Tại cuộc họp báo chuyên đề tháng 12/2016 về công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại (GLTM), ông Nguyễn Phi Hùng - Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), cho biết tình hình buôn lậu, GLTM và hàng giả trên các tuyến và địa bàn cả nước tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn vi phạm của các đối tượng ngày càng tinh vi, hoạt động thành các đường dây để buôn lậu, tập trung vào các mặt hàng cấm, hàng tạm nhập tái xuất, hàng bách hóa tiêu dùng... như: xăng, dầu, gỗ, khoáng sản, động thực vật hoang dã, đồ điện tử, điện lạnh đã qua sử dụng...

Triệt phá nhiều chuyên án lớn

Theo Tổng cục Hải quan, năm 2016, lực lượng kiểm soát Hải quan đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 31 vụ liên quan đến mua bán, vận chuyển trái phép động thực vật hoang dã và các sản phẩm từ động thực vật hoang dã. Trong đó, đã đấu tranh triệt phá nhiều vụ vận chuyển trái phép động thực vật hoang dã, sản phẩm động vật hoang dã với số lượng lớn, như: vụ vận chuyển trái phép 137,5 kg ngà voi và các sản phẩm chế tác từ ngà voi (vòng, hạt) từ Angola về Nội Bài; vụ vận chuyển trái phép 9.052 kg vỏ mai đồi mồi, 1.345 kg tắc kè, 16 kg đồi mồi sống từ Indonesia về cảng Hải An, Hải Phòng; vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép 300 kg gỗ trắc từ Lào về Việt Nam qua cửa khẩu La Lay, Quảng Trị...

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Hùng cho biết: “Tình trạng buôn bán động vật hoang dã quý hiếm trở nên nổi cộm trong năm 2016. Trong đó, có nhiều vụ buôn bán trái phép với quy mô và số lượng lớn. Thậm chí có những chuyên án xuyên quốc gia đã được lực lượng chức năng Việt Nam bắt giữ được cộng đồng quốc tế đánh giá cao”.

Tang vật vụ vận chuyển ngà voi bị bắt giữ

Đáng nói, hầu hết các vụ buôn bán trái phép động vật quý hiếm với số lượng lớn chủ yếu qua đường hàng không. Theo ông Hùng, nổi bật trong số đó là các vụ vận chuyển trái phép ngà voi và sừng tê giác. Các đối tượng chủ yếu mua bán ngà voi, sừng tê giác tại châu Phi (Angola, Mozambique, Nam Phi, Kenya) sau đó vận chuyển bằng đường hàng không về Việt Nam (sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất) để buôn bán, vận chuyển trái phép sang các nước lân cận. Nhằm qua mắt hải quan, các đối tượng thường dùng thủ đoạn cất giấu trong các đồ vật (bôi tỏi, hoặc chia nhỏ, cất giấu ngụy trang trong valy...); móc nối với một số đối tượng có nhiệm vụ trong sân bay để tuồn hàng ra ngoài, qua mặt các lực lượng chức năng. Đặc biệt, thời gian gần đây, một số vụ việc vi phạm được phát hiện lại có tuyến đường vận chuyển từ các nước ít bị nghi ngờ từ những vùng không có động vật hoang dã, như Trung Đông.

Bắt giữ hàng vạn tấn xăng dầu

Thông tin về tình hình buôn lậu xăng dầu và khoáng sản, đại diện Tổng cục Hải quan cho biết, trong năm 2016 đã phát hiện bắt giữ: 13 vụ vi phạm, tang vật vi phạm gồm: 6.502,390 lít và 12.299,16 tấn xăng; 46.741 lít và 229,043 m3 dầu; 3.517,22 tấn than bã xít.

Lợi nhuận từ xăng dầu buôn lậu không thua kém gì ma túy, đã làm gia tăng tình hình buôn lậu xăng dầu trên biển với quy mô và số lượng lớn. Với vỏ bọc ngụy trang tàu đánh cá, sau khi cập mạn mua xăng dầu trên biển ngoài phao số 0, các chủ tàu vận chuyển xăng dầu nhỏ lẻ lợi dụng đêm tối để vận chuyển vào bờ. Cách buôn lậu này diễn ra gần như thường xuyên, liên tục, lúc nào cũng có trên biển.

Ngoài ra, hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép vũ khí, vàng trên tuyến hàng không cũng gia tăng. Cụ thể, lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý nhiều vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép các mặt hàng này, như: vụ vận chuyển 11 khẩu súng ngắn được cất giấu tinh vi trong 1 vỏ loa thùng; 3 vụ vận chuyển trái phép bộ phận vũ khí tháo rời, vụ vận chuyển 47 hộp đạn (mỗi hộp 500 viên đạn chì) trong lô hàng quà biếu; vụ xuất lậu vàng đi Hàn Quốc với số lượng 80 cây vàng...

Để nâng cao năng lực, hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, GLTM, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, ông Hùng cho biết, thời gian tới, ngành Hải quan sẽ tập trung thực hiện 3 nội dung trọng điểm: Tiếp tục cải cách, hiện đại hóa phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, tinh nhuệ, chính quy lực lượng, ứng dụng triệt để CNTT trong quá trình kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan nhằm chủ động phòng ngừa, hạn chế, triệt tiêu nguyên nhân và điều kiện phát sinh tội phạm; chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương nhằm phát hiện, đấu tranh bắt giữ, xử lý nghiêm minh, kịp thời hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, GLTM và hàng giả; tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về mối nguy hại và các hệ lụy từ hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, GLTM và hàng giả để mọi công dân không tham gia, không tiếp tay, không bao che, không làm ngơ với hoạt động này.

Thanh Hoa