Nếu như thương vụ M&A của công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) với công ty Cổ phần Thế giới số Trần Anh (TAG) hoàn tất trong thời gian tới, theo đánh giá, nó sẽ giúp MWG chiếm lĩnh thị trường điện máy ở miền Bắc. Bởi vì TAG đang sở hữu 39 trung tâm bán lẻ điện máy tại nhiều tỉnh, thành ở miền Bắc và miền Trung.

Đây là điều mà MWG với chuỗi cửa hàng Điện Máy Xanh chưa có được. Nhất là khi TAG đã “phủ sóng” đến 14 trung tâm lớn ở Hà Nội, điều vốn không dễ gì làm được với các nhà bán lẻ điện máy nội địa. Chỉ có điều, biên lợi nhuận của TAG không mấy sáng sủa trong thời gian gần đây.

Chiến lược khôn ngoan

Đã có nhiều nhận định xoay quanh thương vụ M&A được cho là lớn nhất trong năm 2017 của hai nhà bán lẻ điện máy nội địa này. Có ý kiến cho rằng đó là sự sáp nhập hợp lý vì TAG không tiến được vào thị trường miền Nam, xem ra hết dư địa phát triển. Trong khi MWG đang mạnh nhưng chưa có thị phần vững chắc ở phía Bắc nên cần M&A ngay. Dù sao cũng hơn là để các “đại gia” ngoại thâu tóm.

Theo giới chuyên gia, đây là chiến lược khôn ngoan của một đại gia bán lẻ điện máy nội địa nếu không muốn Trần Anh rơi vào tay các nhà bán lẻ từ Thái Lan hay Nhật Bản, đến lúc đó, nếu MWG không thâu tóm sẽ phải tiếp tục đối mặt thêm nhiều đối thủ ngoại rất mạnh.

Trên thực tế, tăng trưởng mảng điện máy của MWG chủ yếu đến từ hoạt động mở rộng thị phần. Tăng cường thị phần của chuỗi Điện Máy Xanh là mục tiêu MWG đặt ra với 40% trong hai năm tới. Và muốn đạt được mục tiêu này, MWG phải thực hiện chiến lược mở rộng hai bước.

Thứ nhất, việc M&A sẽ giúp DN điện máy nội địa này mở rộng thêm thị trường, hạn chế đối thủ cạnh tranh, khi mà các vị trí tốt hiện nay đã hết nên có tiền chưa chắc có được vị trí đẹp.

Cuộc đua đầu tư điểm bán mới và M&A trong lĩnh vực điện máy sẽ tiếp tục “nóng” trong thời gian tới

Thứ hai, mở rộng quyền được mua sản phẩm phân phối. Các hãng điện máy luôn có chính sách sản phẩm riêng cho từng chuỗi siêu thị, để hạn chế cạnh tranh. Chẳng hạn, sau khi hoàn tất sáp nhập Trần Anh, MWG có thể mở rộng thêm sản phẩm mà không chỉ là dòng sản phẩm từ thấp đến trung cấp.

Ngoài ra, việc mở rộng mạng lưới, với mật độ những cửa hàng điện máy ở sát gần nhau quá của một nhà bán lẻ nội chưa hẳn là lựa chọn hợp lý vì sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh giữa các cửa hàng với nhau.

Trong khi đó, trước bối cảnh các thương hiệu điện máy đua nhau mở rộng, việc M&A với một DN có bề dày hoạt động ở thị trường phía Bắc sẽ giúp việc thâu tóm thị phần trở nên ít tốn kém hơn.

“Nóng” cạnh tranh

Có thể thấy, ngành điện máy tiếp tục là mục tiêu của các nhà đầu tư muốn M&A do tốc độ tăng trưởng và nhu cầu tiêu dùng cao của thị trường. Với một thị trường trên 90 triệu dân, chủ yếu là dân số trẻ, các thương vụ M&A trong lĩnh vực này đang rất được quan tâm.

Các thương vụ này có thể bao gồm cả chuyển nhượng các DN sở hữu những thương hiệu có tiếng lâu đời hoặc mới nổi, kèm theo đó là một thị phần đáng kể.

Như phân tích của công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), thị trường điện máy tiếp tục cạnh tranh khốc liệt giữa những DN lớn. Theo thống kê, giá trị thị trường bán lẻ mặt hàng công nghệ thông tin tại Việt Nam ước đạt 60.000 tỷ đồng năm 2016. Trong đó, MWG được cho là chiếm 40% thị phần trong ngành bán lẻ điện thoại, áp đảo thị trường bán lẻ điện thoại di động so với các DN khác trong ngành.

Cũng theo VCBS, thị trường điện máy tại Việt Nam đã tồn tại khá lâu với những tên tuổi lớn như Nguyễn Kim, HC, Pico, Media Mart, Trần Anh. Trong khi Trần Anh đi theo hướng đại siêu thị với diện tích lớn cùng các tiện ích đi kèm, thì Điện Máy Xanh của MWG lại theo đuổi mô hình cửa hàng tiện lợi với thị trường mang tính cạnh tranh cao và có sự phân hóa.

Theo nhận định của công ty Nghiên cứu thị trường GFK, ngành hàng bán lẻ công nghệ thông tin của Việt Nam sẽ đạt tăng trưởng 20% trong năm 2017. Thị trường bán lẻ điện thoại di động hiện tại chủ yếu tập trung ở các khu đô thị lớn như Tp.HCM và Hà Nội, những khu vực ít tấp nập hơn như nông thôn và miền núi vẫn đang bỏ ngỏ.

Theo phân tích của GFK, nhóm điện thoại di động chiếm tỷ trọng trên 40% trong tổng số bán lẻ điện tử, điện máy và có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất, với hơn 30% so với các mặt hàng còn lại. Riêng nhóm sản phẩm máy tính bảng cũng ghi nhận sự tăng trưởng nhưng chậm, dự kiến năm 2017, doanh thu ước đạt 9.800 tỷ đồng.

Còn nhóm sản phẩm điện thoại tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh. Dự kiến năm nay, doanh thu của nhóm này có thể đạt con số 82.000 tỷ đồng, so với 30.200 tỷ đồng trong năm 2012.

Giới chuyên gia cho rằng ngoài chuyện M&A như thương vụ giữa MWG và Trần Anh, với “khoảng trống” 60% thị phần điện máy hiện nay, nơi các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ đang thâu lượm, sẽ là “miếng mồi ngon” để các nhà bán lẻ điện máy hàng đầu trong nước tận dụng cơ hội thông qua việc đua nhau mở các điểm bán mới.

Do đó, từ nay đến cuối năm, cuộc đua đầu tư điểm bán mới và M&A trong lĩnh vực điện máy vẫn còn khá “nóng”.

Thế Vinh