Đến Chiềng Sung hôm nay, ai cũng ấn tượng với những ngôi nhà xây cao tầng khang trang nằm dọc theo các tuyến đường nội xã được đổ bê tông rộng rãi, phong quang. Những cánh đồng trồng cây ăn quả trải dài có xe ô tô tải đến tận nơi thu mua chính là điểm nhấn giúp người dân nâng cao thu nhập và cũng là thành công lớn nhất trong quá trình xây dựng nông thôn mới của xã.

Thế mạnh từ cây ăn quả

Theo đại diện UBND xã, xây dựng nông thôn mới đã tạo sự lan tỏa sâu rộng trong quần chúng nhân dân và tạo thành phong trào thi đua sôi nổi trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, xã hội.

Để hoàn thành cũng như giữ vững các tiêu chí trong Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới nâng cao, xã đã căn cứ chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức đoàn thể để đảm nhận các công việc phù hợp. Theo đó, Hội Phụ nữ xã gắn thực hiện tiêu chí số 17 về môi trường với cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; Đoàn Thanh niên xã với chương trình “Thắp sáng bản làng”, bảo đảm 100% các tuyến đường đã đổ bê tông đều có điện thắp sáng; Hội Cựu chiến binh xã với phong trào xóa nhà tạm...

Ngoài ra, Đảng ủy xã đẩy mạnh việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp đạt năng suất cao song song với việc tạo điều kiện cho phát triển các mô hình HTX theo chuỗi giá trị để hỗ trợ người dân nâng cao thu nhập. Và một trong những thế mạnh của các HTX chính là thực hiện trồng cây ăn quả theo hướng hàng hóa thay cho những loại cây lương thực truyền thống như sắn, ngô, khoai..

Tiêu biểu là HTX trồng cây Bình An (bản Bó Lý) đã mạnh dạn chuyển sang trồng cây ăn quả với tổng diện tích 12ha, gồm các loại cây: nhãn, xoài, bưởi, bơ, mận hậu và chanh leo. Để nâng cao hiệu quả hoạt động, HTX áp dụng kỹ thuật sản xuất theo quy trình VietGAP, tạo ra sản phẩm an toàn phục vụ người tiêu dùng.

HTX áp dụng các kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng; cách sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, kỹ thuật cắt tỉa, vệ sinh vườn, phục hồi cho cây sau thu hoạch, sử dụng sổ nhật ký ghi chép sản xuất theo quy trình VietGAP. Sản phẩm làm ra có bao bì, nhãn mác, mã QR nên tạo được lòng tin cho khách hàng.

Để hỗ trợ HTX, UBND xã đã hỗ trợ xi măng làm đường giao thông tới vùng sản xuất, tạo thuận lợi cho việc chăm sóc cây trồng và vận chuyển nông sản.

Ông Vì Văn Bình, Giám đốc HTX cho biết, nhờ liên kết với các đơn vị thu mua và có sản phẩm đạt chất lượng nên các thành viên HTX bảo đảm thu nhập. Trung bình mỗi thành viên có thu nhập khoảng 300 triệu đồng/năm. Đây là nguồn thu khá cao so với việc trước đây người dân chỉ tập trung vào trồng ngô, sắn.

Thấy được vai trò của mô hình HTX trong xây dựng nông thôn mới, chính quyền địa phương đã tạo điều kiện cho HTX Bình An kết nối với Sở NN&PTNT, Trung tâm Dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp huyện và cán bộ khuyến nông xã thường xuyên đến tận nơi hướng dẫn kỹ thuật trồng cây ăn quả an toàn. Cùng với đó, thành viên còn được xã cho đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm sản xuất của các HTX có thu nhập cao, tạo niềm tin và điều kiện để các thành viên huy động nội lực và vay vốn ngân hàng, mở rộng diện tích trồng cây ăn quả...  

Tương tự như HTX Bình An, HTX Quỳnh Nghĩa (bản Cang) cũng phát triển trồng cây ăn quả. Hiện, HTX đang hướng dẫn người dân tập trung phát triển cây chanh leo theo hướng hàng hóa. Trên diện tích đất này, trước đây, thành viên HTX Quỳnh Nghĩa trồng ngô chỉ thu được 20 triệu đồng/ha nhưng  khi chuyển sang trồng cây chanh leo đạt tới 150 triệu đồng/ha.

HTX còn thu mua, sơ chế sản phẩm quả chanh leo cho bà con và xuất bán cho Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao, nên tạo niềm tin cho người dân. Hiện, ngoài các thành viên, hàng chục hộ gia đình ở bản Cang đã liên kết cùng HTX phát triển 20 ha cây chanh leo. Nhờ vậy, bản chỉ còn 3/139 hộ nghèo.

Thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả thông qua mô hình HTX, đến nay, xã Chiềng Sung đã trồng mới 110 ha cây chanh leo, 34 ha thanh long ruột đỏ, bơ, xoài và một số loại cây trồng có hợp đồng bao tiêu sản phẩm, nâng tổng diện tích cây ăn quả của toàn xã lên 885 ha (trên 254 ha đã cho thu hoạch)... Sản phẩm được xuất bán cho thương lái, doanh nghiệp hoặc liên kết với các HTX ở xã Nà Bó để tạo hướng đi vững chắc.

Hướng tới nông thôn mới nâng cao

Sau khi đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2019, lãnh đạo xã Chiềng Sung xác định và định hướng người dân không thỏa mãn với những kết quả đạt được, luôn nhất quán quan điểm xây dựng nông thôn mới với phương châm “Chỉ có điểm đầu, không có điểm kết thúc”.

Chính vì vậy, xã tập trung hướng dẫn người dân duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, phấn đấu xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Thời gian gần đây, xã luôn tạo điều kiện, hỗ trợ khuyến khích phát triển, nhân rộng các mô hình kinh tế tập thể để nâng cao thu nhập của người dân, tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo nhanh và bền vững.

Đặc biệt, xã tập trung nghiên cứu, hỗ trợ HTX ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất hàng hoá nông nghiệp như: hỗ trợ HTX đào giếng, lắp hệ thống tưới tiết kiệm, liên kết với xã khác để giúp mô hình HTX phát triển vững chắc.

Ngoài HTX Quỳnh Nghĩa và HTX Bình An, người dân xã Chiềng Sung còn được HTX Ngọc Hoàng (xã Nà Bó) hỗ trợ trồng thanh long theo hướng công nghệ cao và đều cho thu nhập ổn định.

Theo UBND xã, đến cuối năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn dưới 4%; thu nhập bình quân đầu người 39 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ gia đình văn hóa đạt 80,2%, trên 90% số bản đạt bản văn hóa. Xã đã đạt 10/17 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Dự kiến, từ nay đến hết năm 2021, xã Chiềng Sung sẽ đẩy mạnh thực hiện tiêu chí vườn hộ trong chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao. Để làm được điều này, xã tiến hành rà soát các vườn tại các hộ có đủ điều kiện cải tạo thành vườn hộ; mỗi bản từ 1 - 2 hộ để làm điểm.

Ngoài ra, các tiêu chí trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, an ninh trật tự, hành chính công cũng được chú trọng nhằm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Bên cạnh đó, các ban, ngành, đoàn thể của xã thường xuyên tuyên truyền và tổ chức các đợt ra quân vận động nhân dân chỉnh trang nhà cửa, thu gom và xử lý rác đúng nơi quy định, sơn sửa tường rào, trồng các tuyến đường hoa, đường cây bóng mát để tạo diện mạo xã ngày càng khang trang. Mục tiêu của xã là đến cuối năm 2022 sẽ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới nâng cao, giúp người dân nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tùng Lâm