Sáng 9/11, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Trồng trọt.

Phân bón giả, kém chất lượng còn phổ biến

Phát biểu trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thừa nhận, hiện tại, thị trường phân bón Việt Nam rất đa dạng, tình trạng phân bón giả, phân bón kém chất lượng vẫn còn phổ biến trên thị trường. Do vậy, việc quy định “một tổ chức, cá nhân chỉ được đứng tên đăng ký công nhận một tên phân bón cho mỗi công thức thành phần, hàm lượng dinh dưỡng phân bón” là cần thiết để tránh hiện tượng cùng một công thức phân bón, cùng hàm lượng, chỉ tiêu nhưng lại được doanh nghiệp đăng ký dưới nhiều tên thương mại, gây cho người tiêu dùng hiểu lầm là có nhiều loại phân bón khác nhau.

Mặt khác, quy định này không hạn chế việc doanh nghiệp đứng tên nhiều loại sản phẩm phân bón khác nhau với các công thức, thành phần, hàm lượng dinh dưỡng khác nhau. Tuy nhiên, để tránh gây hiểu lầm là hạn chế sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, Dự thảo Luật đã chỉnh sửa lại cách viết và thể hiện như tại khoản 4 Điều 36.

Tham gia ý kiến vào dự thảo Luật Trồng trọt, hầu hết các đại biểu đều đồng tình với sự cần thiết ban hành dự thảo Luật và những nội dung được giải trình trước Quốc hội. Tuy nhiên, vẫn một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Trồng trọt.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thuý (Đoàn TP.HCM) cho rằng, trong quy định về quản lý phân bón, nội dung quy định về mua bán phân bón còn khá sơ sài chưa có cơ sở để giải thích một số vấn đề thực tiễn đặt ra vừa qua được dư luận quan tâm như tình trạng nhập khẩu phân bón kém chất lượng, phân bón không đảm bảo về vệ sinh môi trường, nhập khẩu phân bón tràn lan từ nước ngoài ảnh hưởng lớn đến nền nông nghiệp của nước ta.

Vì vậy, đại biểu này đề nghị, Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung về tính nguyên tắc xuất khẩu, nhập khẩu phân bón như: kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu phân bón phải đảm bảo chất lượng, vệ sinh môi trường. Ưu tiên sử dụng phân bón trong nước, chỉ nhập khẩu phân bón khi nguồn cung trong nước không đáp ứng đủ. Ưu tiên nhập khẩu phân bón hữu cơ.

“Ngoài ra, nên đưa Điều 46 về kiểm tra nhà nước về chất lượng phân bón vào Điều 3 Chương 3 xuất khẩu nhập khẩu phân bón thì sẽ phù hợp hơn”, bà Thuý kiến nghị.

Còn nhiều băn khoăn

Trong khi đó, đại biểu Dương Tuấn Quân (Đoàn Bà Rịa – Vũng Tàu) nêu ý kiến, Khoản 1 Điều 46 quy định, phân bón nhập khẩu phải được kiểm tra nhà nước về chất lượng từ các trường hợp sau: tại Điểm a, d, đ, e Khoản 2 Điều 44 của Luật quy định phân bón làm hàng mẫu, tham gia hội chợ triển lãm, phân bón phục vụ nghiên cứu khoa học không cần kiểm tra nhà nước về chất lượng khi nhập khẩu.

Quy định này khiến đại biểu băn khoăn cho rằng, phân bón là quà tặng nếu có diện tích và khối lượng nhỏ để trưng bày thì không sao, nhưng với số lượng lớn được đưa vào phục vụ sản xuất cây trồng mà không kiểm tra trước khi sử dụng sẽ có nguy cơ gây hại cho cây trồng.

Cùng với đó, phân bón tham gia hội chợ, nếu không kiểm tra chất lượng, khi người dân mua về thì chất lượng không đảm bảo sẽ ảnh hưởng đến cây trồng.

Bên hành lang Quốc hội, đại biểu Trần Đình Gia (Hà Tĩnh) nêu ý kiến, vẫn còn tình trạng gian lận thương mại như: sản xuất phân bón giả, kém chất lượng, mất an toàn vệ sinh thực phẩm, sản xuất nông nghiệp theo kiểu "rau 2 luống, lợn 2 chuồng", là những vấn đề cần phải được đưa vào dự án Luật lần này để có giải pháp khắc phục.

Đại biểu Trần Đình Gia cho rằng, cần quy định cụ thể hơn trách nhiệm của chính quyền địa phương cấp cơ sở để có thể trực tiếp quản lý những vấn đề đó. Có những việc không phải ở trên cao quản lý mà cần phải quy định ở những cấp cơ sở gắn với quá trình tổ chức sản xuất hay thực hiện những nội dung như: phân bón, chế biến, bảo quản sau thu hoạch, dịch vụ thương mại trong trồng trọt, cần phải quan tâm đến nội dung này bởi những cấp cơ sở mới có thể trực tiếp phát hiện, xử lý.

Góp ý về dự án Luật Trồng trọt, đại biểu Huỳnh Thanh Cảnh (Đoàn Bình Thuận) cho rằng, hệ thống các chính sách là đòn bẩy tạo ra động lực để phát triển trồng trọt có hiệu quả. Trong dự thảo Luật thiết kế nhiều chính sách, tuy nhiên quan trọng là việc bố trí nguồn lực như thế nào trong triển khai cũng như các điều kiện, thủ tục thuận lợi để các tổ chức và nông dân tiếp cận được chính sách mới là quan trọng.

Theo ông Cảnh, hiện nay sản xuất phân tán, manh mún nhỏ lẻ, cho nên khi bán rất tản mạn, trong khi thương lái có thị trường lớn thu gom hàng hóa và đi bán có địa chỉ rất rõ ràng thì thương lái thắng, còn nông dân bơ vơ, thua thiệt.

“Vì vậy, phải quan tâm đến phát triển thị trường, dự báo thị trường, thông tin hướng dẫn cho nông dân làm sao sản xuất phải đáp ứng nhu cầu thị trường chứ không thể có tình trạnh sản xuất tự phát, chạy theo phong trào, cuối cùng cung vượt cầu, thị trường không giải quyết đầu ra được, gây thiệt hại lớn cho nông dân”, ông Cảnh nói.

Hoàng Hà