Hà Nội mở "làn xanh",
tăng tốc mở rộng nguồn cung nhà ở

Ngày 20/7/2026, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Chỉ thị số 16/CT-UBND về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở mục tiêu 114 dự án, mà còn ở cơ chế tổ chức thực hiện nhằm phá vỡ tình trạng dự án phải chờ đợi kéo dài qua nhiều tầng nấc hành chính.

“Làn xanh” được thiết kế theo hướng ưu tiên xử lý thủ tục đối với các dự án nhà ở xã hội đã đủ điều kiện, loại bỏ thời gian chờ đợi không cần thiết giữa các cơ quan, các cấp.

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Luyện Văn Phương, Chỉ thị 16 yêu cầu rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện nhiều thủ tục, trong đó, giao đất trong vòng 20 ngày, cấp phép xây dựng hoặc lập báo cáo khả thi tối đa 10 ngày.

Một khâu chưa hoàn tất có thể khiến toàn bộ công đoạn phía sau phải chờ đợi, làm tăng chi phí vốn và khiến nguồn cung tiếp tục nằm trên giấy. Với nhà ở xã hội, sự chậm trễ còn có chi phí xã hội lớn hơn, người có nhu cầu tiếp tục phải chờ cơ hội an cư.

Dự án nhà ở xã hội tại xã Đông Anh do Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư là một ví dụ. Tại cuộc họp với Chủ tịch UBND thành phố ngày 16/7, chủ đầu tư kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về cơ chế giao đất.

Quỹ đất đã được chuẩn bị nhưng thủ tục chưa hoàn tất khiến kế hoạch khởi công có nguy cơ bị ảnh hưởng. Sau khi Chỉ thị 16 được ban hành với cơ chế “làn xanh”, vướng mắc được tháo gỡ, tạo điều kiện để dự án tăng tốc.

Trong công tác quy hoạch, thành phố đang nghiên cứu phương án linh hoạt hơn, theo đó có thể lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 trước, sau đó cập nhật vào quy hoạch phân khu.

Cách tiếp cận mới hướng tới tháo gỡ một trong những công đoạn thường kéo dài nhất trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Việc phân cấp cho UBND cấp xã, phường trong thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết cũng được kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý.

Hà Nội đã thành lập Tổ công tác đặc biệt về triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo Quyết định số 3659/QĐ-UBND ngày 21/7/2026, với Sở Xây dựng là cơ quan thường trực.

Cơ chế giao ban 2 tuần một lần được áp dụng để kiểm tra, đôn đốc và giám sát tiến độ. Các dự án được cập nhật, phân loại theo mức độ hoàn thành và xác định cụ thể khó khăn cần xử lý.

Đây là sự chuyển đổi từ cách điều hành phản ứng sang quản trị tiến độ chủ động. Thay vì chờ doanh nghiệp báo cáo rồi mới họp tháo gỡ, chính quyền có thể theo dõi toàn bộ danh mục 114 dự án, nhận diện dự án nào sẵn sàng, dự án nào đang vướng và vướng ở đâu.

Tăng tốc nguồn cung là yêu cầu cấp thiết, nhưng tốc độ không thể là mục tiêu duy nhất. Một đô thị có thêm hàng chục nghìn căn hộ nhưng thiếu trường học, giao thông, không gian xanh và dịch vụ thiết yếu sẽ khó tạo ra những cộng đồng dân cư bền vững.

Ông Nguyễn Văn Sáng, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Ecolux Holdings, thành viên liên danh chủ đầu tư Dự án nhà ở xã hội sinh thái Đầm Sen tại xã Phù Đổng, cho biết doanh nghiệp đã chuẩn bị các điều kiện để tăng tốc triển khai theo tinh thần Chỉ thị 16.

Theo ông Sáng, mục tiêu không chỉ là xây dựng nhà ở xã hội mà còn hướng tới khu đô thị sinh thái với chất lượng sống cao, chú trọng cây xanh, hệ thống dịch vụ và không gian sống bền vững.

Nhà ở xã hội không nên mặc định là những khu nhà tối giản tiện ích, nằm xa trung tâm hoặc thiếu hạ tầng kết nối. Một chính sách nhà ở thành công phải giải quyết đồng thời ba vấn đề: người dân có thể tiếp cận, có thể chi trả và có thể sống ổn định lâu dài.

