Không ít ý kiến cho rằng "sức khỏe" của các ngân hàng hiện vẫn còn tốt, chính sách giãn thuế nên ưu tiên dành cho các doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp đang lao đao vì ảnh hưởng của dịch bệnh.

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo nghị định về gia hạn nộp thuế cho doanh nghiệp (DN) hoạt động trong các ngành bị tác động lớn bởi dịch Covid-19, đối với 3 nhóm đối tượng, trong đó chủ yếu là DN nhỏ và vừa; DN nhỏ và siêu nhỏ; các đối tượng thuộc các ngành kinh tế chịu ảnh hưởng lớn từ dịch Covid - 19. Gói gia hạn nộp thuế thực hiện trong thời gian 5 tháng, với số tiền hơn 30.000 tỷ đồng. Dự kiến, các đối tượng được gia hạn sẽ phải nộp thuế vào thời điểm từ tháng 10 đến hết tháng 12/2020.

Ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp

Tại cuộc họp báo cuối tuần trước, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đào Minh Tú cho biết thời gian qua, khi dịch bệnh bùng phát đã ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế, để hỗ trợ các DN, các tổ chức tín dụng (TCTD) đã trích một phần lợi nhuận xây dựng gói tín dụng lên đến 285.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi giảm từ 0,5-1,5%/năm cho các DN. Cùng với đó là cơ cấu lại nợ, giảm phí giao dịch.

Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng 2 tháng đầu năm của toàn hệ thống chỉ đạt 0,06%, giảm mạnh so với mức tăng 1% của cùng kỳ năm trước cũng đặt "gánh nặng" lên vai các ngân hàng thương mại.

Theo đánh giá sơ bộ, 926.000 tỷ đồng dư nợ bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh dẫn đến trả nợ không đúng hạn, chiếm tỷ lệ hơn 11% tổng dư nợ. Đến nay, các ngân hàng đã bước đầu xem xét cơ cấu nợ cho 21.753 tỷ đồng cho các DN gặp khó khăn bởi dịch Covid-19. Thực hiện miễn giảm lãi thực sự đối với 8.000 khách hàng, với dư nợ trên 350 tỷ đồng. Hiện, 185.000 tỷ đồng dư nợ đang được xem xét miễn giảm lãi vay và cho vay mới với doanh số dự kiến khoảng 24.000 tỷ đồng.

Lãnh đạo một ngân hàng lớn ở Hà Nội cho biết dư nợ khoản vay bị thiệt hại do Covid-19 (tính đến ngày 23/1) chỉ riêng tại ngân hàng này đã lên đến 78.000 tỷ đồng. Ngân hàng đã cơ cấu khoản nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với toàn bộ dư nợ này tới ngày 31/3.

Với mức giảm lãi suất 1%, ước tính ngân hàng này sẽ giảm lợi nhuận khoảng 500 tỷ đồng. "Nếu dịch kéo dài sang quý II hoặc quý III, chắc chắn số khách hàng bị thiệt hại sẽ nhiều hơn và dư nợ bị ảnh hưởng cũng sẽ tăng lên" đại diện ngân hàng nói.

Như vậy, không chỉ các DN đang bị tác động xấu bởi dịch Covid-19, mà các ngân hàng cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Vì vậy, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho rằng ngân hàng cũng là DN và cũng cần được hưởng chế độ hỗ trợ chung như các DN khác.

"Việc giãn thuế cho các TCTD, tôi cho rằng đó là sự khách quan, đồng thời sẽ là cơ sở để hỗ trợ thêm cho các TCTD, tạo dư địa lớn hơn cho các ngân hàng thương mại chia sẻ khó khăn đối với các DN bị ảnh hưởng bởi Covid-19", ông Tú nhấn mạnh.

Cần thiết hay chưa?

