Ban đầu, nông dân chuyển đổi tự phát, manh mún, hiệu quả chưa cao. Trước thực trạng này, huyện Kim Ðộng đã chỉ đạo và hỗ trợ nông dân đồng thửa đổi ruộng, quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh cây có múi; triển khai và chuyển giao quy trình sản xuất VietGAP cho nông dân, thành lập HTX nông nghiệp kiểu mới, xây dựng nhãn hiệu tập thể cam Ðồng Thanh… Từ đó, nhiều hộ nông dân đã thay đổi tập quán sản xuất manh mún, tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Phát triển đúng hướng

Sau 5 năm thực hiện tái cơ cấu, ngành nông nghiệp Hưng Yên đã phát triển đúng hướng, phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, quy hoạch vùng và quy hoạch phát triển các ngành liên quan. Tỉnh đã thực hiện nhiều chương trình, đề án trong đó tập trung vào phát triển nông nghiệp hàng hóa hiệu quả cao; xây dựng nông thôn mới kết hợp với giảm nghèo; phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giá trị gia tăng cao, bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới; cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững…

Các diện tích trồng lúa kém hiệu quả được chuyển sang trồng cây hàng năm, kết hợp chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản trên đất trồng lúa. Một số chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn cũng được tỉnh triển khai hiệu quả.

Hưng Yên cũng đã tập trung hỗ trợ phát triển các vùng sản xuất chuyên canh như vùng nhãn, vải lai, cây có múi, chuối, dược liệu, rau theo quy trình thực hành nông nghiệp tốt, rau công nghệ cao… Toàn bộ 200 ha trồng ngô, khoai bãi ven sông Hồng của xã Phụng Công, xã Xuân Quan, huyện Văn Giang sang trồng các loại hoa, cây cảnh, áp dụng công nghệ tiên tiến.

Nhờ đó đã xuất hiện một số mô hình cho thu nhập từ 3 - 7 tỷ đồng/ha/năm; nhiều mô hình đạt mức thu từ 600 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/năm, góp phần nâng giá trị trên mỗi héc ta canh tác của tỉnh đạt hơn 192 triệu đồng/năm. Sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa giá trị cao đã góp phần cải thiện đời sống người dân, đưa tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp của tỉnh đạt bình quân gần 3%/năm.

Những thành tựu đạt được của ngành nông nghiệp Hưng Yên nói trên chỉ là bước đầu bởi quá trình phát triển nền sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa. Trên thực tế, để sản xuất bền vững, nhiều khó khăn, vướng mắc đang đặt ra cần tỉnh giải quyết triệt để.

Theo ông Bùi Văn Phương, Giám đốc HTX sản xuất rau - quả và cung ứng dược liệu An Thịnh Phát (xã Tống Trân, huyện Phù Cừ), HTX đã được sự hỗ trợ của xã và huyện về việc thành lập, đưa HTX vào hoạt động; thuê đất, hỗ trợ về việc xây nhà lưới, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật công nghệ cao để sản xuất dưa lưới và một số sản phẩm nông sản khác theo quy trình VietGAP.

Cách phát triển bền vững

Tuy nhiên, do trình độ, năng lực, ý thức kỷ luật trong công việc của một số thành viên HTX còn hạn chế, cho nên đã ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng sản phẩm. Việc mở rộng quy mô, tích tụ ruộng đất còn khó khăn do nhiều hộ có đất, sản xuất không hiệu quả nhưng vẫn giữ đất, không muốn cho thuê đất. Nhiều hộ nông dân ý thức chưa cao, việc chấp hành quy trình sản xuất VietGAP chưa tốt.

Việc ứng dụng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ cao chưa nhiều; mới tập trung chủ yếu vào ứng dụng tiến bộ kỹ thuật về giống. Một bộ phận nông dân không mặn mà với đồng ruộng, một số nơi nông dân bỏ ruộng. Hoạt động của nhiều HTX thiếu hiệu quả.

Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp của tỉnh chưa tập trung vào khâu đột phá trong sản xuất các sản phẩm chủ lực. Quy mô sản xuất nhỏ còn phổ biến, việc tích tụ đất đai chậm, chưa tạo ra vùng sản xuất tập trung, sản phẩm không đồng đều dẫn đến chất lượng và khả năng cạnh tranh của nhiều loại nông sản còn thấp. Mối liên kết giữa sản xuất và thị trường đã hình thành nhưng chưa chặt chẽ, sản xuất theo chuỗi chưa nhiều, cho nên thu nhập và hiệu quả kinh tế chưa cao.

Để việc sản xuất nông nghiệp hàng hóa ở Hưng Yên khả thi và phát triển bền vững, ông Đỗ Minh Tuân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên cho rằng cần tiếp tục rà soát, sửa, bổ sung quy hoạch nông nghiệp theo hướng phát huy tiềm năng, lợi thế từng vùng, từng lĩnh vực phù hợp điều kiện thực tế ở tỉnh.

Các nghị quyết, chương trình, dự án, đề án của tỉnh về nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được triển khai hiệu quả; hỗ trợ các địa phương xây dựng mô hình sản xuất chuyên canh, thâm canh theo chuỗi, với phương châm "mỗi làng, xã có một sản phẩm nông sản chủ lực"; phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX nông nghiệp kiểu mới; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp; tạo sự gắn kết chặt chẽ, hiệu quả giữa "4 nhà".

Thu Huyền