Tại cuộc họp với các đơn vị vận tải nhằm có biện pháp điều chỉnh giá cước vận tải phù hợp với mức giảm của giá xăng dầu sáng 22/2, ông Trần Bảo Ngọc, Vụ trưởng Vụ Vận tải, Bộ GTVT cho biết, qua các đợt giảm giá xăng dầu, nhiều đơn vị vận tải đã giảm giá cước, tỷ lệ phổ biến từ 3-5% mỗi lần kê khai. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương vẫn còn DN vận tải chưa giảm giá hoặc giảm chiếu lệ.

Cước taxi “kiên định”

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cũng cho rằng việc giảm giá cước vận tải thời gian qua chưa tương xứng với mức giảm giá của xăng dầu.

Cụ thể, theo thống kê cả nước có trên 4.000 tuyến vận tải cố định, trong khi thống kê, kê khai giá chưa đầy 1.000 tuyến. Có trên 300 nghìn xe taxi ở các thành phố lớn, cả nước có khoảng 1.000 hãng taxi nhưng khi giá xăng giảm lại đưa ra rất nhiều lý do để trì hoãn. Trong khi giá xăng tăng là tăng ngay cước vận tải.

Trên địa bàn Tp. Hà Nội, Sở Tài chính cho biết hiện đã có 61 DN kinh doanh vận tải nộp hồ sơ kê khai giá cước, trong đó có 21 DN vận tải taxi kê khai giảm giá cước. Nhưng cũng có đến 25 DN taxi kê khai vẫn giữ nguyên giá kê khai lần trước

Đại diện Sở Tài chính Hà Nội cho hay: “Họ lấy lý do DN đã điều chỉnh giảm ở thời điểm tháng 1/2015 tương ứng với mức giá xăng đang là 15.670 đồng. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào tăng như tăng lương tối thiểu vùng, chi phí cầu đường tăng”.

Trước sức ép, tại cuộc cuộc họp trên, các hãng taxi đang hoạt động tại Tp. HCM cam kết trong 1 - 2 ngày tới họ sẽ giảm giá cước từ 300 đến 500 đồng/km. Còn tại Hà Nội, đại diện Hiệp hội Taxi Hà Nội cũng cho biết đã có phương án giảm giá 300 đồng/km.

Tuy nhiên, với mức giảm 300 đồng/km dường như vẫn khiến người dùng chưa hài lòng. Cũng như nhiều người so sánh nếu ở thời điểm năm 2009, giá xăng dầu ở mức 15.200 đồng/lít, cước taxi cũng chỉ 9.000 đồng. Thì hiện nay, giá xăng dầu ở mức dưới 14.000 đồng/lít thì không có lý do gì để không giảm giá cước cả.

Trước những lập luận này, trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Quốc Bình, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, cho biết, trong biến động giá xăng cần căn cứ theo giá ở chu kì liền kề vì thực tế trước đó DN đã giảm giá rồi. “Chúng ta không thể so sánh cước taxi ở thời điểm năm 2009 với thời điểm năm 2016. Đây là sự so sánh khập khiễng”.

Ông Bình dẫn chứng, “DN taxi đã giảm xuống 12.000 đồng khi xăng đang ở mức 19.000 đồng/lít, hay khi giá xăng 17.000 đồng/lít thì DN giảm giá xuống 11.500 đồng, tại thời điểm giá xăng 15.670 đồng, DN taxi giảm giá 11.000 đồng/km. Do vậy, để có thể biết mức giảm giá bao nhiêu phải dựa vào giá cước liền kề, tức là tại thời điểm xăng 15.670 đồng, giá cước taxi 11.000 đồng”.

Theo ông Bình, thông thường đi được 100km thì chỉ 50km xe taxi có khách bởi tỷ lệ chạy rỗng chiếm phân nửa. Vì vậy, mức giảm giá 300 đồng/km cước taxi đã rất hợp lý.

Bộ GTVT chỉ đạo từ chiều ngày 23/2, các DN vận tải taxi và vận tải khách tuyến cố định phải kê khai, tính toán giảm giá cước theo giá xăng dầu. 

Các hãng taxi “than khó”

Ông Bình cho biết, việc giảm cước thị trường được hưởng lợi ít nhưng các DN cũng sống dở, chết dở vì phí chuyển đổi. Ông này nói: Taxi sử dụng phần mềm tính cước nên phải đưa xe đến đơn vị quản lí phần mềm điều chỉnh giá cước, sau đó đi tới cơ quan kiểm định, đóng dấu niêm phong. Mỗi lần như thế chi phí cho một xe taxi hoàn tất kiểm định là 500.000 đồng. Đối với DN bình thường có từ trăm xe đến nghìn xe, sau mỗi đợt điều chỉnh giá, sẽ mất chừng 1 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng là chuyện bình thường, còn DN nhỏ cỡ vài chục xe, chi phí từ 100 đến 200 triệu đồng. Chúng tôi rất sợ mỗi lần tăng hoặc giảm giá cước như này, thà giảm nhiều cho lợi đôi bên”.

Trước việc các hãng taxi cam kết giảm giá 300-500 đồng/km, ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội, nêu quan điểm: “Tôi không quan tâm đến vấn đề các hãng taxi hạ giá bao nhiêu bởi đây là trách nhiệm của họ khi giá xăng dầu đã xuống kỷ lục, giá nhiều mặt hàng xuống thấp, các hãng taxi liên kết với nhau để làm giá là không được”. Bên cạnh đó, các hãng taxi cứ nêu khó khăn này, khó khăn kia. Nếu các anh bảo là lỗ thì giải thể, không thể lấy lý do này lý do kia để giữ giá”.

Tuy nhiên, ông Liên cũng cho rằng, ở thế kỷ XXI, mà liên bộ vẫn phải ngồi họp lại để bàn việc yêu cầu DN giảm giá cước là thất bại trong quản lý giá. “Cần phải giảm bớt thủ tục hành chính, tránh phiền hà, nhiêu khê để khiến các DN có tâm lý ngại kê khai hạ giá cước vận tải”.

Ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cũng cho rằng, theo quy định, không có chuyện cơ quan quản lý giá bắt DN phải kê khai, bắt họ chứng minh chi phí đầu vào rồi mới đóng dấu phê duyệt. Như vậy là nhiêu khê, gây tốn kém cho DN và tác động đến việc điều chỉnh giá cước.

Vì thế, ông Thanh kiến nghị các thủ tục hành chính phải rà lại hết sức thuận tiện theo hướng giao quyền chủ động cho các DN. Đối với taxi, cần nghiên cứu để cho các DN chủ động việc tự mình điều chỉnh đồng hồ taximet để tránh việc chậm trễ, nhiêu khê, tốn kém. Nếu DN làm bậy thì sẽ xử lý nghiêm…

Dưới góc độ cơ quan quản lý, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ cũng cho biết, để DN lấy được một cái chấp thuận về giá từ cơ quan quản lý là không hề đơn giản. Vì thế theo Thứ trưởng Thọ, cần công khai minh bạch, giảm thủ tục thì mới giảm chi phí cho DN từ đó có thể giảm giảm cước.

Hiện tại, Bộ GTVT và Bộ Tài chính đang soạn dự thảo Thông tư 152 theo hướng, khi giá nhiên liệu giảm 20% buộc các DN phải tự động giảm, không phải có văn bản giục giảm nữa.

Lê Thúy