Mới đây, tại cuộc họp báo chuyên đề, ông Phạm Đình Thi - Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính), cho biết Bộ đang lấy ý kiến chuyên gia, DN về dự thảo nghị định về gia hạn nộp thuế cho DN hoạt động trong các ngành bị tác động lớn bởi dịch Covid-19. Trong đó, dự kiến 3 nhóm đối tượng được gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất bao gồm: Thứ nhất là DN, tổ chức, cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình hoạt động sản xuất trong các ngành kinh tế: nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản; sản xuất, chế biến thực phẩm; dệt; sản xuất trang phục; sản xuất giày, dép; sản xuất sản phẩm từ cao su; sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính; sản xuất, lắp ráp ô tô (trừ sản xuất, lắp ráp ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống).

Thứ hai là DN, tổ chức, cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình hoạt động kinh doanh trong các ngành kinh tế: vận tải đường sắt; vận tải đường bộ; vận tải đường thủy; vận tải hàng không; kho bãi và các hoạt động hỗ trợ cho vận tải; dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống; hoạt động của các đại lý du lịch, kinh doanh tour du lịch và các dịch vụ hỗ trợ, liên quan đến quảng bá và tổ chức tour du lịch.

Thứ ba là DN nhỏ và siêu nhỏ được xác định theo quy định của Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa.

Liên quan đến vấn đề này, Ts. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính - ngân hàng, nêu quan điểm: để hỗ trợ DN bị ảnh hưởng bởi Covid-19 cần có chính sách đồng bộ. Cụ thể, hiện nay, hệ thống ngân hàng đang nỗ lực cơ cấu, giãn, hoãn nợ, giảm lãi và cho vay mới với lãi suất ưu đãi hơn. Cùng với đó, NHNN sẽ nghiên cứu có những động thái hỗ trợ thêm như giảm nhẹ cho lãi suất điều hành, tăng cường cho vay cấp vốn, để có nguồn vốn thấp hơn.

"Với tình hình cơ cấu lại nợ như hiện nay và kể cả cho vay mới theo các gói mà các TCTD cam kết lên đến 285.000 tỷ đồng, nhiều khả năng nợ xấu tăng lên, đó cũng là rủi ro cho các ngân hàng. Vì vậy, Bộ Tài chính cần nghiên cứu giảm thuế thu nhập DN hoặc là giãn nộp thuế cho các TCTD như các DN khác", ông Lực cho hay.

Chuyên gia này cũng cho rằng dù ngân sách hiện nay có dư địa không nhiều, nhưng để đảm bảo động viên và công bằng, Bộ Tài chính có thể cân nhắc miễn giảm thuế cho các ngân hàng.

Đồng quan điểm, theo Ts. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Bộ Tài chính nên xem xét giãn thuế, giảm thuế cho các ngân hàng thương mại. Ngân hàng cũng là DN, cũng cần phải có lãi để tồn tại, có tiền để "giải cứu" DN đang gặp khó khăn bởi dịch Covid-19.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, nguồn lực ngân sách hiện nay còn hạn chế nên cần phải tập trung nguồn lực này cho các DN chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dịch Covid-19. Vì vậy, Bộ Tài chính chưa nên xem xét đến các DN chịu ảnh hưởng gián tiếp, hay chưa tính đến việc gia hạn thời gian nộp thuế cho các TCTD.

Theo Ts. Nguyễn Đức Độ, Viện phó Viện kinh tế - Tài chính IEF: "Về lâu dài, nếu như dịch bệnh diễn biến phức tạp, ngân hàng bị tác động và ảnh hưởng mạnh tới kết quả kinh doanh thì lúc đó có thể tính đến việc hỗ trợ cho các ngân hàng thương mại thông qua chính sách này cũng chưa muộn".

Chuyên gia tài chính - ngân hàng, Ts. Nguyễn Trí Hiếu cũng nêu quan điểm, tại thời điểm này chưa tính đến chuyện giãn, giảm thuế cho các ngân hàng bởi "sức khỏe" của các ngân hàng hiện vẫn còn tương đối tốt nhưng các DN thì đã rất lao đao, nhiều DN đứng trên bờ phá sản.

"Chính sách thuế nên áp dụng cho các DN trước và khoan tính đến việc “giải cứu” ngân hàng", ông Hiếu nói.

Thanh Hoa