổ

Khoản lỗ của Air Berlin hiện lên đến 2,7 tỷ euro (3,2 tỷ USD) với số nợ ròng là 1,2 tỷ euro. Năm 2012, Etihad đã mua lại 29% cổ phần của Air Berlin với mục đích kéo nhiều du khách đến Abu Dhabi hơn. Tuy nhiên, chiến lược này hiện đã thất bại và mang về cho Etihad khoản lỗ lên đến 1,87 tỷ Euro vào năm 2016.

“Etihad đã ngừng rót vốn vào Air Berlin vì không thấy viễn cảnh khả quan nào khi kéo dài hợp tác”, đại diện Etihad phát biểu. Quyết định này được đưa ra khi nhận thấy sự “lao dốc” với “tốc độ chưa từng thấy trong các hoạt động của Air Berlin những tháng gần đây.

Tuy vậy, mối liên kết của Air Berlin với chính phủ Đức và một trong số đó là thỏa thuận ngầm với Lufthansa, vẫn được giữ nguyên vẹn. Lufthansa cho biết sẵn sàng trợ giúp Air Berlin trong việc tìm kiếm giải pháp thương mại, như tiến hành đàm phán mua lại một phần của đối thủ đang thoi thóp này, hỗ trợ nhân công Air Berlin tìm kiếm các công việc mới...

Air Berlin hiện lỗ đến 2,7 tỷ euro

Chính phủ Đức cũng ra tín hiệu ủng hộ kế hoạch này, với phát biểu của Bộ trưởng Giao thông Vận tải Alexander Dobrindt khi cho rằng không có lo ngại nào về vấn đề cạnh tranh. Một khoản vay với giá trị 150 triệu Euro từ chính phủ sẽ rót xuống qua ngân hàng phát triển Kreditanstalt fuer Wiederaufbau để hỗ trợ giai đoạn này.

Khi còn là đối thủ xứng tầm, Air Berlin cũng từng có những hợp tác với Lufthansa, qua việc cho hãng hàng không lớn thứ ba châu Âu thuê một phần đội tàu bay gồm 144 chiếc. Theo hãng hàng không Ryanair Holdings Plc, trường hợp này thực chất là một sự “dàn dựng” để Lufthansa mua lại đối thủ và phá bỏ các quy định chống độc quyền.

Nguy cơ khủng hoảng hàng không châu Âu

Thập kỷ qua là khoảng thời gian khó khăn với các hãng hàng không châu Âu. Một số hãng như Alitalia SpA đã qua tay nhiều chủ cho đến khi tuyên bố phá sản 4 tháng trước; trong khi một số khác lại biến mất hoàn toàn, như hãng Malev của Hunggari.

Các hãng KLM, Aer Lingus và Swissair thì bị sáp nhập vào các tập đoàn IAG SA, Air France-KLM Group và Lufthansa. Chỉ còn lại số ít hãng tồn tại độc lập, như SAS Group, Finnair hay LOT Polish Airlines.

Theo số liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), khoảng 61% lợi nhuận ròng của ngành công nghiệp này đến từ Bắc Mỹ. Các hàng không châu Âu đang bị các hãng hàng không châu Mỹ bỏ xa và có thể sẽ phải đối mặt với sự sụt giảm lợi nhuận khoảng 25%, do cạnh tranh quá khốc liệt.

Trước mắt, nhà tổ chức du lịch TUI và Cordon (chi nhánh của tập đoàn Thomas Cook Group Plc tại Đức) và công ty con của Lufthansa là Eurowings sẽ được hưởng lợi từ thất bại của Air Berlin. Trong thời gian tới, khó có công ty hay hành khách nào tin tưởng và lựa chọn Air Berlin, mà sẽ chuyển sang các hãng nêu trên

Air Berlin bắt đầu hoạt động từ Tây Berlin vào năm 1978, với một chiếc Boeing Co 707 thuê lại. Sau khi nước Đức thống nhất, năm 1990, Air Berlin theo đuổi mô hình doanh nghiệp bay giá rẻ do Ryanair và EasyJet phát triển.

Hãng chiếm 28% thị phần nội địa, với nhiều tuyến đường bay kết nối Đức và các quốc gia như Áo và Thụy Sĩ, là lựa chọn hàng đầu khi du khách muốn di chuyển tới các địa điểm nghỉ dưỡng như Sardinia, Mallorca hay Crete.

Tuy nhiên, từ khi niêm yết vào năm 2006, hãng này không thể đứng vững trước các chương trình khuyến mãi, cũng như vật lộn rất vất vả để giành giật thị phần từ Lufthansa.

Đối với các cổ đông của Air Berlin, hy vọng cứu vãn khoản đầu tư của mình là rất mong manh. Cổ phiếu của hãng từng được chào bán với giá 12 euro/cổ phần khi mới niêm yết, nhưng đã xuống hạng thành cổ phiếu giá rẻ từ năm 2015. Hiện tại, Air Berlin được định giá vào khoảng 60 triệu euro - chưa bằng nửa giá của một chiếc Airbus hay Boeing nhỏ.

Hải Châu