Báo cáo cho thấy các mối đe dọa có hệ thống đang tập trung nhắm vào người dùng – yếu tố dễ tổn thương nhất trong hệ sinh thái thanh toán.

Ông Paul Fabara, Giám đốc Toàn cầu Quản lý Rủi ro và Dịch vụ Khách hàng của Visa, cho biết: “Các hành vi lừa đảo đang trở nên cực kỳ tinh vi nhờ sự hỗ trợ của Trí tuệ Nhân tạo (AI) và các công nghệ mới nổi khác, khiến người tiêu dùng phải chịu tổn thất rất lớn. Visa đã đầu tư hơn 10 tỉ USD vào công nghệ và đổi mới trong 5 năm qua để ngăn chặn các mối đe dọa tiềm ẩn trong thanh toán.”

Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, chia sẻ tại sự kiện “Ngày không tiền mặt”: “Tại Visa, ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là đổi mới tập trung vào trải nghiệm của người tiêu dùng. Chúng tôi cam kết cung cấp các giải pháp thanh toán an toàn và liền mạch, đồng thời cảnh báo và phát hiện rủi ro để hỗ trợ giao dịch an toàn.”

Người dùng cá nhân trở thành mục tiêu chính trong các vụ lừa đảo

Hiện nay, người tiêu dùng ngày càng trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo khi nhóm trục lợi nhắm vào các yếu tố chi phối cảm xúc để thực hiện hành vi gian lận.

Đáng chú ý, khảo sát cho thấy số lượng trường hợp lừa đảo cá nhân từ tháng 6 đến tháng 12/2023 giảm, nhưng tổng giá trị giao dịch bị thiệt hại lại gia tăng. Điều này cho thấy đối tượng xấu đang nhắm vào các giao dịch giá trị lớn hơn với phương thức lừa đảo tinh vi và hiệu quả hơn.

Theo khảo sát gần đây của Visa, hơn 1/3 người được khảo sát quyết định không báo cáo các vụ lừa đảo mà họ gặp phải, cho thấy mức độ tổn thất thực tế cao hơn mức được ghi nhận.

Visa cảnh báo các hành vi lừa đảo phổ biến:

1. Lừa Đảo “Mổ Lợn” (Pig Butchering): Nhắm vào các dịp lễ đặc biệt như Lễ Tình nhân và Giao thừa, lợi dụng mạng xã hội và nền tảng hẹn hò trực tuyến để xây dựng quan hệ tình cảm với nạn nhân, dụ dỗ họ đầu tư vào nền tảng giao dịch tiền số giả mạo. Bằng trí tuệ nhân tạo (AI), các vụ lừa đảo kiểu "mổ lợn" gây thiệt hại hàng tỉ đô la cho người tiêu dùng. 10% người tham gia khảo sát từng là mục tiêu của lừa đảo kiểu này. 

2. Lừa Đảo Thừa Kế (Inheritance Scams): Gửi thông báo giả mạo về khoản thừa kế từ người họ hàng đã mất, thông báo thường gửi từ đơn vị giả danh công ty luật hoặc tổ chức chuyên nghiệp. Dấu hiệu nhận biết gồm: tính bí mật, yêu cầu thông tin cá nhân, và đề nghị thanh toán khoản phí đảm bảo ban đầu. 15% người khảo sát ở Hoa Kỳ là mục tiêu của các vụ lừa đảo thừa kế.

3. Lừa Đảo Cứu Trợ Nhân Đạo (Humanitarian Relief Scams): Lợi dụng các thảm kịch để kêu gọi quyên góp trên mạng xã hội, lừa gạt nhà tài trợ cả tin.

4. Tam Giác Gian Lận (Triangulation Fraud): Tạo gian hàng trực tuyến bất hợp pháp, chào bán sản phẩm giá thấp để thu thập dữ liệu người tiêu dùng, sau đó dùng thông tin này mua hàng tại nhà bán lẻ hợp pháp và thanh toán bằng thẻ ngân hàng bị ăn cắp, khiến các nhà bán lẻ thiệt hại tới 1 tỉ đô-la Mỹ trong 1 tháng.

Gian lận tập trung vào tổ chức đang gia tăng

Bên cạnh chủ thẻ cá nhân, kẻ gian hiện cũng liên tục thăm dò nhóm đối tượng lớn hơn như các tổ chức hay mạng lưới công ty để tìm ra điểm yếu cũng như tận dụng các công nghệ mới để khai thác những lỗ hổng an ninh có khả năng ảnh hưởng sâu rộng tới hoạt động vận hành của doanh nghiệp và mạng lưới.

Visa cũng ghi nhận sự gia tăng của các vụ tấn công vào tổ chức, đặc biệt là các chuỗi cung ứng và dịch vụ của bên thứ ba, nhằm trục lợi lớn trong một đợt tấn công. Trí tuệ nhân tạo được sử dụng để xác định điểm yếu trong hệ thống kiểm soát gian lận của các ngân hàng mục tiêu. Các vụ gian lận thông qua giao dịch hoàn tiền và tấn công bằng mã độc tống tiền cũng đang gia tăng.

Thống kê của Visa cho thấy số vụ gian lận thông qua giao dịch hoàn tiền trong trường hợp trả hàng (Purchase Return Authorization, PRA) tăng 83% so với 5 tháng trước đó, với ước tính trung bình mỗi cuộc tấn công có thể gây tổn hại lên tới khoảng 115.000 đô-la Mỹ cho các ngân hàng. Số vụ tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware) cũng đang gia tăng với mức 300% từ tháng 6 đến tháng 12/2023 so với cùng kỳ năm 2022.

Visa dự báo đối tượng lừa đảo thông qua mã độc sẽ tiếp tục nhắm vào cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm cả các tổ chức tài chính lớn. Thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa yếu tố con người và công nghệ,

Visa đang tập trung nguồn lực để liên tục theo dõi và ngăn chặn các chiến thuật lừa đảo tinh vi, đồng thời nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về các hình thức lừa đảo mới nhằm tăng cường khả năng phòng vệ trước đối tượng xấu.

N.B