Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT), trong tháng 8/2020, khối lượng điều nhân Việt Nam xuất khẩu ước đạt 45 nghìn tấn với giá trị 261 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu hạt điều 8 tháng đầu năm 2020 đạt 312 nghìn tấn và 1,99 tỷ USD, tăng 9% về khối lượng nhưng giảm 5,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019. 

Hoa Kỳ, Hà Lan và Trung Quốc vẫn duy trì là 3 thị trường nhập khẩu điều lớn nhất của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm, chiếm thị phần lần lượt là 35,2%, 13% và 10,6% tổng giá trị xuất khẩu hạt điều.

Trong khi đó, giá trị xuất khẩu điều tăng mạnh nhất tại thị trường Nhật, tăng 88,6%, ngược lại thị trường có giá trị xuất khẩu điều giảm mạnh nhất là Nga, giảm 40,8%. Giá hạt điều xuất khẩu bình quân 7 tháng đầu năm 2020 đạt 6.614 USD/tấn, giảm 13,1% so với cùng kỳ năm 2019.

Khối lượng điều thô nhập khẩu trong tháng 8/2020 ước đạt 141 nghìn tấn với giá trị đạt 148 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị nhập khẩu hạt điều 8 tháng đầu năm 2020 đạt 924 nghìn tấn và 1,14 tỷ USD, giảm 18,4% về khối lượng và giảm 23,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019. Thị trường nhập khẩu hạt điều chính trong tháng 7 năm 2020 là Campuchia, Tanzania, Bờ Biển Ngà.

Tại thị trường trong nước, giá điều nguyên liệu biến động trái chiều trong tháng 8/2020. Cụ thể, điều khô mua xô tại Bình Phước từ 24.500 đồng/kg tăng lên 26.000 đồng/kg; tại Đăk Lăk, điều tươi (chưa phân loại) ổn định ở mức 30.500 đồng/kg, điều khô loại 1 ở mức 50.000 đồng/kg; tại Đồng Nai, điều thô mua xô giảm mạnh từ 42.000 đồng/kg xuống còn 33.000 đồng/kg.

Trên thị trường thế giới, Ấn Độ không niêm yết giá điều xuất khẩu kể từ giữa tháng 7, khả năng tiếp tục có một chu kỳ gián đoạn mới do tình hình đại dịch COVID- 19 diễn biến phức tạp. Trên thị trường nội địa Ấn Độ, nhu cầu bán lẻ không có biến động lớn do lũ lụt tiếp tục ảnh hưởng đến vùng Mumbai-Rajasthan.

Theo nhận định của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, dịch COVID-19 đã tác động rất lớn đến ngành điều Việt Nam trong thời gian vừa qua. Giá điều nhân liên tục giảm trong thời gian qua khiến nhiều doanh nghiệp chế biến điều của Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề khi đã dự trữ nguyên liệu với giá cao nhưng phải xuất khẩu đi với giá thấp.

Các doanh nghiệp thường dự trữ điều thô từ cuối năm trước để chế biến xuất khẩu cho năm sau, vào thời điểm cuối năm 2019 giá điều thô khá cao, từ 1.200 - 1.500 USD/tấn. Đến đầu năm 2020 giá điều thô giảm xuống còn 1.000 USD/tấn, kéo giá điều nhân giảm theo khiến cho doanh nghiệp lỗ nặng, buộc phải sản xuất cầm chừng, thậm chí tạm ngừng hoạt động. Ngoài ra, việc giá điều giảm khiến khách hàng chú ý nhiều hơn đến chất lượng, nên nhiều vụ tranh chấp thương mại đã xảy ra, nhiều lô hàng xuất khẩu bị trả về.

Tuy nhiên, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản dự báo: Xuất khẩu điều nhân của Việt Nam trong thời gian tới sẽ tiếp tục tăng vì vào những tháng cuối năm các nước nhập khẩu lớn như Mỹ, Ấn Độ, EU và Trung Quốc sẽ tăng nhập khẩu phục vụ nhu cầu các dịp lễ tết cuối năm.

Giá điều nhân dự báo sẽ tăng nhẹ trong thời gian tới theo luật cung cầu trên thị trường vì trong thời gian qua nhiều cơ sở chế biến điều quy mô nhỏ và vừa ở cả Việt Nam và Ấn Độ giảm công suất, tác động đến lượng hàng cung ứng ra thị trường giảm.

Tuy vậy, Cục này cũng cho rằng nhu cầu tiêu thụ điều trên thế giới trong 6 tháng cuối năm 2020 khó có thể dự đoán bởi hạt điều không phải là thực phẩm thiết yếu và rủi ro tái bùng phát đại dịch COVID-19 tại Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước tiêu dùng hạt điều lớn trên thế giới.

Thy Lê