Theo lời Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Marcos Pea, đích thân Tổng thống Argentina Mauricio Macri đã yêu cầu ông Prat-Gay làm đơn từ chức, với lý do “bất đồng” về quan điểm kinh tế giữa các thành viên chính phủ đã và đang ảnh hưởng xấu đến sự đoàn kết và phối hợp chung.

Đầu xuôi mà đuôi không lọt

Sau khi ông Prat-Gay rời đi, Bộ Ngân khố và Tài chính sẽ được tách ra thành Bộ Ngân khố và Bộ Tài chính. Ông Nicolas Dujovne, từng là kinh tế trưởng tại Ngân hàng Banco Galicia, sẽ trở thành Bộ trưởng Ngân khố.

Trong khi đó, cấp dưới của ông Prat-Gray là Luis Caputo, người có công đầu trong việc tìm đường cho Argentina tái hòa nhập thị trường vốn quốc tế hồi đầu năm nay, được cất nhắc lên làm Bộ trưởng Tài chính.

Câu nói “đầu có xuôi thì đuôi mới lọt” dường như không vận được vào ông Prat-Gay. Khởi đầu rất thuận lợi khi mới nhậm chức, vị Bộ trưởng Tài chính 50 tuổi đã chỉ đạo nới lỏng dần cơ chế kiểm soát tiền tệ và giải quyết được khúc mắc tồn đọng gần chục năm trời với các chủ nợ quốc tế, từ đó tạo tiền đề cho Argentina phát hành thành công 16,5 tỷ USD trái phiếu trong tháng 4/2016, một kỷ lục mà chưa có thị trường mới nổi nào đạt được.

Cựu Bộ trưởng Ngân khố và Tài chính Argentina - ông Alfonso Prat-Gay

Tuy nhiên, theo thời gian, thử thách và chỉ trích nhằm vào ông Prat-Gay tích tụ dần lên, do tốc độ phục hồi nền kinh tế không được như kỳ vọng.

Tại Quốc hội, đề xuất cải cách thuế do Bộ Ngân khố và Tài chính trình lên cũng vấp phải nhiều ý kiến phản bác từ phía đối lập, đến mức phải sửa đổi khá nhiều nội dung thì mới được thông qua cách đây gần 1 tuần.

Trước khi ông Prat-Gay phải bất đắc dĩ từ nhiệm, bà Isela Costantini, Giám đốc điều hành của hãng hàng không quốc gia Aerolíneas Argentinas, cũng bất ngờ từ chức trong tuần qua, một hành động được xem là để phản đối đề xuất cải tổ mạnh mẽ lĩnh vực hàng không mà một số thành viên chính phủ đã đưa ra nhằm tăng tính cạnh tranh trên thị trường.

Bất lực trong quyền lực hạn chế

Kể từ khi tham gia chính phủ cách đây 1 năm, ông Prat-Gay, từng là Thống đốc Ngân hàng Trung ương, được nhiều người nể trọng và là chuyên gia về tiền tệ của JPMorgan, dường như chưa bao giờ cảm thấy thoải mái để tập trung cống hiến.

Vừa mới lên nắm quyền tháng 12/2015, Tổng thống Macri đã chia Bộ Kinh tế thành 3 bộ khác nhau (bao gồm Bộ Ngân khố và Tài chính, Bộ Năng lượng và Khai khoáng và Bộ Sản xuất), rồi giao cho cả Bộ Nội vụ và Bộ Ngoại giao tham gia hoạch định chính sách kinh tế, khiến quyền hạn của ông Prat-Gay bị thu hẹp và nhiều kế hoạch đã ấp ủ trước đó không thể “trôi” được. Thậm chí, ông Prat-Gay còn trách khéo Tổng thống về việc ông chỉ được biết về thông tin chia tách nêu trên thông qua báo chí.

Việc Tổng thống Marci tiếp tục chia nhỏ Bộ Ngân khố và Tài chính thành Bộ Ngân khố và Bộ Tài chính sau khi ông Prat-Gay từ chức bị cho là sẽ làm bộ máy thêm cồng kềnh (21 bộ, so với 16 bộ của chính phủ tiền nhiệm), phát sinh thêm kinh phí hoạt động và có gì đó thiếu minh bạch.

Trước khi ông Mauricio Macri lên nắm quyền, các quyết định về chính sách kinh tế thường tập trung vào tay của một “siêu bộ trưởng”, người có quyền lực không kém gì Tổng thống, mà điển hình là nguyên Bộ trưởng Kinh tế Domingo Cavallo, với sức ảnh hưởng cực kỳ lớn đối với chính sách kinh tế trong phần lớn thập niên 90 của thế kỷ trước, nhưng sau này lại bị đổ lỗi vì những sai lầm dẫn tới khủng hoảng kinh tế năm 2001.

Nền kinh tế Argentina đang trải qua những tháng ngày trầm buồn khi vẫn chìm sâu vào suy thoái. Số liệu thống kê còn cho thấy, tính riêng quý III/2016, GDP của quốc gia Nam Mỹ này giảm 3,8% so với một năm trước đó, giá cả thì leo thang với tỷ lệ lạm phát đã tăng lên khoảng 40%, làm suy yếu sức mua của người dân và khiến Tổng thống Macri bị “việt vị” với dự báo trước đó rằng tăng trưởng sẽ trở lại trong 6 tháng cuối năm.

Hải Châu