Đáng chú ý, tổng khối lượng giao dịch của cổ phiếu này riêng trong phiên sáng đã vọt lên hơn 5,8 triệu đơn vị – ngang bằng với thanh khoản của cả phiên giao dịch trong thời gian gần đây, đồng thời đứng thứ 4 toàn thị trường về giá trị giao dịch.

Được biết, Thế giới Di động vừa thông qua kế hoạch phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho cán bộ quản lý chủ chốt năm 2024 (ESOP), tương ứng phát hành thêm 19.937.500 cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cp, dự kiến triển khai trong quý I/2025 và sau khi Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận.

Trong đó, cổ phiếu ESOP sẽ bị hạn chế chuyển nhượng 2 năm kể từ thời điểm phát hành. Như vậy, với giá đóng cửa ngày 12/2 là 56.400 đồng/cp, ước tính giá chào bán cho lãnh đạo chủ chốt sẽ thấp hơn 82,3% so với giá thị trường.

Theo tìm hiểu, Thế giới Di động là một trong số các doanh nghiệp thường xuyên phát hành cổ phiếu ESOP hàng năm. Trong đó, trừ năm 2023 kinh doanh lao dốc không phát hành, còn lại các năm trước đó thường xuyên phát hành.

Đơn cử, nếu tính theo năm phát hành, tháng 1/2021 đã phát hành hơn 13,5 triệu cổ phiếu ESOP; tháng 4/2021 tiếp tục phát hành thêm hơn 9,3 triệu cổ phiếu ESOP; năm 2022, Công ty đã phát hành hơn 19,19 triệu cổ phiếu ESOP; và năm 2023 không phát hành do kinh doanh lao dốc, không hoàn thành kế hoạch.

Nhìn chung, việc phát hành cổ phiếu ESOP là giải pháp được nhiều doanh nghiệp lớn lựa chọn khi mang lại nhiều lợi ích.

Đơn cử, đối với nhân viên công ty, người lao động sẽ được nhận lợi nhuận dài hạn từ giá trị cổ phiếu công ty, sự tăng trưởng mang lại cổ tức bền vững cho người lao động. Một giải pháp tạo thu nhập thụ động cho nhân viên nhưng không tốn quá nhiều công sức.

Với doanh nghiệp, việc phát hành cổ phiếu ESOP mang lại nhiều lợi ích như: Giải pháp để giữ lại người lao động có năng lực, nhân viên có thành tích cao, nhiều cống hiến. Đây là vấn đề lớn, cần thực hiện để đảm bảo bộ máy vận hành ổn định, phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp không sử dụng tiền mặt trực tiếp để tặng thưởng cho thành tích của nhân viên, mà thông qua lợi nhuận lâu dài từ hoạt động kinh doanh. Điều này sẽ giúp công ty giữ lại một số tiền thưởng lớn trở thành vốn để quay vòng, phục vụ tái đầu tư, mở rộng.

Dù vậy, bên cạnh những lợi ích, doanh nghiệp và cổ động sẽ phải đối mặt với những rủi ro khác nhau. Đó là việc phát hành cổ phiếu ESOP gây loãng cổ phiếu.

Việc phát hành cổ phiếu ESOP sẽ trực tiếp ảnh hưởng và tác động lên lợi ích của cổ đông. Bởi, nguồn lực tài chính để xây dựng chiến lược ưu đãi, cổ phiếu thưởng được rút ra từ một phần tài sản công ty, tối đa không quá 5% tổng cổ phần đang lưu hành. Do vậy, khi ESOP được phát hành, lợi ích của cổ đông sẽ bị pha loãng, từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thường trên thị trường.

Tình trạng phát hành cổ phiếu ESOP với tần suất lớn, cùng tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp sẽ khiến giá trị của cổ phiếu thường giảm. Điều này, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư ngoài doanh nghiệp.

Không chỉ vậy, phát hành cổ phiếu ESOP còn gây rủi ro cho việc quản trị. Phát hành cổ phiếu ESOP thiếu minh bạch, không rõ ràng và có dấu hiệu lạm dụng sẽ ảnh hưởng đến việc quản trị doanh nghiệp. Một số trường hợp, hợp tác trục lợi từ lãnh đạo công ty, để móc túi cổ đông, chia lợi nhuận, cổ phần cho một bộ phận người thân quen, nhân viên... để gia tăng sức ảnh hưởng và quyền sở hữu doanh nghiệp.

Phát hành cổ phiếu ESOP sẽ trở thành ngòi nổ xung đột trong quản trị, mâu thuẫn giữa các cổ đông hay ban lãnh đạo công ty. Gián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, vận hành của doanh nghiệp.

Châu Giang