Thị trường bước vào tháng 7 với định giá theo P/E đã ở mức 19,2 lần, trong đó nhóm vốn hoá lớn nhất thuộc top 50 của HoSE chiếm 88% vốn hoá toàn thị trường đang giao dịch tại mức PE 20 lần, đây là mức định giá gần tiệm cận mức cao cuối tháng 1/2021 là 20,5 lần tiến gần về mức đỉnh lịch sử năm 2018 tại mức 22 lần.

Tại các mức định giá này Vn-Index đã từng đạt đỉnh và sụt giảm mạnh ngay sau đó. Quan sát kỹ thuật thể hiện mức độ sụt giảm của thị trường khi đạt mức định giá cao, 2 thời điểm gần nhất vào tháng 4/2018 và tháng 1/2021, tương ứng mức Vn-Index sụt giảm lần lượt 25% và 15%.

Khị thị trường tiến về vùng định giá cao hơn, nhà đầu tư cá nhân chi phối phần lớn giá trị giao dịch và liên tiếp tăng lên mức cao kỷ lục mới và gấp 7 lần giá trị giao dịch nhà đầu tư, tổ chức. Trong khi nhà đầu tư, tổ chức hầu như không thay đổi giá trị giao dịch từ đầu năm 2017 đến nay.

Cùng với việc nhà đầu tư cá nhân liên tiếp đẩy giá trị giao dịch tăng cao gấp 7 lần, nhà đầu tư, tổ chức với giá trị bình quân của khối này lên 20.000 tỷ đồng trên HoSE trong tháng 6 và tăng gấp đôi so với mức bình quân cuối năm 2020.

Do đó, kéo theo tỷ lệ sử dụng đòn bẩy (cho vay ký quỹ - margin) tiếp tục tăng lên mức rủi ro mới, khi thống kê dư nợ cho vay ký quỹ cuối quý 1/2021 của 36 công ty chứng khoán, chiếm 85% tổng dư nợ tăng lên mốc 1,2 lần và ước tính đạt mức 1,3 lần so với vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán này vào cuối quý II/2021.

“Tôi đưa ra 3 kịch bản, trong đó kịch bản lạc quan là thị trường có thể lên 1.480 điểm, tăng tiếp 5% từ vùng đỉnh tháng 6. Trong khi đó kịch bản cơ sở, Vn-Index về 1.330 điểm và kịch bản tiêu cực là về 1.200 điểm”, ông Cường cho biết.

Nhà đầu tư cần lưu ý rằng khi thị trường lên 1.480 điểm, những rủi ro của thị trường sẽ bắt đầu phình to hơn, có thể đến từ một trong các yếu tố, hoặc đồng thời tỷ lệ sử dụng đòn bẩy cao của nhóm các nhà đầu tư cá nhân, thị trường định giá P/E ở mức cao >20 lần. Nhà đầu tư F0 rút vốn hoặc chốt lời mạnh, triển vọng lợi nhuận 6 tháng cuối năm 2021 có thể sẽ ảnh hưởng tiêu cực bởi dịch bệnh.

Do đó, trong giai đoạn tới thị trường sẽ hình thành vùng tích lũy biên độ hẹp sau giai đoạn điều chỉnh mạnh vừa qua. Nhà đầu tư cần thời gian đánh giá lại các rủi ro ở trên và đánh giá triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp do tác động của đợt bùng dịch lần thứ 4.

Câu chuyện về tháng 7 Âm lịch tất nhiên có thể sẽ làm tâm lý thêm thận trọng nhưng không phải chủ đạo, khi những yếu tố rủi ro liên quan đến margin, định giá PE, triển vọng lợi nhuận cuối năm 2021 vẫn chi phối hành vi giao dịch. Việc lựa chọn ngành và cổ phiếu từ nay đến cuối năm sẽ khó khăn hơn do định giá hầu hết ở mức cao.

M.Khuê