Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh đã được tiếp cận và nghiên cứu Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV. Qua nghiên cứu, Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh xin góp ý tập trung vào hai văn kiện có tác động trực tiếp và thiết thực tới hệ thống Liên minh HTX, đó là: Báo cáo chính trị và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết.

Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh ghi nhận Báo cáo chính trị và dự thảo nghị quyết có bố cục khoa học, toàn diện, thể hiện tầm nhìn, chiến lược và trí tuệ lãnh đạo. Tuy nhiên, liên quan đến KTTT và HTX trong giai đoạn 2025-2030, cần làm rõ hơn vai trò và đóng góp thực tế của khu vực này.

Hiện tại, dự thảo văn kiện mới chỉ khái quát quá trình phát triển của các thành phần kinh tế mà chưa phản ánh đầy đủ vai trò của KTTT trong phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống nông dân và đảm bảo an sinh xã hội; việc KTTT là tiêu chí quan trọng trong công nhận các xã đạt chuẩn nông thôn mới; tác động của KTTT đối với ổn định lao động, đặc biệt trong bối cảnh đứt gãy chuỗi sản xuất và ảnh hưởng của dịch Covid-19 tại Bắc Ninh, khiến một lực lượng lao động lớn mất việc làm, kéo theo các vấn đề về an sinh và trật tự xã hội.

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (trước đây), đến năm 2025, cả nước có khoảng 30.500 HTX hoạt động hiệu quả, hàng nghìn liên hiệp HTX và tổ hợp tác đang tạo việc làm, thu nhập ổn định cho hàng triệu thành viên. KTTT đang từng bước chuyển đổi sang mô hình kinh tế theo chuỗi, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. 

Về việc này, Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh đề nghị: Nghị quyết 20, khẳng định rõ KTTT là thành phần quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, cùng với kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo và kinh tế tư nhân là động lực quan trọng; Xác định KTTT đóng vai trò chiến lược trong cân bằng các ngành kinh tế, tái cấu trúc kinh tế và thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao an sinh xã hội. Tuy nhiên, tại Dự thảo văn kiện thì lại chưa đề cập đến KTTT.

Về mục tiêu, chỉ tiêu phát triển giai đoạn 2026-2030: Hiện, trong phụ lục chỉ tiêu phát triển chưa có các chỉ tiêu cụ thể về KTTT-HTX. Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh đề nghị bổ sung: Đến năm 2030, đạt 45.000 HTX hoạt động hiệu quả, trong đó 70% ứng dụng công nghệ số và thực hiện chuyển đổi xanh; Tỷ trọng đóng góp của khu vực KTTT vào GDP đạt 8-10%, tăng dần qua các năm (đến năm 2025 là 4-5%); 100% HTX nông nghiệp tham gia liên kết chuỗi giá trị và có hợp đồng tiêu thụ sản phẩm bền vững.

Các chỉ tiêu này sẽ tạo cơ sở để các tỉnh, thành phố đánh giá hiệu quả hoạt động và quan tâm phát triển hệ thống HTX.

Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh hoàn toàn ủng hộ định hướng của Trung ương về ba đột phá chiến lược, gồm: hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, phát triển nguồn nhân lực và nâng cấp kết cấu hạ tầng. Tuy nhiên, để các chiến lược này thực sự đi vào thực tiễn đối với KTTT, cần cụ thể hóa và bổ sung các cơ chế, chính sách thiết thực.

Trước hết, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách HTX bằng việc sửa đổi các nghị định hướng dẫn, đảm bảo tính pháp lý minh bạch, dễ tiếp cận. Đồng thời, cần triển khai chính sách hỗ trợ về thuế, bảo hiểm, khoa học công nghệ và đào tạo nhân lực phù hợp với đặc thù của HTX, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thực tiễn.

Bên cạnh đó, việc hình thành hệ thống quỹ phát triển KTTT tại Trung ương và địa phương là cần thiết, nhằm đảm bảo nguồn tài chính ổn định cho các HTX, giúp tiếp cận các nguồn lực, công nghệ và sự hỗ trợ cần thiết trong quá trình hoạt động.

Về phát triển KTTT gắn với chuyển đổi số và phát triển xanh: Giai đoạn 2020-2030 là thời kỳ quyết định hình thành nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp biển, nông nghiệp thương mại. KTTT cần được xác định là lực lượng nòng cốt trong các chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, xóa đói giảm nghèo bền vững và phát triển nông thôn.

Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh đề xuất: Thúc đẩy mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị, kinh tế tuần hoàn, kinh tế trải nghiệm, du lịch sinh thái; Hình thành đội ngũ cán bộ quản lý HTX chuyên nghiệp, có kiến thức và năng lực số; Tăng cường vai trò Liên minh HTX Việt Nam và các Liên minh cấp tỉnh, thành phố như tổ chức đại diện, cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và khu vực KTTT. Liên minh có nhiệm vụ tham mưu, hỗ trợ, đào tạo, tư vấn, giám sát thực thi chính sách và nghị quyết.

Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh tin tưởng rằng, khi các đề xuất này được bổ sung và cụ thể hóa, sẽ góp phần thúc đẩy KTTT phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX, đồng thời đóng góp vào sự nghiệp xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Phạm Minh Hiền

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh