Theo báo cáo mới nhất từ Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT), khối lượng gạo xuất khẩu tháng 10/2020 ước đạt 300 nghìn tấn với giá trị đạt 161 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị xuất khẩu gạo 10 tháng đầu năm 2020 đạt 5,29 triệu tấn và 2,61 tỷ USD, giảm 4% về khối lượng nhưng tăng 8% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019.

Tính trong 9 tháng đầu năm, Philippines đứng vị trí thứ nhất về thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam với 34,5% thị phần, đạt 1,81 triệu tấn và 843,48 triệu USD, giảm 3,9% về khối lượng nhưng tăng 9,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019.

Trong 9 tháng đầu năm 2020, các thị trường có giá trị xuất khẩu gạo tăng mạnh là: Indonesia (gấp 3,2 lần đạt 75,9 nghìn tấn và 41,8 triệu USD) và Trung Quốc (tăng 75,4% đạt 576,6 nghìn tấn và 338,3 triệu USD). Thị trường có giá trị xuất khẩu gạo giảm mạnh nhất là Iraq (giảm 65,6% đạt 90,0 nghìn tấn và 47,8 triệu USD). 

Giá gạo xuất khẩu bình quân 9 tháng đầu năm 2020 đạt 490,6 USD/tấn, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm 2019.

Về chủng loại xuất khẩu, trong 9 tháng năm 2020, giá trị xuất khẩu gạo trắng chiếm 41,7% tổng kim ngạch; gạo jasmine và gạo thơm chiếm 36,8%; gạo nếp chiếm 17,2%; gạo japonica và gạo giống Nhật chiếm 4,1%.

Các thị trường xuất khẩu gạo trắng lớn nhất của Việt Nam là Philippines (chiếm 54,6%), Malaysia (chiếm 13,1%) và Cuba (chiếm 9,1%). Với gạo jasmine và gạo thơm, thị trường xuất khẩu lớn nhất là Philippines (chiếm 28,8%), Ghana (chiếm 18,9%) và Bờ Biển Ngà (chiếm 14,3%).

Với gạo nếp, thị trường xuất khẩu lớn là Trung Quốc (chiếm 71,1%), Indonesia (chiếm 8,0%), và Philippines (chiếm 7,5%). Với gạo japonica và gạo giống Nhật, thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là Kiribati (chiếm 19,0%), Đảo quốc Solomon (chiếm 16,2%), và Trung Quốc (chiếm 7,2%).

Trong một tháng trở lại đây, giá gạo 5% tấm của Việt Nam có xu hướng tăng từ mức khoảng 470 USD/tấn vào đầu tháng lên khoảng 490 USD/tấn vào cuối tháng. Mưa nhiều gây ngập lụt ở ĐBSCL đã khiến cho tiến độ thu hoạch vụ Thu Đông bị trì hoãn, nguồn cung thu hẹp khiến cho mức giá tăng.

Trong khi đó, giá gạo 5% tấm của Thái Lan có xu hướng giảm mạnh từ 475 USD/tấn vào đầu tháng xuống 438 USD/tấn vào cuối tháng, do đồng Baht trượt giá và nhu cầu thị trường đối với gạo Thái Lan hiện không cao. Giá gạo Ấn Độ giảm nhẹ từ 379 USD/tấn xuống 375 USD/tấn. Nguyên nhân chính là do đồng Rupee giảm giá.

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), tháng 10/2020, thương mại toàn cầu tăng xuất khẩu đối với Ấn Độ, Miến Điện, trong khi giảm mạnh với Thái Lan. Nhu cầu nhập khẩu mạnh hơn từ Cote d’Lvoire và Senegal, trong khi giảm tại Philippines.

Dự kiến tháng 11 và thời gian tới, giá gạo có thể giảm nhẹ do thời tiết tốt hơn, nguồn gạo Thu Đông về đều trong tháng 11 và kéo dài đến hết tháng 12, đầu tháng 1/2021. Tuy nhiên nguồn cung vụ Thu Đông được đánh giá không nhiều là yếu tố giúp giá gạo giữ ở mức trong các tháng 11 và 12 trước khi có nguồn mới từ vụ Đông Xuân 2020/2021.

Lê Thúy