Đánh giá về năng lực của các đối thủ trong xuất khẩu gạo với Việt Nam, Cục Chế biến và Phát triển Thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) cho biết, trên thị trường thế giới, giá gạo xuất khẩu Ấn Độ đạt mức cao nhất trong một năm gần đây do nhu cầu tiêu thụ mạnh mẽ từ các nước châu Phi và châu Á. 

Trong khi đó, giá gạo Thái Lan giảm trong tháng qua do nguồn cung mới được bổ sung và khó khăn về hạn hán giảm xuống, đồng thời phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà cung cấp giá rẻ hơn của Ấn Độ và Việt Nam. 

Nhu cầu đối với gạo Thái Lan không biến động nhiều trong những tuần gần đây nhưng các nhà xuất khẩu gạo của nước này kỳ vọng khách hàng Philippines sẽ quan tâm tới gạo Thái Lan khi giá giảm, dù vấp phải sự cạnh tranh mạnh mẽ từ gạo Việt Nam. 

Hiện, Philippines đang tìm nguồn nhập khẩu thêm 300.000 tấn gạo để tăng cường kho dự trữ Chính phủ nhằm đối phó với đại dịch Covid-19 và chuẩn bị cho mùa có nguồn cung thấp điểm hàng năm vào quý III. 

Vì vậy, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản khuyến nghị, các doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý đến sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan nhằm đạt được sự quan tâm của các nhà nhập khẩu gạo Philippines.

Về tình hình xuất khẩu, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản cho biết, tính đến ngày 15/5/2020, khối lượng gạo xuất khẩu đạt 2,6 triệu tấn, trị giá 1,2 tỷ USD tăng 5,3% về lượng và 18,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019. 

Khối lượng gạo xuất khẩu tháng 5/2020 ước đạt 789 nghìn tấn với giá trị đạt 415 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị xuất khẩu gạo 5 tháng đầu năm 2020 đạt gần 2,9 triệu tấn và 1,41 tỷ USD, tăng 5,1% về khối lượng và tăng 18,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019. 

Tính trong 4 tháng đầu năm 2020, Philipppines đứng vị trí thứ nhất về thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam với 40,5% thị phần, khối lượng đạt 902,1 nghìn tấn và giá trị là 401,3 triệu USD, tăng 11,4% về khối lượng và tăng 26% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019.

Ngoài ra, các thị trường tăng mạnh khác là Trung Quốc và Indonesia (gấp 2,7 lần), Đài Loan (tăng 67,9%) và Ghana (tăng 39,3%). 

Bên cạnh đó, nhu cầu lớn đã đẩy tăng giá gạo xuất khẩu 5% tấm của Việt Nam lên mức cao trong gần một năm nay là 450 – 460 USD/tấn. Gạo tiêu chuẩn 5% tấm của Thái Lan được niêm yết ở mức 480 - 505 USD/tấn, giảm so với đầu tháng 5 được niêm yết là 557 USD/tấn. Gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ tăng từ mức 378 – 383 USD/tấn lên 385 – 389 USD/tấn.

So với tháng trước, hoạt động logistics tại các nước sản xuất lớn như Ấn Độ và Việt Nam đang dần hồi phục sau dịch Covid-19, giúp cho lượng cung ứng gạo ra thị trường thế giới được cải thiện hơn.

Dự báo thị trường trong thời gian tới, bên cạnh thị trường Philippines, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản cho biết: Theo nguồn tin từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Trung Quốc hiện đã thực hiện 95% mục tiêu tự túc lương thực (gạo, ngô, lúa mì) nhưng vẫn cho phép nhập khẩu một lượng nhất định thông qua hệ thống hạn ngạch phi thuế quan (TRQ) cho phép các thương nhân trong nước nhập khẩu với mức thuế suất chỉ còn 1% so với mức ngoài hạn ngạch 65%. 

Theo dự báo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng gạo của thế giới năm 2020 ước đạt 493,8 triệu tấn, giảm khoảng 0,5% so với năm 2019. Tiêu dùng gạo thế giới năm 2020 dự kiến đạt 490,2 triệu tấn, tăng khoảng 0,9% so với năm 2019.

Lê Thúy