Ngày 20/4 (rạng sáng 21/4 giờ Việt Nam) đã trở thành ngày lịch sử của ngành dầu mỏ thế giới, sau khi giá dầu thô WTI (dầu ngọt nhẹ Tây Texas, Mỹ) giao tháng 5 rơi xuống mức -37,63 USD/thùng. Đây là lần đầu tiên giá dầu thô thế giới rơi xuống mức âm (dưới 0 USD/thùng) và đây là mức giá thấp nhất trên Sàn giao dịch hàng hóa New York (NYMEX) từ năm 1983.

Chưa chịu tác động

Giá dầu thô rơi xuống mức âm sẽ tác động thế nào đến thị trường xăng dầu trong nước? Ông Nguyễn Việt Sơn, Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) cho biết: Việt Nam khai thác và bán dầu thô, không nhập dầu thô để phục vụ bán lẻ, chỉ có một số nhà máy trong nước nhập dầu thô về chế biến. Giá xăng dầu Việt Nam đang nhập về bán neo theo giá dầu Brent, không phải dầu WTI. Vì vậy, động thái trên chưa ảnh hưởng tới thị trường xăng dầu trong nước. 

Tương tự, ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết trước mắt chưa ảnh hưởng trực tiếp tới thị trường xăng dầu Việt Nam. Hiện, các doanh nghiệp trong Hiệp hội Xăng dầu đang tiếp tục theo dõi và đánh giá mức ảnh hưởng giá dầu WTI của Mỹ như thế nào đến thị trường xăng dầu châu Á. Đặc biệt là việc ảnh hưởng của giá dầu WTI lên giá dầu ở một số thị trường mà Việt Nam nhập khẩu mặt hàng này để có kế hoạch mua vào phù hợp.

Tổng cục Hải quan cho biết tính đến hết quý I/2020, tổng lượng nhập khẩu xăng dầu các loại đạt 1,84 triệu tấn, trị giá 980 triệu USD, giảm 11,5% về lượng và giảm 20,7% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Xăng dầu các loại được nhập khẩu về Việt Nam trong quý I chủ yếu có xuất xứ từ Hàn Quốc với 431 nghìn tấn, tăng 9%; Trung Quốc với 371 nghìn tấn, tăng 3,6%; Singapore với 358 nghìn tấn, giảm 26,6%; Malaysia với 396 nghìn tấn, giảm 36,6%... so với cùng kỳ năm trước.

Điều này cho thấy Việt Nam không nhập dầu thô để phục vụ bán lẻ mà nhập dầu thành phẩm tham chiếm giá từ thị trường Singapore nên không chịu tác động nhiều diễn biến từ thị trường Mỹ. 

Có nên tăng mua dự trữ?

Tuy nhiên, vấn đề quan tâm nhất là có nên tăng mua dự trữ dầu thô khi giá dầu thô thế giới lao dốc không? Ông Nguyễn Anh Đức, Viện trưởng Viện Dầu khí Việt Nam cho hay việc giá dầu thế giới giảm sâu sẽ tác động đến vấn đề sản xuất dầu của Việt Nam. Để ứng phó với tình hình này, các doanh nghiệp Việt không nên tập trung vào đầu cơ, tích trữ, tránh tình trạng dư thừa dầu, mà tập trung vào công tác tối ưu chi phí sản xuất, tăng tối đa độ linh hoạt, tăng cường tiêu thụ xăng dầu trong nước, giảm hàng tồn kho.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng ngành dầu khí Việt Nam nên nghĩ đến chuyện sớm đóng các mỏ cho năng suất yếu kém để tiết kiệm được một khoản chi phí lớn. “Tài nguyên không bị mất đi, khi đóng mỏ, doanh thu giảm, nhân công mất việc, nhưng lúc này là cách tốt nhất để vượt qua khủng hoảng. Hiện tại, Trung Quốc tăng mua dự trữ dầu và thậm chí cả Mỹ cũng tăng mua vào, Việt Nam cũng nên học theo cách làm này", một chuyên gia nêu quan điểm.

Ông Nguyễn Nam Sơn, chuyên gia tư vấn đầu tư - Giám đốc điều hành Quỹ đầu tư Vietnam Capital Partner cũng ủng hộ việc tăng mua dự trữ dầu lúc này: "Quan điểm chung của tôi là giá giảm sâu - mua vào, giảm nữa - mua vào tiếp. Giá hiện tại rất rẻ, tại sao lại không mua trong khi chi phí khai thác nay đã cao hơn giá mua vào rồi?".

Trước đó, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng đề xuất Chính phủ xem xét phương án mua dự trữ dầu thô, sản phẩm xăng dầu nhằm tranh thủ cơ hội giá dầu chạm đáy làm động lực tăng trưởng khi thị trường ấm trở lại. Mục tiêu là để tăng dự trữ dầu thô, vừa củng cố an ninh năng lượng, giúp ngân sách tiết kiệm ngoại tệ.

Thy Lê