Tại Tọa đàm "Phát triển thị trường vàng trang sức và tổ chức sàn giao dịch vàng" do Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam phối hợp với Hội đồng vàng thế giới và Hiệp hội vàng Singapore tổ chức ngày 11/12/2025, ông Đào Xuân Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước - NHNN) cho biết Quốc hội vừa thông qua Luật Đầu tư (sửa đổi). Đáng chú ý, tại Phụ lục 4, vàng trang sức đã được đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh thị trường vàng Việt Nam luôn chịu áp lực lớn từ tâm lý tích trữ của người dân và có tác động mạnh đến thị trường tiền tệ, ngoại hối. Đại diện NHNN khẳng định quan điểm vừa phát triển thị trường, vừa đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh tài chính.

Ông Đinh Nho Bảng, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam nhận định, nhu cầu giao dịch và tích trữ trong dân vẫn rất lớn bất chấp giá vàng neo cao kỷ lục 2 năm qua. Tuy nhiên, sự thiếu vắng một sàn giao dịch vàng quốc gia khiến cộng đồng doanh nghiệp trăn trở nhiều năm nay.

Theo ông Bảng, các cường quốc xuất khẩu trang sức như Trung Quốc, Ấn Độ hay Thổ Nhĩ Kỳ đều sở hữu sàn giao dịch vàng mạnh. Đây là nơi cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định, giúp doanh nghiệp chủ động sản xuất, từ đó tạo việc làm và mang về nguồn thu ngoại tệ lớn từ xuất khẩu.

"Ngành nữ trang Việt Nam có tiềm năng lớn, doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào công nghệ nhưng lại thiếu nguyên liệu. Một sàn giao dịch vận hành minh bạch không chỉ tạo kênh đầu tư an toàn cho người dân mà còn là cơ sở để Việt Nam trở thành trung tâm chế tác, xuất khẩu nữ trang của khu vực", ông Đinh Nho Bảng nhấn mạnh.

Theo đánh giá của ông Vinh Nguyên - Giám đốc Kinh doanh Kim loại quý của Tập đoàn StoneX (Singapore), lâu nay, thị trường vàng Việt Nam chưa gắn kết chặt chẽ với thị trường thế giới. Việc ban hành quy định mới sau hơn 10 năm được kỳ vọng sẽ thu hẹp chênh lệch giá giữa trong nước và quốc tế, tạo cơ chế xác định giá sát hơn với thị trường quốc tế, giúp thị trường tiến gần hơn với các chuẩn mực toàn cầu. Đồng thời, để cả thành viên trong nước và quốc tế có thể tham gia tích cực hơn vào thị trường vàng Việt Nam.

"Mục tiêu là minh bạch giá với tất cả những người tham gia thị trường, trong bối cảnh Chính phủ có chính sách quản lý và điều tiết thị trường vàng từng bước. Việc mở sàn vàng chỉ là bước đầu, sau đó cần có thêm các biện pháp điều tiết phù hợp", ông Vinh Nguyên lưu ý.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Albert Cheng - Tổng thư ký Hiệp hội vàng Singapore cho rằng để tăng sức cạnh tranh, Việt Nam cần xem xét cấp hạn ngạch nhập khẩu vàng nguyên liệu đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất (thay vì mức 20 tấn/năm như trước đây). Ông cũng khuyến nghị giảm độc quyền trong sản xuất, phân phối vàng thỏi và hỗ trợ các ngân hàng thương mại tái gia nhập thị trường.

Về mô hình sàn giao dịch, ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Hội đồng vàng thế giới gợi ý Việt Nam có thể tham khảo đa dạng các mô hình tùy theo mục tiêu điều hành. Điển hình, Trung Quốc: Hiệu quả với sàn giao dịch vàng tương lai; Thổ Nhĩ Kỳ: Gắn chặt sàn giao dịch với mục tiêu xuất khẩu; Singapore/Thái Lan: Phát triển mạnh thị trường OTC (thị trường phi tập trung).

Tuy nhiên, ông Shaokai Fan lưu ý Việt Nam cần xác định rõ vai trò mong muốn của thị trường vàng trong nền kinh tế trước khi lựa chọn mô hình áp dụng.

Về phía cơ quan quản lý, ông Đào Xuân Tuấn cho biết đề xuất thành lập sàn giao dịch vàng nhận được sự quan tâm lớn nhằm tăng tính minh bạch và chuẩn hóa giao dịch. Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy mô hình này chỉ hiệu quả khi có khung pháp lý đầy đủ và cơ chế giám sát chặt chẽ.

"Việc nghiên cứu mô hình sàn giao dịch vàng cần tiếp cận toàn diện, thận trọng, có lộ trình rõ ràng và phù hợp với thực tiễn Việt Nam", ông Tuấn khẳng định. NHNN sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và tổ chức quốc tế để tham khảo kinh nghiệm, từ đó trình Chính phủ chủ trương phù hợp.

Đồng quan điểm, ông Vũ Hùng Sơn - Phó Chủ tịch Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng, để mở cửa thị trường nhưng vẫn kiểm soát tốt rủi ro, việc học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước là yếu tố sống còn. Một thị trường vàng minh bạch, được chuẩn hóa sẽ là bước đệm vững chắc để kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn.

Thanh Hoa