Ngày 10/12, tại Hội nghị đối thoại về chính sách, thủ tục hành chính thuế và hải quan năm 2024, nhiều doanh nghiệp đặt câu hỏi cho ngành thuế về những vướng mắc chưa được giải quyết liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) gây khó khăn cho doanh nghiệp về nguồn vốn.

Theo các doanh nghiệp, lĩnh vực xuất khẩu đã gặp nhiều khó khăn trong thời gian qua, đặc biệt trong năm 2023 và những tháng đầu năm 2024, khi bên cạnh sự biến động và suy giảm nguồn cung thì giá cả hàng hóa tăng vọt và biến động không ngừng, chuỗi cung ứng cũng liên tục khó khăn, đặc biệt là những thay đổi về giá cước vận tải, chưa kể các rào cản thương mại khác.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp rất cần nguồn vốn để đầu tư sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, rất nhiều doanh nghiệp gặp vướng về thủ tục hoàn thuế VAT. “Nếu như không được hoàn thuế thì chúng tôi sẽ gặp các vấn đề theo chuỗi liên hoàn, bao gồm cả về sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu”, đại diện một doanh nghiệp giãi bày.

Một doanh nghiệp FDI ở Vĩnh Phúc cho biết đang “kẹt” cả nghìn tỷ đồng hoàn thuế hơn 1 năm nay mà vẫn chưa tìm ra hướng giải quyết. Đã nhiều lần, công ty gửi công văn lên hỏi các thủ tục hoàn thuế. Đáng chú ý, do công ty đang có hợp đồng gia công với doanh nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh, nên rất lo việc “một nơi đôi chốn” sẽ khiến cho sự đồng bộ trong công tác hoàn thuế không đạt được.

Một doanh nghiệp than phiền: “Trong khi chúng tôi mà chậm nộp thuế thì bị phạt 0,05%/ngày, thì việc hoàn thuế với số tiền hoàn rất lớn, và chúng tôi bị trễ rất lâu, từ 7, 8 tháng đến cả năm trời mà chúng tôi không nhận được một sự hỗ trợ nào cả. Vì vậy, tôi nghĩ rằng cơ quan thuế nên có một cái nhìn tích cực hoàn thuế để thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu”.

Trả lời về vấn đề này, đại diện Tổng cục Thuế cho biết đã có công văn hướng dẫn, trả lời các công ty về việc hoàn thuế VAT đã nộp thừa. Theo đó, số thu của cấp ngân sách nào hưởng thì sẽ do chính cấp ngân sách địa phương đó hoàn trả.

Cũng vướng mắc về hoàn thuế VAT, đại diện Công ty BH Flex Vina (Vĩnh Phúc) kiến nghị về việc kê khai hai lần thuế VAT đối với doanh nghiệp FDI thuê gia công chế xuất. Tương tự, đại diện Công ty cổ phần Môi trường Kỹ thuật Trường Sơn đặt câu hỏi về miễn thuế xuất khẩu đối với sản phẩm tái chế và thủ tục hoàn thuế VAT đối với hợp đồng ủy thác kinh doanh.

Trong lĩnh vực hải quan, các doanh nghiệp cho biết một số quy định vẫn “làm khó” doanh nghiệp. Ông Ngô Mạnh Hùng, đại diện Công ty Bông vải sợi Thái Bình cho biết, nhiều doanh nghiệp đang sản xuất bông sợi phụ thuộc vào nguồn bông rơi nhập khẩu. Tuy nhiên, vì chưa có quy định cụ thể, rõ ràng về mặt hàng bông rơi này, nên bị kẹt cảng, không thể thông quan.

“Doanh nghiệp không có nguyên liệu để sản xuất, nên phải hoạt động cầm chừng. Trong khi một số doanh nghiệp gom bông rơi kiểu nhặt nhạnh vừa không đáp ứng được nhu cầu về số lượng, vừa không đáp ứng được nhu cầu về chất lượng”, ông Hùng cho hay.

Chưa kể, việc “kẹt” hàng nhập khẩu tại hải quan đã khiến cho các doanh nghiệp phải nộp khoản tiền lên đến cả tỷ đồng thuê kho bãi, "thiệt đơn, thiệt kép".

Đáng chú ý, theo phản ánh của doanh nghiệp, cũng mặt hàng bông rơi, trong khi doanh nghiệp ở Thái Bình không được thông quan, thì một số doanh nghiệp ở các địa phương khác vẫn được thông quan bình thường. Điều này gây bức xúc cho doanh nghiệp, vì tạo môi trường cạnh tranh không bình đẳng.

Trả lời thắc mắc này, đại diện Hải quan cho biết đã nhận được kiến nghị của doanh nghiệp từ trước, nhưng do chưa có tiêu chuẩn thống nhất nên chưa rõ ràng. Tuy nhiên, vị đại diện này cũng khẳng định bông rơi có 2 loại là bông rơi chải thô và bông rơi chải kỹ. Trường hợp bông rơi chải kỹ thì sẽ được thông quan ngay, còn bông rơi chải thô vẫn có những vướng mắc về tiêu chuẩn.

“Rất chia sẻ với khó khăn của doanh nghiệp, hải quan hứa sẽ sớm cùng các bên để hỗ trợ, tháo gỡ cho doanh nghiệp sớm nhất có thể”, đại diện Hải quan nói.

Tại Hội nghị, Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa ngành tài chính, đặc biệt là trong lĩnh vực thuế và hải quan. Hệ thống khai thuế điện tử đã được triển khai trên toàn quốc với tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng khai thuế qua mạng đạt 99,93%. Theo đó, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ nộp thuế điện tử đạt 98,57%, trong khi tỷ lệ nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế VAT điện tử đạt 97%.

Theo Thứ trưởng Cao Anh Tuấn, qua Hội nghị, Bộ Tài chính đã nắm bắt được những tâm tư, vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách, thủ tục thuế, hải quan của doanh nghiệp, từ đó có phương án xử lý một cách kịp thời, nhanh chóng.

Thanh Hoa