Việc cơ quan thuế công bố danh sách 108 doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra chuyên ngành năm 2026 đang tạo hiệu ứng lan rộng trên thị trường, khi nhiều tên tuổi lớn ở các lĩnh vực then chốt đồng loạt xuất hiện. Từ tài chính, bất động sản đến sản xuất và công nghệ, phạm vi rà soát cho thấy cách tiếp cận ngày càng toàn diện của cơ quan quản lý.

Công nghệ, game vào “tầm ngắm”

Trong bức tranh đó, sự góp mặt của Công ty cổ phần Giải trí và Thể thao Điện tử Việt Nam (Garena) thu hút sự chú ý đặc biệt. Đây là một trong những doanh nghiệp có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành game, sở hữu lượng người dùng đông đảo và hệ sinh thái sản phẩm rộng.

Theo định hướng của cơ quan thuế, việc công khai danh sách không chỉ nhằm phục vụ công tác kiểm tra mà còn đóng vai trò cảnh báo, thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao ý thức tuân thủ nghĩa vụ tài chính. Động thái này diễn ra trong bối cảnh không ít doanh nghiệp có dấu hiệu lợi nhuận thấp kéo dài hoặc chưa tương xứng với quy mô doanh thu.

Danh sách kiểm tra năm nay bao phủ nhiều ngành nghề, trải dài từ ngân hàng, chứng khoán, bất động sản đến sản xuất tiêu dùng, cà phê và xây dựng, tập trung tại các đầu tàu kinh tế như Hà Nội, TP.HCM cùng nhiều địa phương khác. Việc mở rộng sang lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là game, phản ánh xu hướng siết quản lý đối với các mô hình kinh doanh mới.

Trong ngành game, Garena được xem là một trong những “trụ cột” bên cạnh các doanh nghiệp như VNG, VTC Game hay SohaGame. Doanh nghiệp này sở hữu nhiều tựa game có sức lan tỏa lớn, từ Liên Minh Huyền Thoại, FIFA Online 3 đến Liên Quân Mobile.

Đáng chú ý nhất là Free Fire - sản phẩm từng đạt danh hiệu game di động có lượt tải cao nhất toàn cầu trong hai năm liên tiếp 2019 và 2020 theo App Annie. Thành công này không chỉ giúp Garena mở rộng quy mô người dùng mà còn tạo nền tảng doanh thu lớn trong nhiều năm.

Không chỉ dừng ở phát hành game, doanh nghiệp còn đẩy mạnh hoạt động thể thao điện tử, tổ chức các giải đấu quy mô quốc tế. Mảng eSports góp phần gia tăng độ nhận diện thương hiệu, đồng thời mở thêm nguồn thu từ quảng cáo, tài trợ và bản quyền nội dung.

Xét về lịch sử hình thành, Garena Việt Nam khởi đầu với tên gọi Công ty cổ phần Tin học Hòa Bình, thành lập năm 2011 tại Hà Nội với vốn điều lệ 9 tỷ đồng. Ban đầu, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết bị điện tử và viễn thông trước khi chuyển hướng sang công nghệ.

Đến năm 2017, công ty tái định vị sang lĩnh vực tư vấn và quản trị hệ thống máy tính, đồng thời ghi nhận sự tham gia của cổ đông nước ngoài với phần vốn 2,7 tỷ đồng. Đây được xem là bước ngoặt giúp doanh nghiệp gắn kết với hệ sinh thái toàn cầu.

Cập nhật gần nhất vào tháng 6/2025 cho thấy Garena tiếp tục thay đổi nhân sự cấp cao, với vị trí Tổng giám đốc do ông Vũ Chí Công đảm nhiệm. Những điều chỉnh này phản ánh quá trình thích ứng liên tục trong bối cảnh ngành game biến động nhanh.

Doanh thu nghìn tỷ, lợi nhuận “lệch pha” qua các năm

Trên phương diện tài chính, Garena thuộc nhóm hiếm doanh nghiệp nội dung số tại Việt Nam duy trì doanh thu hàng nghìn tỷ đồng trong thời gian dài. Tuy nhiên, diễn biến lợi nhuận lại cho thấy bức tranh không đồng đều.

Ngay từ năm 2014, doanh nghiệp đã ghi nhận sự chênh lệch đáng kể giữa quy mô doanh thu và hiệu quả kinh doanh. Cụ thể, doanh thu đạt hơn 1.236 tỷ đồng nhưng vẫn ghi nhận khoản lỗ 16 tỷ đồng, phản ánh áp lực chi phí lớn của ngành game.

Giai đoạn 2020 - 2022 chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, khi nhu cầu giải trí trực tuyến bùng nổ. Năm 2020, doanh thu đạt hơn 5.296 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 143 tỷ đồng, đây là mức tích cực trong bối cảnh cạnh tranh cao.

Năm 2021, doanh thu tiếp tục tăng lên 6.062 tỷ đồng, tương đương mức tăng 14,4%. Tuy nhiên, lợi nhuận lại giảm xuống hơn 102 tỷ đồng, cho thấy biên lợi nhuận chịu áp lực dù quy mô mở rộng.

Đến năm 2022, doanh thu đạt đỉnh mới hơn 6.908 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế cải thiện nhẹ lên hơn 114 tỷ đồng. Dù tăng trưởng ổn định, mức sinh lời vẫn chưa theo kịp quy mô doanh thu.

Bước ngoặt xuất hiện trong năm 2023 khi doanh thu giảm mạnh hơn 1.500 tỷ đồng, còn 5.361 tỷ đồng. Trái ngược, lợi nhuận sau thuế lại tăng vọt lên hơn 215 tỷ đồng, gần gấp 1,9 lần so với năm trước.

Diễn biến này cho thấy doanh nghiệp có thể đã thực hiện các biện pháp tối ưu chi phí, tái cấu trúc danh mục sản phẩm hoặc tập trung vào các dòng game có hiệu suất sinh lời cao hơn. Đây là chiến lược thường thấy trong ngành game khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt.

Tuy vậy, sự biến động giữa doanh thu và lợi nhuận cũng là yếu tố khiến cơ quan quản lý tăng cường giám sát. Những doanh nghiệp có quy mô lớn nhưng lợi nhuận không ổn định thường nằm trong diện cần rà soát để đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy định về thuế.

Trong bối cảnh ngành game ngày càng gắn với dòng tiền xuyên biên giới và các mô hình kinh doanh phức tạp, việc kiểm tra không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn phản ánh xu hướng quản lý mới đối với lĩnh vực công nghệ.

Tiến Anh