Nếu giá bán phù hợp nhưng người dân mất quá nhiều thời gian di chuyển đến nơi làm việc, chi phí sinh hoạt tăng cao hoặc hạ tầng dịch vụ không đáp ứng, mục tiêu an cư vẫn chưa hoàn thành.

Mục tiêu khởi công 114 dự án trong 6 tháng cuối năm 2026 là thách thức lớn, nhưng giá trị lớn hơn của chiến dịch có thể nằm ở việc Hà Nội tạo ra một mô hình tổ chức thực hiện mới cho các dự án có ý nghĩa an sinh.

Thành phố đang từng bước chuyển từ tư duy “dự án nào vướng thì tháo gỡ dự án đó” sang theo dõi và điều hành toàn bộ hệ thống. Dự án đủ điều kiện được thúc đẩy ngay; dự án vướng phải xác định chính xác điểm nghẽn. Vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chịu trách nhiệm xử lý, còn nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp để giải quyết ở cấp thành phố.

Cách tiếp cận này cũng đặt trách nhiệm rõ hơn với chủ đầu tư. Thành phố có thể tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, thủ tục và giải phóng mặt bằng, nhưng doanh nghiệp phải cam kết triển khai thực chất khi đã đủ điều kiện. Không thể để đất đã sạch, hồ sơ hoàn tất nhưng dự án tiếp tục chậm vì chủ đầu tư thiếu năng lực hoặc chưa sẵn sàng nguồn lực.

Nguyên tắc trên cần thiết để “làn xanh” không trở thành cơ chế ưu tiên một chiều. Cải cách thủ tục phải đi cùng trách nhiệm của doanh nghiệp, bảo đảm nguồn lực công và quỹ đất dành cho nhà ở xã hội được sử dụng hiệu quả, hướng tới mục tiêu cuối cùng là tạo sản phẩm nhà ở cho người dân.

Từ góc độ rộng hơn, câu chuyện 114 dự án phản ánh một vấn đề lớn của quản trị đô thị, chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi khoảng cách từ chủ trương đến thực tế được rút ngắn.

Người dân không thể an cư bằng những quy hoạch đang chờ phê duyệt, dự án đang hoàn thiện hồ sơ hay những cam kết nằm trên giấy. Họ cần những căn nhà thực tế, trong những khu đô thị có hạ tầng phù hợp và mức chi trả tương xứng thu nhập.

Nếu được vận hành hiệu quả, “làn xanh” cho nhà ở xã hội không chỉ giúp Hà Nội tăng tốc một danh mục 114 dự án mà còn có thể tạo ra chuẩn mực mới về tốc độ và trách nhiệm trong tổ chức thực thi chính sách.

Cắt giảm ít nhất 50% thời gian giải quyết thủ tục, giao đất trong vòng 20 ngày, nhiều thủ tục quan trọng tối đa 10 ngày, phân cấp mạnh cho địa phương và giao ban định kỳ 2 tuần một lần cho thấy quyết tâm chuyển từ “nói về tiến độ” sang “quản trị tiến độ”.

Con đường từ hồ sơ đến công trường vẫn còn nhiều việc phải làm, nhất là giải phóng mặt bằng, quy hoạch và giao đất. Nhưng điều quan trọng là Hà Nội đã lựa chọn cách tiếp cận trực diện hơn, nhận diện, phân loại và xử lý từng nút thắt trong một hệ thống chung.

Khi thủ tục được rút ngắn nhưng quản lý vẫn chặt chẽ, phân cấp đi cùng trách nhiệm và chính quyền cùng doanh nghiệp chia sẻ áp lực tiến độ, nhà ở xã hội có cơ hội thoát khỏi vòng lặp “nhu cầu lớn nhưng nguồn cung chậm”.

Nếu 114 dự án thực sự được đưa từ kế hoạch ra công trường, hàng chục nghìn căn hộ mới sẽ không chỉ là những con số trong báo cáo, mà có thể trở thành lời giải thiết thực cho bài toán nhà ở, an cư, an sinh và phát triển bền vững của một Thủ đô đang ngày càng mở rộng, vươn mình.